Аслияб гьумералде

Зигардизе бакI бугищ?

Зигардизе бакI бугищ?

Зигардизе бакI бугищ?

Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго, вакъидал Авараг ﷺ къватIив вахъанила. Абубакар дандчIвала гьесда ﷺ ва гьикъула къватIиве вахъиналъе гIилла щиб букIарабилан абун. Абубакар-асхIабас абула дур нуралъул цIураб гьумер бихьизе бокьун вахъун вукIанин абун. ГIумар-асхIабги, вакъиялъул кутакалъ, вахъуна къватIиве. Гьевгун дандчIвайдал Аварагас ﷺ абула дунгиха вакъун вугевилан абун.

 

Цинги гьел уна Абул Гьайсан ибн Тайигьани абурав ансаразул чиясухъе. Гьесул чIужуялъ абула гьев рокъов гьечIин абун. Гьедин рукIаго, гIемераб заман балалде, рукъалъул бетIергьан тIаде щола. Лъел цIезе ун вукIарав гьев, Авараг ﷺ вихьидал, лъел цIураб парччиги гIодоб лъун, аварагасда ﷺ къочула. Цинги ахикье рачуна ва чамасдакгун лъим кьола. Гьебги кванан, лъимги гьекъон Аварагас ﷺ абула, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъеда гьикъизе бугин рагIдукь чIараб бакIалъулги, гьуинаб чамасдакалъулги ва цIорораб лъелги хIакъалъулъилан абун.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: «Гьеб къоялъ хIисаб-суал гьабизе буго нужер нигIматалъулги», - ян (сура «Такасур», аят 8). Гьеб аяталда тIасан гIалимзабаз гIемераб тафсир гьабуна. ТIоцебе инсанасда гьикъизе бугила нигIмат хIалалаб яги хIарамаб нухалдалъунищ тIалаб гьабурабин абун. Гьелъие жаваб кьедал гьикъулила, гьелъухъ щукру гьабунищин, гьеб тIагIат гьабиялъе хIалтIизабунищин абун.

Имам Тирмизияс Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Къиямасеб къоялъ бищун цебе цIехезе буго нигIматалдасан», - ян.

ГIикримидасан бицана, асхIабзабаз гьикъанин: «Я Аллагьасул ﷻ расул, кинаб нигIматалъул дуца бицунеб бугеб», - илан. Аллагьас ﷻ Аварагасда ﷺ абула дуца гьезда абейин нужеца хьитал ретIун гьечIищ ва цIорораб лъим гьекъечIищ?» - ян. Гьелги ккола нигIматал.

Зайд ибн Асламица абуна, Аварагас ﷺ гьеб аяталъул хIакъалъулъ абунин: «Гьеб къоялъ нужедаса сурав босизе бугин нужер нигIматаздаса. Лъимги, рагIадги, макьуги ва хутIараб цогидабги кколин гьел нигIматаздасан», - ин..

Имам Мужагьидица абуна, дунялалъул рокъоб бугебщинаб лазат кколин нигIматлъун.

ГIабдуллагь ибну ГIаббасица абуна гьеб кколин сахлъи, гIинда рагIи ва беразда бихьи. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ къиямасеб къоялъ цIехезе бугила кинаб къагIидаялъ гьел нигIматал хIалтIизаруралин абун.

Гьанже хIисаб гьабе, Аварагги ﷺ асхIабзабиги кинал нигIматалгун рукIаралали ва нилъ кин ругелали. Нилъ ругеб заман буго нигIматал гьарзаяб. Гьединлъидал нилъеца гьел нигIматазухъ щукруги гьабизе ккола.

ГIалимзабаз хъвалеб буго гIемер зигарди кколин бугеб нигIмат нахъе босизабулеб жолъун. Кинаб хIал тIаде бачIун бугониги, нилъее къваригIараб жо ккола щукру гьаби. Щукру гьабичIони нигIмат нахъе босулеблъиялъул хIакъалъулъги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъеда лъазабун буго.

Ибну ГIаббасидасан бицараб хIадисалда буго: «КIиго нигIмат буго жиндалъун гIадамал гъафуллъулел: сахлъиги заманги», - ян.

Имам АхIмадица Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Къудратав БетIергьанас цIехола инсанасда: «Я Адамил лъимер, Дица дуе рекIине чуги вараниги кьун букIана, гьединго Дица дуе чIужуги кьуна ва хъизамалда цевехъанлъун гьавуна. Киб бугеб гьелъухъ баркала?» - ян.

 

Шамил МухIаммадов

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Нахъе тана гIелму

НасихIат босизе лъани, гIемерал пайдаби щола. ГIалимзабаз нилъее гIемераб хазинаги нахъе тана. ХIадисалда буго: «ГIалимзаби руго аварагзабазул ирсилал», - абун. Аварагзабаз жидедаса хадуб гIелму гурони щибго жо течIо, гьединго гIалимзабазги течIо гIелму гурони, хIатта гIумру кьуна...


Аварагасул ﷺ ахирисеб васият

Как ккола диналъул бутIа ва ТIадегIанав Аллагьасулгун ﷻ бусурбанчияс гьабулеб бухьен. Гьеб ккола исламалъул шагьадаталдаса хадуб кIиабилеб рукну. Гьеб парзлъун бихьизабуна Авараг ﷺ МигIражалде вахараб сордоялъ.   Как буго хасаб даража бугеб гIибадат. Аллагьас ﷻ абун буго (магIна):...


ГIагарасдасаги гIагарав

Умумузул аби буго рикIкIад вугев гIагарав чиясдасаги аскIов вугев мадугьал лъикIавилан абураб. Щайин абуни, гьесул кумек цIикIкIун щолеб букIун рикIкIада вугев гIагарав чиясдасаги.   Аварагас ﷺ абун буго, Жибрил малаикас гIемер мадугьаласул хIакъ цIуниялъул бициналъ, жинда кколеб букIанин...


Мадрасалъул цIиял корпусал

Гъизилюрт районалда рагIалде бахъунеб буго Хучадаса МухӀаммад-афандил цIаралда бугеб мадрасалъе цӀиял корпусал раялъул хӀалтӀаби. Гьелъул хIакъалъулъ бицараб данделъи тIобитIана Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандица. Гьелда гIахьаллъана диниял хӀаракатчагӀи, лъай кьеялъул мурадалда комплекс...


Малик ибну Динар

Малик ибну Динар Абу ЯхӀя ал-Басри ккола табигӀиназул щуабилеб кьералъул чи. Гьев гьавуна ибну ГӀабасил заманалда ва цӀалана Анас ибн Маликида цеве, гьесдасан хӀадисалги рицана.   Бухарияс, Абу Давудица, Тирмизияс, ан-Насаица ва ибну Мажагьица тIахьазда рехсана Малик ибну Динаридасан рицунел...