Аслияб гьумералде

Зигардизе бакI бугищ?

Зигардизе бакI бугищ?

Зигардизе бакI бугищ?

Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго, вакъидал Авараг ﷺ къватIив вахъанила. Абубакар дандчIвала гьесда ﷺ ва гьикъула къватIиве вахъиналъе гIилла щиб букIарабилан абун. Абубакар-асхIабас абула дур нуралъул цIураб гьумер бихьизе бокьун вахъун вукIанин абун. ГIумар-асхIабги, вакъиялъул кутакалъ, вахъуна къватIиве. Гьевгун дандчIвайдал Аварагас ﷺ абула дунгиха вакъун вугевилан абун.

 

Цинги гьел уна Абул Гьайсан ибн Тайигьани абурав ансаразул чиясухъе. Гьесул чIужуялъ абула гьев рокъов гьечIин абун. Гьедин рукIаго, гIемераб заман балалде, рукъалъул бетIергьан тIаде щола. Лъел цIезе ун вукIарав гьев, Авараг ﷺ вихьидал, лъел цIураб парччиги гIодоб лъун, аварагасда ﷺ къочула. Цинги ахикье рачуна ва чамасдакгун лъим кьола. Гьебги кванан, лъимги гьекъон Аварагас ﷺ абула, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъеда гьикъизе бугин рагIдукь чIараб бакIалъулги, гьуинаб чамасдакалъулги ва цIорораб лъелги хIакъалъулъилан абун.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: «Гьеб къоялъ хIисаб-суал гьабизе буго нужер нигIматалъулги», - ян (сура «Такасур», аят 8). Гьеб аяталда тIасан гIалимзабаз гIемераб тафсир гьабуна. ТIоцебе инсанасда гьикъизе бугила нигIмат хIалалаб яги хIарамаб нухалдалъунищ тIалаб гьабурабин абун. Гьелъие жаваб кьедал гьикъулила, гьелъухъ щукру гьабунищин, гьеб тIагIат гьабиялъе хIалтIизабунищин абун.

Имам Тирмизияс Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Къиямасеб къоялъ бищун цебе цIехезе буго нигIматалдасан», - ян.

ГIикримидасан бицана, асхIабзабаз гьикъанин: «Я Аллагьасул ﷻ расул, кинаб нигIматалъул дуца бицунеб бугеб», - илан. Аллагьас ﷻ Аварагасда ﷺ абула дуца гьезда абейин нужеца хьитал ретIун гьечIищ ва цIорораб лъим гьекъечIищ?» - ян. Гьелги ккола нигIматал.

Зайд ибн Асламица абуна, Аварагас ﷺ гьеб аяталъул хIакъалъулъ абунин: «Гьеб къоялъ нужедаса сурав босизе бугин нужер нигIматаздаса. Лъимги, рагIадги, макьуги ва хутIараб цогидабги кколин гьел нигIматаздасан», - ин..

Имам Мужагьидица абуна, дунялалъул рокъоб бугебщинаб лазат кколин нигIматлъун.

ГIабдуллагь ибну ГIаббасица абуна гьеб кколин сахлъи, гIинда рагIи ва беразда бихьи. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ къиямасеб къоялъ цIехезе бугила кинаб къагIидаялъ гьел нигIматал хIалтIизаруралин абун.

Гьанже хIисаб гьабе, Аварагги ﷺ асхIабзабиги кинал нигIматалгун рукIаралали ва нилъ кин ругелали. Нилъ ругеб заман буго нигIматал гьарзаяб. Гьединлъидал нилъеца гьел нигIматазухъ щукруги гьабизе ккола.

ГIалимзабаз хъвалеб буго гIемер зигарди кколин бугеб нигIмат нахъе босизабулеб жолъун. Кинаб хIал тIаде бачIун бугониги, нилъее къваригIараб жо ккола щукру гьаби. Щукру гьабичIони нигIмат нахъе босулеблъиялъул хIакъалъулъги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъеда лъазабун буго.

Ибну ГIаббасидасан бицараб хIадисалда буго: «КIиго нигIмат буго жиндалъун гIадамал гъафуллъулел: сахлъиги заманги», - ян.

Имам АхIмадица Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Къудратав БетIергьанас цIехола инсанасда: «Я Адамил лъимер, Дица дуе рекIине чуги вараниги кьун букIана, гьединго Дица дуе чIужуги кьуна ва хъизамалда цевехъанлъун гьавуна. Киб бугеб гьелъухъ баркала?» - ян.

 

Шамил МухIаммадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


ДугIаялъул хиралъи

ДугIа гьаби ккола гIибадаталъул ракI гIадаб жо. ДугIа гьабиялда жаниб лагъас жиндирго мискинлъи, гIодовегIанлъи, Аллагьасде ﷻ живго хIажалъи, Аллагьасул ﷻ бечелъи загьир гьабулеб буго. Кинабго жоялъулъ Аллагьасде ﷻ гьардолел рукIине ккола. Нилъее, Аллагьас ﷻ кьураб гурони, щибго жо...


Кин цIуни гьабилеб?

Адамил лъимер битIараб нухдаса къосинабизе, квешаб гIамал гьабизе гьесизабизе кидаго хIаракат бахъула иблисалъ. Гьелдаса цIунизе инсанасе бищун кумек гьабула Аллагьасдаса ﷻ кумек тIалаб гьабиялъ.   Гьедин гьабейин Къуръаналда абулебги буго (магIна): «…рахIматалдаса бачахъараб...


Дагъистаналъул муфти дандчIвана

Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандица Россиялъул Федерациялъул батӀи-батӀиял регионазда хӀалтӀулел Дагъистаналъул хӀукуматалъул вакилзабазулгун тӀобитӀана дандчӀвай. Гьеб тадбиралда гӀахьаллъана Россиялъул регионазда ва къватӀисел пачалихъазда гӀумру гьабулел дагъистаниязулгун...


Щал кколелали бихьизабуна

Нилъер диналда жаниб кутакаб бакI кколеблъун буго аманат, божилъи гьабураб тIубазаби, ритIухълъи цIуни абураб иш. Гьебги гIицIго гьабулеб гIадатияб ишалда хурхин гуреб, муъминчиясул гIумруялъул Аллагьасулгун ﷻ жиндир бугеб гьоркьоблъиялдаса байбихьун ва хIатта хIайваназул ургъел гьабиялде щвезегIан...


Гьорхъохъеб дин

Ислам буго гьоркьохъеб ва бигьаяб дин. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абуна: «Нижеца нуж умматлъун гьаруна гьоркьохъеб хIал ккураб», - ян («Бакъара» сурат, 143). Гьелъул магӀна ккола муъминчиясул нух хӀинкъиялдаги хьулалдаги гьоркьоб букӀине кколин...