Аслияб гьумералде

Зигардизе бакI бугищ?

Зигардизе бакI бугищ?

Зигардизе бакI бугищ?

Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго, вакъидал Авараг ﷺ къватIив вахъанила. Абубакар дандчIвала гьесда ﷺ ва гьикъула къватIиве вахъиналъе гIилла щиб букIарабилан абун. Абубакар-асхIабас абула дур нуралъул цIураб гьумер бихьизе бокьун вахъун вукIанин абун. ГIумар-асхIабги, вакъиялъул кутакалъ, вахъуна къватIиве. Гьевгун дандчIвайдал Аварагас ﷺ абула дунгиха вакъун вугевилан абун.

 

Цинги гьел уна Абул Гьайсан ибн Тайигьани абурав ансаразул чиясухъе. Гьесул чIужуялъ абула гьев рокъов гьечIин абун. Гьедин рукIаго, гIемераб заман балалде, рукъалъул бетIергьан тIаде щола. Лъел цIезе ун вукIарав гьев, Авараг ﷺ вихьидал, лъел цIураб парччиги гIодоб лъун, аварагасда ﷺ къочула. Цинги ахикье рачуна ва чамасдакгун лъим кьола. Гьебги кванан, лъимги гьекъон Аварагас ﷺ абула, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъеда гьикъизе бугин рагIдукь чIараб бакIалъулги, гьуинаб чамасдакалъулги ва цIорораб лъелги хIакъалъулъилан абун.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: «Гьеб къоялъ хIисаб-суал гьабизе буго нужер нигIматалъулги», - ян (сура «Такасур», аят 8). Гьеб аяталда тIасан гIалимзабаз гIемераб тафсир гьабуна. ТIоцебе инсанасда гьикъизе бугила нигIмат хIалалаб яги хIарамаб нухалдалъунищ тIалаб гьабурабин абун. Гьелъие жаваб кьедал гьикъулила, гьелъухъ щукру гьабунищин, гьеб тIагIат гьабиялъе хIалтIизабунищин абун.

Имам Тирмизияс Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Къиямасеб къоялъ бищун цебе цIехезе буго нигIматалдасан», - ян.

ГIикримидасан бицана, асхIабзабаз гьикъанин: «Я Аллагьасул ﷻ расул, кинаб нигIматалъул дуца бицунеб бугеб», - илан. Аллагьас ﷻ Аварагасда ﷺ абула дуца гьезда абейин нужеца хьитал ретIун гьечIищ ва цIорораб лъим гьекъечIищ?» - ян. Гьелги ккола нигIматал.

Зайд ибн Асламица абуна, Аварагас ﷺ гьеб аяталъул хIакъалъулъ абунин: «Гьеб къоялъ нужедаса сурав босизе бугин нужер нигIматаздаса. Лъимги, рагIадги, макьуги ва хутIараб цогидабги кколин гьел нигIматаздасан», - ин..

Имам Мужагьидица абуна, дунялалъул рокъоб бугебщинаб лазат кколин нигIматлъун.

ГIабдуллагь ибну ГIаббасица абуна гьеб кколин сахлъи, гIинда рагIи ва беразда бихьи. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ къиямасеб къоялъ цIехезе бугила кинаб къагIидаялъ гьел нигIматал хIалтIизаруралин абун.

Гьанже хIисаб гьабе, Аварагги ﷺ асхIабзабиги кинал нигIматалгун рукIаралали ва нилъ кин ругелали. Нилъ ругеб заман буго нигIматал гьарзаяб. Гьединлъидал нилъеца гьел нигIматазухъ щукруги гьабизе ккола.

ГIалимзабаз хъвалеб буго гIемер зигарди кколин бугеб нигIмат нахъе босизабулеб жолъун. Кинаб хIал тIаде бачIун бугониги, нилъее къваригIараб жо ккола щукру гьаби. Щукру гьабичIони нигIмат нахъе босулеблъиялъул хIакъалъулъги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъеда лъазабун буго.

Ибну ГIаббасидасан бицараб хIадисалда буго: «КIиго нигIмат буго жиндалъун гIадамал гъафуллъулел: сахлъиги заманги», - ян.

Имам АхIмадица Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Къудратав БетIергьанас цIехола инсанасда: «Я Адамил лъимер, Дица дуе рекIине чуги вараниги кьун букIана, гьединго Дица дуе чIужуги кьуна ва хъизамалда цевехъанлъун гьавуна. Киб бугеб гьелъухъ баркала?» - ян.

 

Шамил МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Тохав чиясул нух

Абу-Гьурайратидасан Бухарияс бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Аллагьас ﷻ абуна, щив чи вугониги дир валиясе зарал гьабун (жинца гьев тушманлъун ккун, гьесда ццим бахъун), дица гьев чиясда рагъ лъазабула», - ян. Жинда Аллагь ﷻ гурхIаяв Факигьанияс абуна: «Щив чи вугониги...


Президентас ХасмухIаммадида баркана

Россиялъул президент Владимир Путиница баркана Дагъистаналъул хӀурматияв инсан, 95 сон тӀубарав ХасмухӀаммад Абубакаровасда гьавураб къо. Дагъистаналъул кӀудияв эменин абула гьесда гьев лъалел чагӀаз. Гьесул гӀумру буго къвакӀиялъул ва исламалъе хъулухъ гьабиялъул мисаллъун. Гьес гӀумру гьабуна...


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...


ОРВИялде данде

Щибаб санайил дунял квачазе байбихьидал, цIикIкIуна вирусалъулаб инфекциялъ (ОРВИ) унтаразул къадар. Хасго гIадамал унтула хаслихълъиялдаса бахъараб ихдалил байбихьуде щвезегIан. Гьединлъидал гьеб заманалда жаниб кIвар бугеб жо ккола унтул аслиял гIаламатал лъай.   ОРВИ ккола батIи-батIиял...


«Инсаналъ» къотIи гьабуна

«Инсан» фондалъул генералияв директор щвана РФялъул президентасда цебе бугеб Дагъистан Республикаялъул вакиллъиялде ва гьенив дандчӀвана республикаялъул вакиласул ишал тӀуралев Нагиев Руслангун ва гьесул гьалмагъзабигун. Данделъиялда бицана цадахъ рекъон хӀалтӀиялъул бугеб кIваралъул, цадахъ...