Аслияб гьумералде

Магiишат захiмалъизабулеб…

Магiишат захiмалъизабулеб…

Исламияб диналъ рехсана гIумруялда лъугьа-бахъунебщинаб жо. РехсечIеб жого гьечIин абизе бегьула. Гьеб киналдаго гьоркьоб рехсана эбел-эменгун рукIине кколеб къагIидаги гьезул адаб гьабизе кколеб куцги.

Диналъ нилъеда малъана гьезул хIурмат тезе хIарамаб бугилан. ХIисаб гьабе, мун хьихьарал чагIазда аскIоб дуца хъачIлъи гьабизе бегьулищ? Гьишамица бицана: «Эбел-инсуе нагIана кьолев чи нагIана кьурав вуго», - ян.

Гьал рагIабазул гьадинаяб баянги буго: «Дуца эбел-инсуе квешаб иш гьабуни, ай гIадамаз нагIана кьезе бегьулеб, гьеб буго дуца эбел-инсуе нагIана кьураб гIадинаб жо», - ян. Гьелдаса цIунизе ккела. Квешал жал гьарулесги, хасго гIун бачIунеб гIелалъ, гIемерисезда бичIчIичIого букIунелъул гьезул къимат, тезе ният гьабизе ккела квешабщинаб, гIайиб эбел-инсуде бачIинчIого букIине. Щайин абуни, метер мунги вахъине вугелъул эменлъунги, дур лъимералъ дуеги гьабизе бугелъул гьебго.

Къуръаналда рехсана лъабго аят, щибабги цогидаб лъабго аяталда хурхун бугеб, цоцада цонигияб хурхичIони цояб ТIадегIанав Аллагьас къабул гьабулареб.

  1. Аллагьас Къуръаналда абуна: «Нужеца как бай ва закат бахъе», - ян. Как бани, амма закагIат бахъичIони, гьев чиясул как къабул гьабуларо.
  2. Къуръаналда абуна: «Нуж мутIигIлъе Аллагьасе ва аварагасе», - ян. ТIадегIанав Аллагьасе мутIигIлъани, амма аварагасе мутIигIлъичIони, Аллагьас гьеб къабул гьабуларо.
  3. БетIергьанас абуна: «Дуца Дие щукру-рецц гьабе, гьединго, дурго эбел-инсуеги гьабе», - ян. Аллагьасе щукру гьабун, амма эбелинсуе гьабичIого тани, гьебги къабул гьабуларо.

Гьел аятаз баян гьабулеб буго эбел-инсул хIурмат гьабизе ккеялъул. Гьединго какалъул кIвар букIунаро нилъер, закаталъул кIвар гьабула. Щивас жиндиего суал кьезе ккела, гьедин бараб как ТIадегIанав Аллагьас къабул гьабизе бугебдайин абун.

Цо-цо асхIабзабаздасан бицун бачIана: «Эбел-инсуе дугIа гьабунгутIиялъ магIишаталъул гIумру захIмалъизабула», - ян. Гьелъ баян гьабуна, магIишат цебетIезе бокьарас, кидаго гьезие дугIа гьабизе кколеблъи.

Имам АхIмад бин ХIанбалица абуна: «Эбел-инсуе лъикIлъи гьаби мунагьал чуриялъе кафаратлъун чIола», - ян.

Жакъа нилъеда бичIчIизе ккола, нилъ берцинаб гIамалгун хьвадани, гьезие рогьо щолареб жолъун букIин. Щайин абуни, мун сабаблъун гьезие цогидаз нагIана кьолеллъун нилъ рукIине бегьуларо. Гьел хун хадубги дур лъикIал гIамалаз гьезие пайда гьабизе буго.

Кидаго ракIалда чIезабизе ккола, гьезие мутIигIлъичIони яги зарал гьабуни, дудаги дур васасдасан гьебго зулму гурони бихьизе гьечIеблъи.

Шамил Мухiаммадов, Буйнакск район, ХIабщиб росу

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Президентас ХасмухIаммадида баркана

Россиялъул президент Владимир Путиница баркана Дагъистаналъул хӀурматияв инсан, 95 сон тӀубарав ХасмухӀаммад Абубакаровасда гьавураб къо. Дагъистаналъул кӀудияв эменин абула гьесда гьев лъалел чагӀаз. Гьесул гӀумру буго къвакӀиялъул ва исламалъе хъулухъ гьабиялъул мисаллъун. Гьес гӀумру гьабуна...


Фарукъ абураб цIар щвей

Жинда Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIаб исламалде вачIун хадуб, бусурбабазда бугеб хIал бихьун гьесул ракI хIалхьун букIинчIо. Бусурбабаз ислам боси балъго гьабулеб букIараб заманалда ГIумар-асхIаб Аварагасухъе ﷺ вачIана ва абуна: «Я, Бичасул Авараг ﷺ, нилъ битIараб нухда гьечIищ, хваниги чIаго...


Тохав чиясул нух

Абу-Гьурайратидасан Бухарияс бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Аллагьас ﷻ абуна, щив чи вугониги дир валиясе зарал гьабун (жинца гьев тушманлъун ккун, гьесда ццим бахъун), дица гьев чиясда рагъ лъазабула», - ян. Жинда Аллагь ﷻ гурхIаяв Факигьанияс абуна: «Щив чи вугониги...


Кванил адабал

Кваназе байбихьилалде цин кверал чурила, гьелъ кванида баракат лъола, цинги «Бисмила» бахъила ва абила: «Аллагьумма барик лана фима разакътана ва къина гIазаба ннари», - абун. Кваналев чиясул ниятги букIина диналъе къуват бачIинеян абураб. Гьединаб ниятгун кванани, квенги...


Нужее баяналъе

Авараг гьавураб сон щиб сон букIараб? – Пилалъул сон. Пилалъул сон абун щай гьелда цIар тараб? – Гьеб соналъ Абрагьат аскаргун ва пилалги рачун КагIба биххизе вачIун вукIана. Аварагасе ﷺ кьураб бищун кIудияб мугIжизат щиб букIараб? – Къуръан. Муса аварагасул...