Аслияб гьумералде

Гьеб къо тIаде щола…

Гьеб къо тIаде щола…

Гьебги ккола Къиямасеб къо, нилъер щибаб жоялъул хIисаб-суал гьабизе бугеб. Гьебги букIуна бищун битIараб гIадлу бугеб мехги. ТIадегIанав Аллагьасги ﷻ Къуръаналда гьеб чанго нухалда рехсана.

КIиабизе сур пураб мехалъ, къокъабго заманалда, кинабго халкъ чIаго гьабун тIаде бахъинабизе буго ва гьел махIшаралда, ГIарасат-майданалда данде гьаризе руго. МахIшаралде гIамал бихьун батIи-батIияб хIалалъ рачIине руго гIадамал: цоял - лъелго, цогидал - рекIун, лъабабилел - хъурщулаго. ТIоцеве тIадеги вахъунев, махIшаралдеги щолев чи ккола МухIаммад авараг ﷺ.

Гьеб къоялъ цо-цоял хIисаб-суал гьабичIого Алжаналдеги ритIула. ХутIаразул хIисаб-суал гьабула. ХIисаб-суалги батIи-батIияб букIуна: бигьаяб, захIматаб, балъгояб, тIатараб, цIоб лъураб ва гь. ц. Жиндие бокьарасул мунагьал чурула, бокьарасе гIазаб кьола. ТIоцебе хIисаб-суалги МухIаммадил ﷺ умматалъул гьабула.

Малаикзабаз нилъер гIамал хъварал кагътал ГIаршалда гъоркь цIунун рукIуна. Къиямасеб къоялъ махIшаралде халкъ данделъараб мехалъ, Аллагьас ﷻ гьуриги тIамун, роржун рачIуна гIадамазул гIамалал хъварал кагътал. Щивасухъе жинди-жиндир кагъат бачIуна. Муъминчияс гьеб кагъат кваранаб квералъ босула, капурчиясул квегIаб квер мугъалдехунги буссинабун, гьелъ босула.

Муъминчияс вохун, гьале дир кагъат, нужецаги цIалеян абула. Капурчияс абула дир кагъат дихъе кьунго букIинчIебанищилан. Къиямасеб къоялъ квешаб гIамал цо гьабураблъунги тун, гьелда рекъон жаза гьабула. ЛъикIаб гIамал анцIгоялдаса анкьнусгоялде, гьелдасаги тIаде цIикIкIинабула, ай гIамалалъухъ, нияталъухъ балагьун.

Къиямасеб къоялъ Аллагь ﷻ тIаса лъугьунаро капурзабазул мунагьаздаса. Бусурбабазул гIисинал мунагьал чурула, гьезул лъикIал гIамалаздалъун, чIахIиял чурула тавбу гьабиялдалъун, чияр хIукъукъалги чурула, хIукъукъазул бетIергьаби тIаса лъугьинариялдалъун. Иманалда хварав чиясул бокьараб мунагь чуризеги рес буго. Капурзаби ругони гьезие даимаб, нахъаса къотIулареб гIазаб букIуна.

Муъминзаби (бусурбаби) Аллагьасе ﷻ кидаго мутIигIал ругони, гьезие Алжан букIуна, мунагьаздаса тавбу гьабурал муъминзабазеги Алжан букIуна, тавбу гьабичIого хварал гIасиял муъминзаби абуни, Аллагьасе ﷻ бокьарав тIасаги лъугьун Алжаналде витIула, бокьарав жужахIалде витIула. ЖужахIалде витIарав муъминчиги (бусурманчи) гьенив даимго хутIуларо, кида-къадги гьенисаги вачун Алжаналде витIула. Капурчи гурого даим жужахIалъув хутIуларо.

Гьеб къоялъ гIадамазде гIемерал захIмалъабиги балагьалги рачIуна, гIамал бихьун гIетIулъ тIерхьуна, бакъ гIагар гьабула, кIалазда мугьраби чIван гьарурал мунагьал рицун лугбал кIалъазарула, гIазабалъул кутакалъ мехтарал гIадин рукIуна. Гьеб къоялъ гIадамазда эбел, эмен, яц, вац, лъимал кIочона, щивасе жинди-жиндир ургъел букIуна. Черх гIицIго букIуна. Бихьиналги руччабиги цоцахъ ралагьуларо.

Гьеб къоялъул захIмалъи аварагзабаздаги вализабаздаги бихьуларо. ГIаршалъул рагIдукь рукIуна гIадлу битIарав ханги, гIибадаталда гIумру арав гIолохъанчиги, мажгиталда ракI хурхарав муъминчиги, Аллагьасе гIоло цоцазе рокьарал муъминзабиги, гIадамал гьечIеб бакIалдаги Аллагь ﷻ ракIалде щун бадиса магIу чвахарав муъминчиги, берцинай гIаданалъ квешаб ишалде ахIарав, Аллагьасукьаги ﷻ хIинкъун хIарамлъиялдаса жив цIунарав муъминчиги, кваранаб квералъ кьураб садакъа квегIалда лъазе течIев муъминчиги.

Къиямасеб къоялъ цIадираби лъезе руго жиндир кIиго суркIаги цо моцIги бугеб. Цояб, ай кваранаб рахъалда бугеб гвангъараб суркIа лъикIал гIамалаз цIолеб. КIиабилеб, ай бецIаб суркIа квегIаб рахъалда бугеб квешал гIамалаз цIолеб. Гьел цIадирабазда нилъер гIамалал хъварал кагътал лъезе руго. ЛъикIал гIамалал лъураб цIадиро бакIлъизе буго, квешал гIамалал лъураб цIадиро тIадагьлъизе буго. ГIамалал хъварал кагътазул тIадагьлъи-бакIлъи гIамалазухъ балагьун букIуна.

МУХIАММАДНАБИ АХIМАЕВ

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ХIафиз ибн Башкъул КъуртIуби

Имам, хIафиз, факъигь, тарихчи Абулкъасим Халаф ибну ГӀабдулмалик ибну МасгӀуд ибну Муса ибну Юсуф ибну Дакъагь ибну Наср ал-Ансари ал-Хазражи ал-Андалуси. Гьесул тIокIцIар ккола ибну Башкъул КъуртIуби. Гьев гьавуна гьижрияб 494 соналъ.   Ибну Башкъулица гӀелму босизе байбихьана гӀолохъанаб...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкI   ГӀемерисез гIанкI рикIкIуна хIинкъараб рухIчIаголъи-лъун. Амма гьеб буго кутакалда сихIираб ва бекеризе гьунар бугеб.   Заман бихьун гьелда кIола тIомол расул кьер хисизеги. Кьер хисиялъ кумек гьабула бахчизе. Гьеб бекерула 70-80 километрги сагIтие тун. Амма борчIизе рес...


Тавбуялде рачIун лъикI

Нижеда тIаса лъугьа, тIадегIанав БетIергьан, ТIабигIиял балагьал рикIкIад гьаре, я Аллагь. Ниж, щибниги лъаларел, лъавукъал муъминзаби, Лълъел балагьал тIаде щун, тIерхьинаруге, Аллагь.   Жакъа Дагъистаналде бачIараб къварилъиялъ, БичIчIана киназдаго дур хIалкIолъи, БетIергьан. Хинаб...


ГIараб мацI лъаялъул мажлис

Дагъистаналъул исламияб университеталда тIобитIана гIараб мацI лъаялъул мажлис. Гьебги тIобитIана бацIцIадаб гIараб мацIалда. Мажлис тIобитIиялъе гIилла букIана студентазул гIараб мацIалде рокьи цIикIкIинаби, гьезда гьеб лъалеб куцалъухъ балагьи ва гьелде кьолеб кIвар цIикIкIинаби. Мажлисалда...


Тебетараб хоно

Инсанасул гӀумруялъе хӀажа-табщинаб бижарав, нилъеда рикӀкӀун хIалкIоларел гӀемерал нигӀматал нилъее кьурав, гӀаламалъулго БетӀергьан Аллагьасе ﷻ буго рецц. Гьединал нигIматазул цояб ккола гӀанкӀодул хоно - гӀадатияб ва хӀалтӀизабизе рес бугеб, сахлъиялъе гӀемераб пайда кьолеб...