Аслияб гьумералде

Иблисалъул загьруяб гулла

Иблисалъул загьруяб гулла

ХIурматиял вацалгун яцал, нилъеца гIумру гьабулеб буго иман загIиплъараб, къойидаса къойиде нилъерго лугбал мунагьаздаса цIунизе захIмалъулеб заманалда.

 

Хинаб гьава-бакъ байбихьарабго цо-цо бусурбаби, ратIлидехун бугеб исламалъул тIалабал цIуничIого, къватIире рахъуна жидерго черхалъул рахчизе кколел лугбал къватIирги лъун.

Гьединлъидал зама-заманалдаса имамзаби ва гIалимзаби чарагьечIого хIажаталлъун рукIуна чияр бераздаса черх бахчизе ккеялъул ва хIарамаб жоялде балагьиялдаса берал цIунизе ккеялъул хIакъалъулъ тIадкъаял, насихIатал гьаризе.

Жакъа, къо бахъанагIан захIмалъулеб буго берал мунагьаздаса цIунизе. Амма гьелъул магIна кколаро берал цIунизе захIмат букIиналъ, гьезие эркенлъиги кьун, гьукъараб жоялде балагьизе кколин абураб.

Аварагас ﷺ абуна: «Инсанасе берал цIунизе захIмалъанагIан, гьесие кири цIикIкIун щола», - ян.

Гьединлъидал инсанасе жиндирго черх хIарамалдаса цIунизе захIмалъанагIан гьесие дагьабги цIикIкIун кири щола. Гьаб заманалда инсанасе рес буго хIарамалдаса живго рикIкIад гьавиялдалъун дагьабги цIикIкIун кири щвезе.

Кевеш ккараб жо буго хIарамаб жоялъухъ балагьиялъул мунагь, гьитIинаб мунагьлъун инсанас рикIкIин. Амма гьитIинабщинаб жоялъул гIадат букIуна жиб гIемерлъулеб. Нилъеда лъала инсанас цо хъалияналдалъун байбихьула, хадуб гьеб пачкаялде, хадуб наркоманиялде сверулеблъи. Гьединго балагьиялъул мунагьалъул мисалги.

Гьеб гIицIго балагьи бугин абун нилъ гуккизе бегьуларо. Гьеб ккола кIудиял мунагьазде рачунеб жо. Гьелъул хIакъалъулъ нилъеда кьварун лъазабун буго ТIадегIанав Аллагьас ﷻ. Къуръаналда буго (магIна): «Дуца муъминзабазда абе, МyxIаммад ﷺ, хIaрамаб бакІалде ралагьиялдаса берал цІунеян, хІарамаб хІалтІизабиялдаса алатги (гІавратги) цІунеян. Гьедин хьвади гьезие лъикІаб буго ва гьел къабихІаб, хІарамаб жоялдаса цІунулебги буго», - ян. (Сура «Ан-Нур», аят 30)

Гьаб аяталда жаниб бер цІуни цебе рехсана гІаврат цІуниялдаса. Бер бугелъулха зинаялъул чапар ва къабихІаб иш жиндалъун байбихьулеб бакІ. Аллагь разилъаяв имам АхІмадица бицараб хІадисалда буго: «Цо бусурбанчи чІужугІаданалъул берцинлъиялъухъ балагьидал, цинги гьеб бер нахъе босун жив гІодове вуссараб мехалъ, гьесие Аллагьасе гІибадат гьабизе квербакъи ва гьуинлъи кьола», - абун.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьединабго амру гьабулеб буго руччабаздеги. ХIарамалде балагьиялъул мунагьалъ загьириял ва батIиниял захIматал унтаби ккезаризе бегьула.

Имам Гъазалияс Аварагасул ﷺ рагIаби рачана: «Дурго бербалагьи цIуне, эркенаб бербалагьиялъ рекIелъ шагьват бижизабула», - ян абурал.

ХIарамалде балагьи иблисалъул загьруяб гулла буго. Аллагьасе гIоло хIарамалъухъ балагьи тарав чиясул рекIелъ иманалъул гьуинлъи щулалъула.

Аварагас ﷺ абуна: «Лъабго тайпаялъул беразда жужахIалъул цIа бихьизе гьечIо: Аллагьасукьа ﷻ хIинкъун гIодулел берал; Аллагьасул ﷻ нух цIунун сордо борчIарал берал; хIарамалде балагьиялдаса гIодоре риччарал берал», - ян.

Берзул канлъи буго Аллагьас ﷻ кьураб кIудияб нигIмат, щукру гьабичIони тIаса босизеги рес бугеб.

Имам Гъазалияс абулеб буго: «Дуца берал кIиго гIиллаялдалъун цIунизе ккола: дуда бихьанщинаб жо гуро дуе пайдаяб, Аллагьас ﷻ берал рижун руго лъикIал гIамалазе: Къуръан цIализе, Аллагьасул махлукъаталъул пикру гьабизе, гIибадат гьабизе», - ян.

Къиямасеб къоялъ киналго берал гIодила, хIарамалдаса жалго цIунарал хутIизегIан.

Кин нилъеца нилъерго берал цIунизе кколел? Цогидал гIадамазул гIунгутIаби ралагьуге. Дурго гIунгутIабазул ургъел гьабе. ГIакъилав чи живго витIизавиялде машгъуллъула, цогидазде регIуларо.

 

Бихьиназде хитIаб

Хинал къоязда, гIадамал ралъдал рагIалде унеб мехалъ, хасго кIвар бугеб жо ккола гьукъараб жоялъухъ балагьиялдаса берал цIуни. Бихьиназе хIарамаб буго цогидал бихьиназул гIавратазухъ балагьизе (цIиналдасан накабазде щвезегIан), руччабазухъ балагьизе бегьизего бегьуларо.

 

Руччабазде хитIаб

ЦIуне нужерго черх цогидал бихьиназул бераздаса, ретIа-къай шаргIалда рекъон.

Нужго ритIухъ гьаруге нужеего яги росасе гIоло гьедин ретIел ретIунеб бугин абун. ШаргIалда рекъечIеб ретIелги ретIун нуж къватIире рахъин сабаблъун кколеб буго цигидалги мунагьалде.

Аллагьас кумек гьабеги хIарамалдаса цIунизе ва исламалъул нух кквезе. Амин!

 

Салман Насрудинов, Гъаякент районалъул имам

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


ХIикматал махлукъатал

Тюлень   Дунялалда руго гIага-шагарго 30-гIанасеб батIияб тайпа тюленазул. Крабал кваналел тюленазул цаби руго гIажаибал. ГIемерисел тюленал, бихьиналищ яги цIуялищали ратIарахъизе кIоларо. ГIумруги гьез, масала, бихьиналъ - 20-25 соналъ, цIуялъ - 30-35 соналъ гьабула. ТIинчIги гьабула 1-3....


Къурбаналъул гIид

ХIурматиял магIарулал, гьале тIаде щолеб буго исламалда жаниб кIудияб гIидлъун рикIкIунеб Къурбаналъул байрам.   Гьелъул аслу буго Ибрагьим аварагасдаса бачIараб. Гьебго тарих буго исламалъул щуабилеб рукнулъун бугеб хIежалъулги. Нилъер диналъул вацалгун яцал гьел къояз рукIуна хIежалъул...


«Инсан» фондалъул лъазаби

«Инсан» фондалъ байбихьун буго Маккаялда къварилъиялда ругел гӀадамазе садакъаде бикьизе къурбан хъвезе бокьаразул гӀарзаби къабул гьаризе. Фондалъ тӀубазабизе бугин тӀолабго иш: къурбаналъе хъвезе хӀайван боси, шаргӀалъул къануназда рекъон гӀид тӀубай ва Маккаялда къварилъиялда ругезе...


ЦIияв ректор

Саида Сиражудинова тӀамун йиго Дагъистаналъул гуманитарияб институталъул ректорлъун. Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясул рахъалдасан баркала загьир гьабуна цеве ректорлъун вукӀарав НухӀкъади БахIмудкъадиевасе, гьес гьабураб хӀалтӀухъ. Баркалаялъул гӀаламат хӀисабалда гьесие сайгъат...


Ахирисел хириял къоял

ТIаде щолеб бугеб иргадулаб моцI ккола ЗулхIижа. Гьеб ккола исламалда жаниб Ражабгун, ЗулкъагIидагун ва МухIаррамгун цадахъ, ункъабго хирияб моцIалъул, цояб. Гьел моцIазда жаниб ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хIарам гьабуна рагъ-кьал, тунка-гIусиял, би тIей.   Гьеб моцIалъул тIоцебесеб анцIго...