Аслияб гьумералде

Авараггун ﷺ рахъунел

Авараггун ﷺ рахъунел

Авараггун ﷺ рахъунел

ГIемер рагIула ва нилъгоцинги зигардулел ратула гIумру гьабизе захIмалъун бугин, гIарац гIолеб гьечIин абун. Ризкъи кьолев Аллагь ﷻ вукIин лъаялдаго цадахъ бусурбабийин абун ругел нилъее жакъа зигарди гIадатияб жолъун лъугьун буго.

 

Амма кIочене бегьуларо сундулъго маслихIат букIин. Мискинлъиялъулъги инсанасе гIемерал нигIматал руго. Гьаб дунял муъминчиясе туснахъ бугин тIахьазда хъван бугелъул, сабруялда гьеб тIамуни, ахираталда талихIаллъун рукIина. Бечедазда дандеккун битIун хьвадизе лъани, мискин-пакъирзабазе Аллагьасда ﷻ аскIоб гIемерал нигIматал руго.

Мискинчиясе лъикIаб буго гIадамаздаса жиндирго ресгьечIолъи бахчизе. Язихъго вугин абун ракIбеки бихьизабиларо. Мискинлъи ккола салихIиназул гIаламатаздасан.

Цо къоялъ Аварагасухъе ﷺ пакъирзабазул чапар вачIана. Гьес абуна: «Я Аллагьасул ﷻ Расул ﷺ, дун вуго пакъирзабаз витIарав чапар», - ян. Аварагас ﷺ абуна: «Дуе мархIаба ва жидедаса мун вачIаразеги буго мархIаба. Аллагьасе ﷻ жал рокьарал къавмалдаса вачIана мун», - илан. Чапарас абуна: «Я Бичасул Авараг ﷺ, бечедаз кинабго лъикIлъи гьабулеб буго. Гьез хIежги борхула, амма нижер рес букIунаро. Гьез садакъаги кьола ва амма нижер рес букIунаро. Лагъзалги гьез тархъула ва амма нижеда хIалкIоларо. Гьел унтидалги жидерго боцIи садакъаде кьун ахираталда нахърателлъун гьабула», - ян. Аварагас ﷺ жаваб гьабун абуна: «Пакъирзабазде дидасан щвезабе: «Сабруялда ва хIисабалда ругони бечедазе гьечIеб лъабго пиша щола мискиназе:

  1. Алжаналъуб буго багIараб якъуталъул гьабураб цо рукъ. Алжаналъул агьлу гьелъухъ балагьула ракьалъул агьлу цIвабзазухъ балагьулел гIадин. Гьеб рокъоре лъугьунаро мискинав авараг, шагьид ва мискинав муъминчи гурони.
  2. Пакъирзаби Алжаналъуре бечедаздасаги бащдаб къоялъ цере лъугьуна. Гьеб бащдаб къоги 500 сонил къадаралъул манзил ккола. Мискиназ жидеего бокьухъе кеп босула гьениб. Аварагзабаздасан бищун ахиралда Алжаналъуве лъугьуна Сулейман авараг. Гьебги Аллагьас ﷻ гьесие гьаб дунялалда кьураб бечелъи сабаблъун.
  3. Пакъирас ракIбацIцIадго «СубхIаналлагьи валхIамдулиллагьи ва ла илагьа иллаллагьу валлагьу акбар» абидал ва гьебго жо ракIбацIцIадго бечедасги абидал, мискинасде гьев вахунаро анцIазарго диргьам садакъаде кьуниги. Гьелда релълъун руго киналго лъикIал гIамалалги», - ян. Аварагас ﷺ бицараб пакъирзабазде щвезабидал, гьез абуна: «Я нижер Аллагь ﷻ, ниж рази руго», - ян.

Бицана малаикзабаз Аллагьасде хитIаб гьабун абунин: «Я БетIергьан, дур капурав лагъасе гьаб дунял тIибитIун букIана ва балагьалги гьесдаса рахчун рукIуна», - ян. Жаваб гьабун Аллагьас ﷻ абула: «Гьезие букIине бугеб гIакъуба загьир гьабе гьал малаикзабазе», - ян. Гьеб гIакъуба бихьидал малаикзабаз абула: «Гьаб дунялалда щваралъ гьезие кумек гьабизе гьечIо», - ян. Малаикзабаз абула: «Я Аллагь ﷻ, муъминав дур лагъасадаса гьаб дунял бахчун буго ва балагьалги гьесие загьир гьарун руго», - ян. Жаваб гьабун Аллагьас ﷻ абула: «Ахираталда гьезие букIине бугеб кири бихьизабе гьал малаикзабазда», - ян. Гьеб бихьидал малаикзабаз абула: «Я БетIергьан Аллагь ﷻ, гьезда тIаде рачIарал балагьаз гьезие зарал гьабиларо», - ян.

Чанги букIуна заман бокьараб жо босизе кодоб гIарац гьечIеб. ЗихIакидасан бицана: «Базаралдеги ун, гьениб щиб бугони берцин бихьун, цинги гьеб босиялдаса берцинаб сабру ва пикру гьабун чIей лагъзадерие лъикIаб буго нусазарго динар Аллагьасул ﷻ нухда бикьиялдасаги», - ян.

Цебе бицаралдасан баянлъана мискин-пакъирзабазе сабруялда рукIине лъикIаб букIин. Рес бугебгIан мехалъ гIадамазда гьариялдасаги цIунун чIела.

ГIалимзабазда гьоркьоб хилаф ккун буго пакъирлъийищ ялъуни бечелъийищ Аллагьасда аскIоб лъикIаб бугебин абун. ГIемерисез абуна бечелъиялдасаги пакъирлъи лъикIаб бугин, разилъигун хурхун гьеб бугони. Гьединлъидалха дунялалъул хазинабазул кIулал Аварагасе ﷺ загьир гьаридал абураб: «Ле, Жибрил, цо къоялъ вакъун цогидаб къоялъ гIорцIун вукIине бокьула дие. Вакъидал Аллагьасе ﷻ хIелула дун, гIорцIидал Гьесие ﷻ шукру-реццги гьабула», - ян. Жеги Аварагас ﷺ дугIа гьабун абулаан: «Я дир Аллагь ﷻ, Дуца ﷻ дун мискинлъун чIаго гьаве, мискинлъун хвезеги гьаве ва мискинзабигун цадахъ Къиямасеб къоялъ вахъинаве», - ян абун.

ГIарифуназ абуна: «Аварагас ﷺ Аллагьасде ﷻ мискинзабигун цадахъ вахъинавеян гьариялдасан бичIчIула гьезул букIине бугеб кIудияб макъам», - илан. ГIалимзабазул цояз абуна пакъирлъиялдасаги бечелъи тIокIаб бугилан. Гьелъие хIужалъунги Аварагасул ﷺ хIадис бачана: «Кьолеб квер лъикIаб буго босулелдасаги», - ян.

Мискинлъиялъулъ ва бечелъиялъулъ инсан кидаго гIаданлъун вукIине ккола. Сабру гьабулареб, зигарди-сас цIикIкIунеб мискинлъиялдасаги ва садакъа-хайрат гьабулареб, закагIат-сахI бахъулареб бечелъялдасаги Аллагьас ﷻ нилъ киналго цIунаги. Амин.

 

Камил МухIаммадов

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Сапаралда кинав вукIарав Авараг ﷺ?

(Байбихьи цебесеб номералда)   АсхIабзабазул ургъел ва кумек   Сапаралде вахъаралъув Авараг ﷺ вукIана цевехъанлъун гуревги, жинда божилъи гьабулев гьалмагълъунги. Гьев кидаго вукIунаан аскаралда яги къапилаялда нахъа-нахъа, хадур ккаразе, загIипазе, унтаразе кумек гьабизелъун. Гьелъие...


Эмен – лъимадуе шайих

Эмен. Гьеб буго цIакъ кIудияб магIнаялъул рагIи. Эмен ккола лъималазул тIалаб гьабулев, гьезие гIоло гIумру кьолев, лъималазул иманалъул ва яхI-намусалъул жавабчилъи тIаде босулев чи.   Нилъер диналда инсул къадруялъул гIемер рехсей буго Къуръан-хIадисалда. ГIабдуллагь ибну ГIамридаса...


Бекилалде бухьине ккола бетIер

ХIурматиял бусурбаби, лъимал руго нилъехъе Аллагьас кьураб аманат. Нилъеца гьезие кьезе ккола битIараб, лъикIаб тарбия. Гьединго нилъеда тIадаб буго гIун бачIунеб гIелалъе исламияб лъай кьезеги. Гьелъие гьаб заманалда цIакъ гIатIидал ресалги руго. Щибаб мажгиталда руго лъималазда Къуръан ва...


ГIемер ракIалде щвезабе

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьаб дуниял гьабула нилъер хIалбихьулеб матIахIлъун, нилъеца Гьесие мутIигIлъи ва ритIухълъи бихьизабулищали. ГIакълу жиндие кьурав инсанас пикру гьабизе ккеларищ щибизе жив гьаб дунялалде вачIаравали. Аллагьас ﷻ нилъее къанун бихьизабун буго щибаб...


Ансаразул сайид

СагIд ибну ГIубада Ансари вукIана хазражазул къавмалъул бетIергьан. Аварагасе ﷺ байгIат гьабурал руччабазда гьоркьой йикIана гьесул эбел ГIамрат бинт МасгIудги. Гьей хвана Мадинаялда, Аварагас ﷺ гьижра гьабун хадуб щуабилеб соналъ.   Жагьилияб заманалда СагIд ибну ГIубада вукIана лъикIав...