Аслияб гьумералде

Авараггун ﷺ рахъунел

Авараггун ﷺ рахъунел

Авараггун ﷺ рахъунел

ГIемер рагIула ва нилъгоцинги зигардулел ратула гIумру гьабизе захIмалъун бугин, гIарац гIолеб гьечIин абун. Ризкъи кьолев Аллагь ﷻ вукIин лъаялдаго цадахъ бусурбабийин абун ругел нилъее жакъа зигарди гIадатияб жолъун лъугьун буго.

 

Амма кIочене бегьуларо сундулъго маслихIат букIин. Мискинлъиялъулъги инсанасе гIемерал нигIматал руго. Гьаб дунял муъминчиясе туснахъ бугин тIахьазда хъван бугелъул, сабруялда гьеб тIамуни, ахираталда талихIаллъун рукIина. Бечедазда дандеккун битIун хьвадизе лъани, мискин-пакъирзабазе Аллагьасда ﷻ аскIоб гIемерал нигIматал руго.

Мискинчиясе лъикIаб буго гIадамаздаса жиндирго ресгьечIолъи бахчизе. Язихъго вугин абун ракIбеки бихьизабиларо. Мискинлъи ккола салихIиназул гIаламатаздасан.

Цо къоялъ Аварагасухъе ﷺ пакъирзабазул чапар вачIана. Гьес абуна: «Я Аллагьасул ﷻ Расул ﷺ, дун вуго пакъирзабаз витIарав чапар», - ян. Аварагас ﷺ абуна: «Дуе мархIаба ва жидедаса мун вачIаразеги буго мархIаба. Аллагьасе ﷻ жал рокьарал къавмалдаса вачIана мун», - илан. Чапарас абуна: «Я Бичасул Авараг ﷺ, бечедаз кинабго лъикIлъи гьабулеб буго. Гьез хIежги борхула, амма нижер рес букIунаро. Гьез садакъаги кьола ва амма нижер рес букIунаро. Лагъзалги гьез тархъула ва амма нижеда хIалкIоларо. Гьел унтидалги жидерго боцIи садакъаде кьун ахираталда нахърателлъун гьабула», - ян. Аварагас ﷺ жаваб гьабун абуна: «Пакъирзабазде дидасан щвезабе: «Сабруялда ва хIисабалда ругони бечедазе гьечIеб лъабго пиша щола мискиназе:

  1. Алжаналъуб буго багIараб якъуталъул гьабураб цо рукъ. Алжаналъул агьлу гьелъухъ балагьула ракьалъул агьлу цIвабзазухъ балагьулел гIадин. Гьеб рокъоре лъугьунаро мискинав авараг, шагьид ва мискинав муъминчи гурони.
  2. Пакъирзаби Алжаналъуре бечедаздасаги бащдаб къоялъ цере лъугьуна. Гьеб бащдаб къоги 500 сонил къадаралъул манзил ккола. Мискиназ жидеего бокьухъе кеп босула гьениб. Аварагзабаздасан бищун ахиралда Алжаналъуве лъугьуна Сулейман авараг. Гьебги Аллагьас ﷻ гьесие гьаб дунялалда кьураб бечелъи сабаблъун.
  3. Пакъирас ракIбацIцIадго «СубхIаналлагьи валхIамдулиллагьи ва ла илагьа иллаллагьу валлагьу акбар» абидал ва гьебго жо ракIбацIцIадго бечедасги абидал, мискинасде гьев вахунаро анцIазарго диргьам садакъаде кьуниги. Гьелда релълъун руго киналго лъикIал гIамалалги», - ян. Аварагас ﷺ бицараб пакъирзабазде щвезабидал, гьез абуна: «Я нижер Аллагь ﷻ, ниж рази руго», - ян.

Бицана малаикзабаз Аллагьасде хитIаб гьабун абунин: «Я БетIергьан, дур капурав лагъасе гьаб дунял тIибитIун букIана ва балагьалги гьесдаса рахчун рукIуна», - ян. Жаваб гьабун Аллагьас ﷻ абула: «Гьезие букIине бугеб гIакъуба загьир гьабе гьал малаикзабазе», - ян. Гьеб гIакъуба бихьидал малаикзабаз абула: «Гьаб дунялалда щваралъ гьезие кумек гьабизе гьечIо», - ян. Малаикзабаз абула: «Я Аллагь ﷻ, муъминав дур лагъасадаса гьаб дунял бахчун буго ва балагьалги гьесие загьир гьарун руго», - ян. Жаваб гьабун Аллагьас ﷻ абула: «Ахираталда гьезие букIине бугеб кири бихьизабе гьал малаикзабазда», - ян. Гьеб бихьидал малаикзабаз абула: «Я БетIергьан Аллагь ﷻ, гьезда тIаде рачIарал балагьаз гьезие зарал гьабиларо», - ян.

Чанги букIуна заман бокьараб жо босизе кодоб гIарац гьечIеб. ЗихIакидасан бицана: «Базаралдеги ун, гьениб щиб бугони берцин бихьун, цинги гьеб босиялдаса берцинаб сабру ва пикру гьабун чIей лагъзадерие лъикIаб буго нусазарго динар Аллагьасул ﷻ нухда бикьиялдасаги», - ян.

Цебе бицаралдасан баянлъана мискин-пакъирзабазе сабруялда рукIине лъикIаб букIин. Рес бугебгIан мехалъ гIадамазда гьариялдасаги цIунун чIела.

ГIалимзабазда гьоркьоб хилаф ккун буго пакъирлъийищ ялъуни бечелъийищ Аллагьасда аскIоб лъикIаб бугебин абун. ГIемерисез абуна бечелъиялдасаги пакъирлъи лъикIаб бугин, разилъигун хурхун гьеб бугони. Гьединлъидалха дунялалъул хазинабазул кIулал Аварагасе ﷺ загьир гьаридал абураб: «Ле, Жибрил, цо къоялъ вакъун цогидаб къоялъ гIорцIун вукIине бокьула дие. Вакъидал Аллагьасе ﷻ хIелула дун, гIорцIидал Гьесие ﷻ шукру-реццги гьабула», - ян. Жеги Аварагас ﷺ дугIа гьабун абулаан: «Я дир Аллагь ﷻ, Дуца ﷻ дун мискинлъун чIаго гьаве, мискинлъун хвезеги гьаве ва мискинзабигун цадахъ Къиямасеб къоялъ вахъинаве», - ян абун.

ГIарифуназ абуна: «Аварагас ﷺ Аллагьасде ﷻ мискинзабигун цадахъ вахъинавеян гьариялдасан бичIчIула гьезул букIине бугеб кIудияб макъам», - илан. ГIалимзабазул цояз абуна пакъирлъиялдасаги бечелъи тIокIаб бугилан. Гьелъие хIужалъунги Аварагасул ﷺ хIадис бачана: «Кьолеб квер лъикIаб буго босулелдасаги», - ян.

Мискинлъиялъулъ ва бечелъиялъулъ инсан кидаго гIаданлъун вукIине ккола. Сабру гьабулареб, зигарди-сас цIикIкIунеб мискинлъиялдасаги ва садакъа-хайрат гьабулареб, закагIат-сахI бахъулареб бечелъялдасаги Аллагьас ﷻ нилъ киналго цIунаги. Амин.

 

Камил МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ХIикматал махлукъатал

Руз   Руз ккола дунялалда ругел бищунго гIажаибал ва хIикматал хIанчIазул тайпабазул цояб. Абула гьезул бугин 200-250 гIанасеб тайпа. Гьел дандчIвазе бегьула киса-кирего. Руго чIахIиялги, гIисиналги.   Гьанжесеб заманалъул бищун кIудияб рузлъун рикIкIуна Россиялда, Китаялда ва...


ЛъикIазулгун гьалмагълъи гьаби

Гьудул-гьалмагълъи лъи-кIасулгун гьабизе ккеялъул хIакъалъулъ гIемер бицуна имамзабаз мажгитахъ гьарулел вагIзабазда, гIалимзабазул мажлисазда. Гьебги гIадахъ босун лъикIал гIадамазулгун цIикIкIараб гьоркьоблъи гьабизе хIаракатги бахъула гIемерисев чияс. ХIакъикъаталдаги кутакалда лъикIаб, беццараб...


ГIолохъанал гIалимзабигун дандчIвана ГIолилазул форум

Гьал къоязда Хасавюрт шагьаралда тӀобитӀараб, Саидбег Даитовасул цӀаралда бугеб къецалда бергьарал гӀолохъанал гӀалимзабазегун хӀафизазе гьоболлъи гьабуна Дагъистан республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандица. Данделъиялда шайих АхӀмад-афандица баркана щварал бергьенлъаби ва бицана диналъе...


Нужее баяналъе

«Салул гамайилан» сунда абулеб? – Вараниялда. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул «ан-Намлалда». Адам щиб къоялъ вижарав? – Рузман...


Бекерулеб заманалъул хIикмат

Замана сверула сагIтал тирула, Сон хехго бачIуна, херлъун ватула. (Инхоса ГIалихIажи)   Халкъалда гьоркьоб гIемер бицунеб жолъун ккола ахираб мехалда заман хехго унеб бугилан абун. ХIакъикъаталдаги гьедин букIин бихьулебги буго. Щибго ургъел гьечIого нилъ рукIаго ун батула анкь, моцI,...