Аслияб гьумералде

Диналъул кIиго бутIа

Диналъул кIиго бутIа

Диналъул кIиго бутIа

Аллагьас нилъее кьурал нигIматал рикIкIун бажаруларо. Аслияб жо ккола щукру гьабун, къимат гьабизе лъай.

 

Имам Гъазалияс хъван буго: «Дин кIиго жоялдасан ккола. Цо - гIасилъи тей, кIиабилеб - тIагIат гьаби. Мунагь ва гIасилъи тей захIматаб буго тIагIат гьабиялдаса. Гьелъ мунагьалдаса нахъе къарав чиясе кириги цIикIкIун хъвала. ТIагIат гьабизе бокьарав чиясухъа бажарула, амма гIасилъаби ва шагьватал тезе бажаруларо сиддикъуназда гурони, ай напс квегъарал чагIазда», - ян.

Напсалде данде жигьад гьаби ккола жигьадалъул аслуго. Гьелда данде къеркьезе, ай жигьад гьабизе кIвечIев чиясда исламалъул тушбабазда данде жигьад гьабизеги кIвезе гьечIо.

Имам Гъазалияс абун буго дуе кьурал лугбал кколин ТIадегIанав Аллагьасдасан бугеб нигIмат. Гьел лугбаздалъун гIасилъи гьабулеб мехалъ, гьеб нигIматалъухъ щукру гьабунгутIи кколин. Духъе кьураб аманаталъе хиянат гьабилъунги кколин.

Имам Бухарияс бицараб хIадисалда буго: «Нуж киналго ккола гIухьби (цIунулел чагIи). Нуж киналгоги руго нужеда цебе бугеб жоялдаса жаваб кьезе кколеллъун», - ян.

Масала, имам ккола жамагIаталъул жаваб кьезе кколев чи. Росас жаваб кьола жиндирго агьлуялъул ва чIужуялъги жаваб кьола росасул рукъалъул. Рукъги тун магIишат гьабизе рос индал, гьелъул жавабчилъи чIужуялде бачIунелъулха.

Дуда лъай, Къиямасеб къоялъ лугбаз дуда данде нугIлъи гьабулеблъи ва мунги къватIив чIвазавулевлъи. Гьедин букIунин хъван буго Къуръаналда.

Къиямасеъ къоялъ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ мацI чIезабула ва лугбал кIалъазарула. Гьединлъидал хIаракат бахъизе ккола лугбал цIунизе.

Къуръаналда рехсон буго жужахIалъул анкьго нуцIа бугин ва щибалъе бихьизабураб бутIаги бугилан. Гьединлъидал бер, гIин, мацI, чехь, гIаврат, квер, хIетIе цIунизе ккола. Гьел руго чиясе лугбал кьурал нигIматал ва тIадабги буго нилъеда гьезухъ щукру гьабизе, Аллагьасе ﷻ тIагIаталда хIалтIизарун ва гIасилъиялдаса цIунун.

Берал нилъее кьуна бихьизе букIине ва хIажат ккедал хIалтIизаризе. Аллагьас ﷻ ракьалдагун зобалазда рижарал гIажаибал махлукъатазухъ халгьабун ва пикру гьабун Аллагь ﷻ цо вукIин лъазе.

ГIундул цIуне бидгIаялде, гъибаталде яги квешлъабазде гIенеккиялдаса. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьел рижана Аллагьасул ﷻ каламалъухъ, Аварагасул ﷺ суннатазухъ ва вализабазул хIикматазухъ гIенеккизе. Гьединго Аллагьас ﷻ гIундул рижана гIелмуялъухъ гIенеккизе ва гьелдаса пайда босизе.

МацI ﷻ бижана Аллагь ﷻ рехсезе, Къуръан цIализе, битIараб нухда халкъ тIобитIизе, дунялалъул ва диналъул ккараб хIажаталъулъ кIалъазе. Амма мацI хIалтIизабуни Аллагьас ﷻ бижичIеб жоялъе, ай магIсияталъе, нигIматалъухъ щукру гьабичIеблъун ккола. МацI ккола лугбазда гьоркьоб бищун гIемер мунагь гьабулеб лага. МацI сабаблъун, гIемерисеб мехалда, жужахIалъуре ккола гIадамал.

Чехь цIунила хIарамаб ва шубгьаяб жо кванаялдаса. ХIалалаб жо тIалаб гьабизе хIаракат бахъила. ХIалалаб жоги гIорцIизегIан кваначIого тела. ГIорцIараб чехалъ ракI беццлъизабула ва гIакълу хвезабула. ГIемер кванаялъ тIагIат гьабиялъе ва гIелму цIалиялъе лугбал бакIлъизарула. Шагьваталъул ва шайтIаналъул аскаралъе квер бакъула. ГIорцIизегIан кванай ккола кинабниги квешлъиялъул байбихьи.

ХIалалаб жо тIалаб гьаби паризаяблъун буго. Имам ШагIранияс абуна хIарамаб яги шубгьаяб жо кванаялъ ракI беццлъизабулин.

ГIаврат цIунила хIарамабщинаб жоялдаса. ГIаврат цIунизе кIоларо бер, ракI, чехь цIунун гурони.

Кверал цIунила хIарамаб жо босиялдаса ва цонигиясе зарал гьабиялдаса.

ХIатIалги цIунила хIарамаб жоялде иналдаса.

Къокъго абуни, лугбал руго Аллагьас ﷻ нилъее кьурал нигIматал.

 

 

Шамил МухIаммадов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


КIудияб гIидалъул байрам

Ассаламу гIалайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу, хириял диналъул вацал ва яцал!   РакI-ракIалъ баркула нужеда тIаде щвараб Къурбаналъул байрам. Гьеб баракатаб къоялъ нилъеца кидаго ракIалде щвезабула Ибрагьим аварагасул тIадегIанаб мисал, гьесул ТIадегIанав Аллагьасе ﷻ букIараб...


Ахирисел хириял къоял

ТIаде щолеб бугеб иргадулаб моцI ккола ЗулхIижа. Гьеб ккола исламалда жаниб Ражабгун, ЗулкъагIидагун ва МухIаррамгун цадахъ, ункъабго хирияб моцIалъул, цояб. Гьел моцIазда жаниб ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хIарам гьабуна рагъ-кьал, тунка-гIусиял, би тIей.   Гьеб моцIалъул тIоцебесеб анцIго...


Анищ тIубана

ДРялъул муфтиясул гӀакълучи ГIайна ХIамзатовалъ гӀахьаллъи гьабуна «Кумек» абураб бизнес-клуб рагьулеб мехалда тӀобитӀараб ва «Инсан» фондалъ гӀуцӀараб «Шкатулка желаний» абураб тадбиралда. Гьеб акция тIобитIулеб заманалда лъим кIанцIиялдалъун зарал ккараб...


Суал-жаваб

ХIежалъ гIисинал ва чIахIиял мунагьал чурулищ? ГIемерисел гIалимзабазда аскIоб хIежалъ гIисинал мунагьал чурула, амма кIудиял мунагьал ва гIадамазул хIукъукъал чуруларо. Бухари ва АхIмадица бицараб хIадисалда буго: «ХIеж гьабураб мехалда жинца абичIони квешаб рагIи ва гьаричIони фискъуялде...


Дилималда тӀобитӀана данделъи

Казбек районалъул Дилим росулъ тӀобитӀана районалъул диниял вакилзабазул данделъи. Гьелда гIахьаллъи гьабуна «Ас-салам» газеталъул, лъай кьеялъул управлениялъул, «Инсан» фондалъул, районалъул гӀолилазул жамгӀияб гӀуцӀиялъул хIаракатчагIазги. Тадбир рагьана хирияб Къуръан...