Аслияб гьумералде

Инсан сунца ватiа вахъулев?

Инсан сунца ватiа  вахъулев?

ХIурматиял бусурбаби, гьаб буго лъималазул цIалиги лъугIараб, гьел цIализе кире ритIилелин абураб масъалаги цебечIараб заман. Инсанасе чара гьечIого къваригIуна кинаб бугониги махщел, дунялалъул рокъоб магIишат гьабизе ккани. Гьединго гIибадат гьабизеги, ай Аллагьасул амраби тIуразеги къваригIуна чара гьечIеб къадаралда диналъул лъай. Дунялалъулалде лъимал ритIараб заманалда кIочене бегьуларо исламияб лъай гьечIони гьел жагьилзабилъун хутIулеллъи. Гьелдаса кIудияб мискинлъиги дунял-ахирталда гьечIо бусурбанчиясе.

Гьединги букIаго эбел-инсуца тIалаб гьабизе ккола кIиябго лъай лъимадуе щвезабизе. Амма исламияб лъай тIалаб гьабиялда сверухъ нилъер тасамахIлъи кколеб буго. Гьеб гъапуллъи тIаса инин ккола гIелмуялъул хиралъиялъул хIакъалъулъ Бичасул аварагасул дагьалго хIадисал цIалани:

«Аллагьасе бокьани цо чиясе хасаб лъикIлъи кьезе, гьесие Аллагьас диналда жаниб бичIчIи (лъай) кьола» (Бухари, Муслим).

«ГIелму тIалаб гьабулев вукIаго чи хвани, гьев Аллагьасда дандчIвала жиндаги аварагзабаздаги гьоркьоб цо гурони даражаги гьечIого» (ТIабарани).

«ГIелму тIалаб гьабулев чиясде гьеб тIалаб гьабулаго хвел тIаде гIунтIани, гьев шагьидлъун хола» (ТIабарани).

«Ле, Абузарр, радал инеги ун гIелмуялъул цо баб дуца лъазаби, гьелда гIамал гьабуниги гьабичIониги, дуе лъикIаб буго азарго ракагIат какил баялдаса» (Ибну Мажид).

«Дунял пайда гьечIеб жо буго, гьелда жаниб бугебщинаб жоги пайда гьечIеб буго, Аллагь рехсейги гьелда хурхараб жоги, гIалимчиги, мутагIалимги хутIун» (Тирмизи, Байгьакъи, ибну Мажагь).

«ГIадамазда малъизеян гIелмуялъул цо баб лъазабун щив чи вугониги, гьесие 70 сиддикъасул кири кьола» (Дайлами).

«ГIелму тIалаб гьаби Аллагьасда аскIоб хирияб буго какалдасаги, кIалалдасаги, хIежалдасаги, Аллагьасул нухда гъазават гьабиялдасаги» (ТIабарани, ибну ГIабдулбари).

«Цо сагIаталъ гIелму тIалаб гьаби тIубараб сордоялъ гIибадат гьабиялдаса хирияб буго, цо къоялъ гIелму тIалаб гьаби лъабго моцIалъ кIал кквеялдасаги хирияб буго» (Дайлами).

Дайламияс, Аллагь разилъаяв ибну ГIабасидасан бицараб хIадисалда абулеб буго: «ГIелмуялъ кинабго гIайиб бахчизабула жагьиллъиялъ кинабго гIайиб загьир гьабула», - ян

ГIакълуялъе гIелму ккола чIобогояб кисаялъе гIарац гIадинаб жо, инсанасе гIелму ччугIие лъим гIадаб жо ккола. Имам Гъазалияс абун буго хIайваназдаса инсан тIокI гьавулеб жо гIелму кколин. Аллагьас нилъее квербакъаги, квешал гIамалалги нахъе рехун, пайдаяб гIелму тIалаб гьабизе. Амин.

ГIАБДУЛЛАГЬ МУХIАММАДОВ, «АС-САЛАМАЛЪУЛ» РЕДАКТОР

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Жиндир тIабигIат - Къуръан

ХӀадисазул тӀахьазул аслиял мурадазул цояблъун ккола МухӀаммад аварагасулﷺ шамаилал тIиритIизари, ай гьесул вукIа-вахъин, тIабигIат. Къокъго абуни, Аварагасда ﷺ хурхарабщинаб. Гьелъие гIиллалъун ккана МухIаммад Авараг ﷺ камилав, жиндаса мисал босулевлъун вукIиналъ.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...


Волейболалъул турнир

1 маялда ХӀебда росулъ тӀобитӀана, СВОялъул бахIарзал ракIалде щвезариялъул хIурматалда, школазул цIалдохъабазда гьоркьоб волейбол хIаялъул рахъалъ къец. Гьеб тадбиралда гIахьаллъи гьабуна ХIебда росдал имам ГIумархIажи МухIаммадхIажиевасги. Жиндирго кIалъаялда гьес киназего гьарана бергьенлъи ва...


Суал-жаваб

ХIежалъ гIисинал ва чIахIиял мунагьал чурулищ? ГIемерисел гIалимзабазда аскIоб хIежалъ гIисинал мунагьал чурула, амма кIудиял мунагьал ва гIадамазул хIукъукъал чуруларо. Бухари ва АхIмадица бицараб хIадисалда буго: «ХIеж гьабураб мехалда жинца абичIони квешаб рагIи ва гьаричIони фискъуялде...


Ният халгьабун…

Къокъаб, амма магIна гъваридаб аби буго: «РакIбацIцIалъиялъ, ай ихласалъ гIажаибал жал гьарула», - ян абураб. Гьел рагIабаз мухIканго загьир гьабула муъминчиясул гIумруялъул аслияб магIна. Ахир-къадги исламалда бокьараб гIамалалъе къимат гьабула гьелъул сипат-сураталдалъун яги кIодолъиялдалъун...


ХIикматал махлукъатал

Тюлень   Дунялалда руго гIага-шагарго 30-гIанасеб батIияб тайпа тюленазул. Крабал кваналел тюленазул цаби руго гIажаибал. ГIемерисел тюленал, бихьиналищ яги цIуялищали ратIарахъизе кIоларо. ГIумруги гьез, масала, бихьиналъ - 20-25 соналъ, цIуялъ - 30-35 соналъ гьабула. ТIинчIги гьабула 1-3....