Аслияб гьумералде

Инсан сунца ватiа вахъулев?

Инсан сунца ватiа  вахъулев?

ХIурматиял бусурбаби, гьаб буго лъималазул цIалиги лъугIараб, гьел цIализе кире ритIилелин абураб масъалаги цебечIараб заман. Инсанасе чара гьечIого къваригIуна кинаб бугониги махщел, дунялалъул рокъоб магIишат гьабизе ккани. Гьединго гIибадат гьабизеги, ай Аллагьасул амраби тIуразеги къваригIуна чара гьечIеб къадаралда диналъул лъай. Дунялалъулалде лъимал ритIараб заманалда кIочене бегьуларо исламияб лъай гьечIони гьел жагьилзабилъун хутIулеллъи. Гьелдаса кIудияб мискинлъиги дунял-ахирталда гьечIо бусурбанчиясе.

Гьединги букIаго эбел-инсуца тIалаб гьабизе ккола кIиябго лъай лъимадуе щвезабизе. Амма исламияб лъай тIалаб гьабиялда сверухъ нилъер тасамахIлъи кколеб буго. Гьеб гъапуллъи тIаса инин ккола гIелмуялъул хиралъиялъул хIакъалъулъ Бичасул аварагасул дагьалго хIадисал цIалани:

«Аллагьасе бокьани цо чиясе хасаб лъикIлъи кьезе, гьесие Аллагьас диналда жаниб бичIчIи (лъай) кьола» (Бухари, Муслим).

«ГIелму тIалаб гьабулев вукIаго чи хвани, гьев Аллагьасда дандчIвала жиндаги аварагзабаздаги гьоркьоб цо гурони даражаги гьечIого» (ТIабарани).

«ГIелму тIалаб гьабулев чиясде гьеб тIалаб гьабулаго хвел тIаде гIунтIани, гьев шагьидлъун хола» (ТIабарани).

«Ле, Абузарр, радал инеги ун гIелмуялъул цо баб дуца лъазаби, гьелда гIамал гьабуниги гьабичIониги, дуе лъикIаб буго азарго ракагIат какил баялдаса» (Ибну Мажид).

«Дунял пайда гьечIеб жо буго, гьелда жаниб бугебщинаб жоги пайда гьечIеб буго, Аллагь рехсейги гьелда хурхараб жоги, гIалимчиги, мутагIалимги хутIун» (Тирмизи, Байгьакъи, ибну Мажагь).

«ГIадамазда малъизеян гIелмуялъул цо баб лъазабун щив чи вугониги, гьесие 70 сиддикъасул кири кьола» (Дайлами).

«ГIелму тIалаб гьаби Аллагьасда аскIоб хирияб буго какалдасаги, кIалалдасаги, хIежалдасаги, Аллагьасул нухда гъазават гьабиялдасаги» (ТIабарани, ибну ГIабдулбари).

«Цо сагIаталъ гIелму тIалаб гьаби тIубараб сордоялъ гIибадат гьабиялдаса хирияб буго, цо къоялъ гIелму тIалаб гьаби лъабго моцIалъ кIал кквеялдасаги хирияб буго» (Дайлами).

Дайламияс, Аллагь разилъаяв ибну ГIабасидасан бицараб хIадисалда абулеб буго: «ГIелмуялъ кинабго гIайиб бахчизабула жагьиллъиялъ кинабго гIайиб загьир гьабула», - ян

ГIакълуялъе гIелму ккола чIобогояб кисаялъе гIарац гIадинаб жо, инсанасе гIелму ччугIие лъим гIадаб жо ккола. Имам Гъазалияс абун буго хIайваназдаса инсан тIокI гьавулеб жо гIелму кколин. Аллагьас нилъее квербакъаги, квешал гIамалалги нахъе рехун, пайдаяб гIелму тIалаб гьабизе. Амин.

ГIАБДУЛЛАГЬ МУХIАММАДОВ, «АС-САЛАМАЛЪУЛ» РЕДАКТОР

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Аллагьас ﷻ цIунула

Балагь, рекIее хIалхьи толарел ахIвал-хIалал ва захIмалъаби тIаде рачIуна нилъер щивасде. Гьаб дунялалъул рукъ гьедин гIуцIарабги буго. Амма нилъер гIумруялъул аслулъун бугеб мурад ва гьаб дунял жидее щиб бакI бугебали бичIчIи бугез дандчIварал къисматалъул киналго захIмалъаби къвакIун хIехьола....


Кванил адабал

Кваназе байбихьилалде цин кверал чурила, гьелъ кванида баракат лъола, цинги «Бисмила» бахъила ва абила: «Аллагьумма барик лана фима разакътана ва къина гIазаба ннари», - абун. Кваналев чиясул ниятги букIина диналъе къуват бачIинеян абураб. Гьединаб ниятгун кванани, квенги...


Муфти дандчIвана Сулеймангун

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандица, ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб централда къабул гьавуна Гъарабудахкент районалъул Параул росулъа гӀараб каллиграфиялъул устар Аширлаев Сулейман. Гьес сайгъат гьабуна хирияб Къуръаналъул жинцаго квералъ хъвараб, цогидаздаса батӀияб нусха. ГӀага-шагарго...


Къинал руччабазе малъа-хъваял

Лъимер гьабизе йигеб заман буго цIакъ кIвар бугеб гIуж. Гьеб заманалда, хасго чIужугIаданалъ, жиндирго сахлъи ва рацIцIалъи, кванил ва цогидалъулги низам цIунизе ккола. Гьединго халкквезе ккола тIад ретIунеб ратIлида хадубги. Лъимер ва жийго квачалдаса цIунизе ккола, тIадкъараб ретIел, угъдул...


Ахиралде щвана

Баракатаб РабигӀул аввал моцӀ ахиралде щвана. Гьаб моцӀги Авараг ﷺ гьавураб къоги, цогидал моцӀал гӀадин нилъеца тӀобитӀичIо. Цогидаб заманалде ккун гьаб моцIалъ чияс дагьаб бугониги цӀалун батани Аварагасул ﷺ хӀакъалъулъ, абизе бегьула гьес хайир босанин.   ГӀумруялъ гьесул хӀакъалъулъ цӀаланиги...