Аслияб гьумералде

Инсан сунца ватiа вахъулев?

Инсан сунца ватiа  вахъулев?

ХIурматиял бусурбаби, гьаб буго лъималазул цIалиги лъугIараб, гьел цIализе кире ритIилелин абураб масъалаги цебечIараб заман. Инсанасе чара гьечIого къваригIуна кинаб бугониги махщел, дунялалъул рокъоб магIишат гьабизе ккани. Гьединго гIибадат гьабизеги, ай Аллагьасул амраби тIуразеги къваригIуна чара гьечIеб къадаралда диналъул лъай. Дунялалъулалде лъимал ритIараб заманалда кIочене бегьуларо исламияб лъай гьечIони гьел жагьилзабилъун хутIулеллъи. Гьелдаса кIудияб мискинлъиги дунял-ахирталда гьечIо бусурбанчиясе.

Гьединги букIаго эбел-инсуца тIалаб гьабизе ккола кIиябго лъай лъимадуе щвезабизе. Амма исламияб лъай тIалаб гьабиялда сверухъ нилъер тасамахIлъи кколеб буго. Гьеб гъапуллъи тIаса инин ккола гIелмуялъул хиралъиялъул хIакъалъулъ Бичасул аварагасул дагьалго хIадисал цIалани:

«Аллагьасе бокьани цо чиясе хасаб лъикIлъи кьезе, гьесие Аллагьас диналда жаниб бичIчIи (лъай) кьола» (Бухари, Муслим).

«ГIелму тIалаб гьабулев вукIаго чи хвани, гьев Аллагьасда дандчIвала жиндаги аварагзабаздаги гьоркьоб цо гурони даражаги гьечIого» (ТIабарани).

«ГIелму тIалаб гьабулев чиясде гьеб тIалаб гьабулаго хвел тIаде гIунтIани, гьев шагьидлъун хола» (ТIабарани).

«Ле, Абузарр, радал инеги ун гIелмуялъул цо баб дуца лъазаби, гьелда гIамал гьабуниги гьабичIониги, дуе лъикIаб буго азарго ракагIат какил баялдаса» (Ибну Мажид).

«Дунял пайда гьечIеб жо буго, гьелда жаниб бугебщинаб жоги пайда гьечIеб буго, Аллагь рехсейги гьелда хурхараб жоги, гIалимчиги, мутагIалимги хутIун» (Тирмизи, Байгьакъи, ибну Мажагь).

«ГIадамазда малъизеян гIелмуялъул цо баб лъазабун щив чи вугониги, гьесие 70 сиддикъасул кири кьола» (Дайлами).

«ГIелму тIалаб гьаби Аллагьасда аскIоб хирияб буго какалдасаги, кIалалдасаги, хIежалдасаги, Аллагьасул нухда гъазават гьабиялдасаги» (ТIабарани, ибну ГIабдулбари).

«Цо сагIаталъ гIелму тIалаб гьаби тIубараб сордоялъ гIибадат гьабиялдаса хирияб буго, цо къоялъ гIелму тIалаб гьаби лъабго моцIалъ кIал кквеялдасаги хирияб буго» (Дайлами).

Дайламияс, Аллагь разилъаяв ибну ГIабасидасан бицараб хIадисалда абулеб буго: «ГIелмуялъ кинабго гIайиб бахчизабула жагьиллъиялъ кинабго гIайиб загьир гьабула», - ян

ГIакълуялъе гIелму ккола чIобогояб кисаялъе гIарац гIадинаб жо, инсанасе гIелму ччугIие лъим гIадаб жо ккола. Имам Гъазалияс абун буго хIайваназдаса инсан тIокI гьавулеб жо гIелму кколин. Аллагьас нилъее квербакъаги, квешал гIамалалги нахъе рехун, пайдаяб гIелму тIалаб гьабизе. Амин.

ГIАБДУЛЛАГЬ МУХIАММАДОВ, «АС-САЛАМАЛЪУЛ» РЕДАКТОР

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


Ахиралда рещтIраб аят

ХIираалъул нохъода халваталдаги чIун, Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабулев вукIана Авараг ﷺ. Заманалдасан нохъо гвангъун бачIуна ва ЖабрагӀил малаик вачIуна Аваргасухъе ﷺ вахIюги босун. Гьеб букIана Къуръаналъул тIоцебесеб аят, «ЦӀале» абураб.     Гьедин байбихьана 23 соналъ Къуръан рещтIине. Гьеб...


Аварагасул ﷺ кванай

Абу Давудица бицана ГӀаишатида гьикъанин Аварагас ﷺ пер кванаялъул хӀакъалъулъ. Гьелъ жаваб кьун буго: «Нилъер Аварагас ﷺ ахирисеб кванараб квен жинда жаниб пер бугеб букӀана», - ян. Тафсир гьабулез абулеб буго гьеб батулин белъун кванараб пер, махI букIинчIо букIине.   «Ахирисеб кванараб квен...


Жакъаго пайда босе

ТIадегIанав Аллагьас нилъее гIемерал сайгъатал кьун руго. Гьезие гIоло нилъеца БетIергьанасе реццги гьабун, рихьизарураб гьабураб куцалда гьел хIалтIизаруни, щивасе дунялалдаги ахираталдаги кIудияб пайда щвела.   Бокьараб нигIматалъухъ инсанас ТIадегIанав Аллагьасе шукру гьабуни, Гьес...


Ихдалил хIурмат

Гьале тIаде щвана тIогьолаб ихдалил заман. ГIемерисеб халкъалъе бищунго бокьулеб мехги ккола гьеб. Иснанасул къаркъалагун сверухъ бугебщинаб тIабигIат цIилъулеб заманги буго гьаб. Гьединго ихдалил заман буго хурзал-ахал рекьулеб, къачIалеб ва кIурулеб мех. Щайгурелъул, гьелда бараб буго инсанасул...


Къабуллъизе ккани

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъ ахIулел руго Гьесда гьареян ва гьарараб къабул гьабизе бугилан. Амма бусурбанчиясул щибаб ишалъул руго шартIал, суннатал, бегьулел ва хIарамал жал.   ДугIа къабуллъиялъе руго рихьизарурал бакIал ва заман. Гьедин гьабурасул дугIа къабуллъиялде цIикIкIун хьулги...