Аслияб гьумералде

Инсан сунца ватiа вахъулев?

Инсан сунца ватiа  вахъулев?

ХIурматиял бусурбаби, гьаб буго лъималазул цIалиги лъугIараб, гьел цIализе кире ритIилелин абураб масъалаги цебечIараб заман. Инсанасе чара гьечIого къваригIуна кинаб бугониги махщел, дунялалъул рокъоб магIишат гьабизе ккани. Гьединго гIибадат гьабизеги, ай Аллагьасул амраби тIуразеги къваригIуна чара гьечIеб къадаралда диналъул лъай. Дунялалъулалде лъимал ритIараб заманалда кIочене бегьуларо исламияб лъай гьечIони гьел жагьилзабилъун хутIулеллъи. Гьелдаса кIудияб мискинлъиги дунял-ахирталда гьечIо бусурбанчиясе.

Гьединги букIаго эбел-инсуца тIалаб гьабизе ккола кIиябго лъай лъимадуе щвезабизе. Амма исламияб лъай тIалаб гьабиялда сверухъ нилъер тасамахIлъи кколеб буго. Гьеб гъапуллъи тIаса инин ккола гIелмуялъул хиралъиялъул хIакъалъулъ Бичасул аварагасул дагьалго хIадисал цIалани:

«Аллагьасе бокьани цо чиясе хасаб лъикIлъи кьезе, гьесие Аллагьас диналда жаниб бичIчIи (лъай) кьола» (Бухари, Муслим).

«ГIелму тIалаб гьабулев вукIаго чи хвани, гьев Аллагьасда дандчIвала жиндаги аварагзабаздаги гьоркьоб цо гурони даражаги гьечIого» (ТIабарани).

«ГIелму тIалаб гьабулев чиясде гьеб тIалаб гьабулаго хвел тIаде гIунтIани, гьев шагьидлъун хола» (ТIабарани).

«Ле, Абузарр, радал инеги ун гIелмуялъул цо баб дуца лъазаби, гьелда гIамал гьабуниги гьабичIониги, дуе лъикIаб буго азарго ракагIат какил баялдаса» (Ибну Мажид).

«Дунял пайда гьечIеб жо буго, гьелда жаниб бугебщинаб жоги пайда гьечIеб буго, Аллагь рехсейги гьелда хурхараб жоги, гIалимчиги, мутагIалимги хутIун» (Тирмизи, Байгьакъи, ибну Мажагь).

«ГIадамазда малъизеян гIелмуялъул цо баб лъазабун щив чи вугониги, гьесие 70 сиддикъасул кири кьола» (Дайлами).

«ГIелму тIалаб гьаби Аллагьасда аскIоб хирияб буго какалдасаги, кIалалдасаги, хIежалдасаги, Аллагьасул нухда гъазават гьабиялдасаги» (ТIабарани, ибну ГIабдулбари).

«Цо сагIаталъ гIелму тIалаб гьаби тIубараб сордоялъ гIибадат гьабиялдаса хирияб буго, цо къоялъ гIелму тIалаб гьаби лъабго моцIалъ кIал кквеялдасаги хирияб буго» (Дайлами).

Дайламияс, Аллагь разилъаяв ибну ГIабасидасан бицараб хIадисалда абулеб буго: «ГIелмуялъ кинабго гIайиб бахчизабула жагьиллъиялъ кинабго гIайиб загьир гьабула», - ян

ГIакълуялъе гIелму ккола чIобогояб кисаялъе гIарац гIадинаб жо, инсанасе гIелму ччугIие лъим гIадаб жо ккола. Имам Гъазалияс абун буго хIайваназдаса инсан тIокI гьавулеб жо гIелму кколин. Аллагьас нилъее квербакъаги, квешал гIамалалги нахъе рехун, пайдаяб гIелму тIалаб гьабизе. Амин.

ГIАБДУЛЛАГЬ МУХIАММАДОВ, «АС-САЛАМАЛЪУЛ» РЕДАКТОР

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Сапаралда кинав вукIарав Авараг ﷺ?

(Байбихьи цебесеб номералда)   АсхIабзабазул ургъел ва кумек   Сапаралде вахъаралъув Авараг ﷺ вукIана цевехъанлъун гуревги, жинда божилъи гьабулев гьалмагълъунги. Гьев кидаго вукIунаан аскаралда яги къапилаялда нахъа-нахъа, хадур ккаразе, загIипазе, унтаразе кумек гьабизелъун. Гьелъие...


ЗанатIа цIияв имам

Гьал къоязда муфтияталъул мугIрузулаб округалда вугев вакил ГIали Разакъовги Шамил районалъул имамзабазул советалъул вакил Ризван ХIажиевги щвана ЗанатIа росулъе. Рузманалъул какда гьез гьабуна вагIза, бицана вацлъи цIунизе кколеблъиялъул ва гьелъул бугеб кIваралъул хIакъалъулъ. Ахиралда,...


Эмен – лъимадуе шайих

Эмен. Гьеб буго цIакъ кIудияб магIнаялъул рагIи. Эмен ккола лъималазул тIалаб гьабулев, гьезие гIоло гIумру кьолев, лъималазул иманалъул ва яхI-намусалъул жавабчилъи тIаде босулев чи.   Нилъер диналда инсул къадруялъул гIемер рехсей буго Къуръан-хIадисалда. ГIабдуллагь ибну ГIамридаса...


Ансаразул сайид

СагIд ибну ГIубада Ансари вукIана хазражазул къавмалъул бетIергьан. Аварагасе ﷺ байгIат гьабурал руччабазда гьоркьой йикIана гьесул эбел ГIамрат бинт МасгIудги. Гьей хвана Мадинаялда, Аварагас ﷺ гьижра гьабун хадуб щуабилеб соналъ.   Жагьилияб заманалда СагIд ибну ГIубада вукIана лъикIав...


Алжаналда вихьарав

Аварагасул ﷺ асхIабзаби ккола чIаго Авараг ﷺ вихьарал, гьесда ﷺ божарал ва исламалда хварал гIадамал. Гьез кумек гьабуна Аварагасе ﷺ ислам тIибитIизабизе, гьесул ﷺ каламги, гIамал-хасиятги, суннатги хадусел наслабазе цIунана. Хадур рачIарал бусурбабаз гьезул кIудияб адабги гьабуна. Гьел руго...