Квер биччарай
Квер биччарай
«ГIадамазе пайдаяйлъун йикIин буго дир талихI»
Фазу ГIалиева
Гьаниб байбихьуда Фазуги гьелъул каламги ракIалде щвезабуна, жиндир хIакъалъулъ бицен гьабулей магIарулай, Анкьракьалъул (ЛъаратIа мухъ) Магъилъ росулъ гIурай, гIумру МахIачхъалаялда арай, захIматчIужу ва хIажияй Маржанат ГIалимухIамадова гьелъул рокъосей гIадинай гIаданги ракI рагьарай гьалмагъги йикIараблъиялда бан. Абула киналгIаги дандчIваял мурад гьечIел рукIунарин, гьел къадаралда хъварал ратулилан. Гьедин ккана Фазулги Маржанатилги лъай-хъвайги ва гьеб сверана щулияб гьудуллъиялде.
МагIарухъ гIурай, захIмат бокьулей, микьго класс лъугIидалго росасеги кьун, мискинаб ва кIудияб хъизанги букIун цIализеги ракIалъе бокьараб иш тIаса бищизеги рес рекъечIей Маржанат йикIана рос-рукъалде юссиндал бетIербахъиялъе МахIачхъалаялде яхъун гIумру гьабулей. Гьелъ жиндиего балагьана бищунго бигьаго хIалтIи щолеб махщел, щулаго лъазабуна йохьарухъаналъул иш. Гьедин гьей хIалтIудаги захIматалъул цеехъанлъун яхъана ва гьеб иш баракаталъеги ккана. Цо нухалда кабинетал къачIаялъул хIалтIи тIубазе партиялъул обкомалде йитIарай Маржанат тIокIай нахъе йиччачIого гьенийго тана…
Гьедин захIматалъул къимат лъалей тIадмагIарухъа яс чанго сон шагьаралда байдал яхъана «обкомалъул» хIалтIухъанлъун. Гьениб гьабизе жоги гьелъие камулароан ва киналго разиялги рукIана ракI гIатIидай, гIамал рекъарай захIматчIужуялдаса.
Гьений йикIаго цо нухалда Фазуца Маржанат ячана жиндирго рукъ къачIазе ва гьелдаса хадур гьел кIиялго кутакаб божи-бокьи бугел ва тIаде-гъоркье ахIичIогоги щолел гьалмагъзабилъунги ккана. Гьединабго хIалал гIемерал лъикIал гIадамазулгун лъай-хъвайги гьалмагълъиги ккарай, гьезул кумек ва гIакълу гIумруялъул ахIвал-хIалазда хIалтIизабурай гIадан лъугьана Маржанат.
Чиясул хIакъалъулъ бакъвараб рецц-бакъалдалъун гуреб хIакъикъиял мисалаздалъун бицине лъикIаб букIуна гьесул гIумру ва гIамал гIадамазе бихьизабиялъе. Бокьун буго гьедин, чанго мисалалдалъун йихьизайизе цIалдолезда Маржанатги.
ТIадехун бицухъе, гьей хехго кьуна ригьнаде. МагIарухъ гьединаб букIунаан гIемерисел ясазул къисмат. Росги гьелъие ккана мадугьалихъ росулъа, ЦIоралде хьвадун бетIербахъи гьабун ругьунав, магIаруллъи ва гьениб хIалтIи-иш абизегIан лъикI лъаларев ва гьелде ракIги баларев ГIалимухIаммад ГIабдулбасиров. Цо талихI букIана гьевги Маржанатго гIадин захIматалдаса хIинкъуларев, хIалтIизе бажарулев чи вукIин. Гьебго заманалда, цогидаб рахъалъ ГIалимухIамад вукIана «бакIав» чи. БакIав гьев вукIана бокьани битIахъегояб, бокьани хъвалсараб магIнаялда абуниги. ГIалимухIаммадил бакIал хъаталги заралги гIемеразда рагIана ва ракIалда хутIана. Хехго ццидахунев, бицанщиналда божулев, махсаро-хочI абизегIан къабул гьабуларев ва черхалда жан бугев чи вукIиналъ гьесда аскIоб цIодорлъи гьабулаан киназго. Маржанатица абуни гьев «бакIав» рос гIумруялъ бигьаго ваччана ва киданиги хIалги лъазе течIо. «Хехдараниги ракI лъикIав, ракI хвей хехго кIочон толев, тамахав чи вуго дир рос, - ян гурони гьелъ киданиги абулароан. – ГIадамазда хъачIавилан кканиги диде гьесарав яги хъат кIутIарав чи гуро дир гIумрудул гьалмагъ…»
Рос-лъадул гьоркьоблъи гьезда лъикI лъала, амма Маржанатица балъго гьабуларо жий талихIай йикIанила кинав ватаниги росги щун эбел-инсул рокъоса ине кватIунгутIиялъ. Микьго лъимер гIолеб хъизамалда кIиабилейлъун ва яцазда гьоркьой кIудияйлъун йикIарай гьей гIолилалъ гIемераб жо тIубазе кколеб букIана росасе инегIан заманалъ эбел-инсул рокъоб. Гьеб киналдасаго эркенлъун, цохIо росасе хъулухъги гьабун йикIине щвей жиндие кутакаб рохелги разилъиги букIанилан мукIурлъула Маржанат. Жийго гIумруялде яхиндал гьелда кIочон течIо хадур гIолел рукIарал яцал-вацалги. Киналго гIадин гьелги гьелдаго хадур МахIачхъалаялде рахъана, гьелдаса махщалие ругьунлъана ва магIишаталде ран гьоркьохъеб гIумру гьабизе щвана.
КIиабилебги, Маржанатил хIакъалъулъ бицунаго ракIалда щвезабизе кколеб жо – гьелъул жакъасеб гIумруги гIаданлъиги. Ригьалде яхиндал хIежги борхарай, хIажилъи къабуллъиялда щаклъизе бакI букIунаредухъ ракIги гIамалги ккурай гIадан йиго гьей. Гьанже гIумру гьабун васгун ва аскIойго йигей ясгун, жиндирго минаялъуб рахIаталда йикIаниги, рии, хасалихълъи щвезегIан дачалда тIамула гьелъ. «Бажарулеб гьечIо захIмат бихьун ругьунаб черхалда рахIаталъул кеп босизе», - ян абула Маржанитица. Гьеб дачаги букIана росасгун цадахъ, кIиго бетIер ургъун, ункъо квер хIалтIун, гIадамазул бугеб жидерги букIине кколин абухъе гIуцIараб бакI. РакIгъун вукIунаан гьенив, сонал анагIан лъадиги хиралъун лъугьарав ГIалимухIаммадги. «Дир меседилай» абун гурони гьелдехун калам гьес гьабулароан.
Гьанже, чанго соналъ цеве, росги хун хутIарай хералъ рехун течIо жидер захIмат бихьун гIуцIараб дачаги, гьениса босизе бегьулеб баракатги. ЦохIо жиндиеги лъималазул хъизамазе гуребги бахуна Маржанатил дачалдаса баракат. Унтарал-щокъазухъе, херал, ресукъал гIадамазухъе гьей кIвахIаллъичIого уна ахикьа, хуриса тIокIлъараб нигIматгун. Гьедин гьелъул садакъа гIемеразе щола ва кири батагийин абун киназго гьарула.
