Аслияб гьумералде

Цеве ккеялъул гIаламат

Цеве ккеялъул гIаламат

Цеве ккеялъул гIаламат

ГIали-асхIабасдасан бицун буго: «Цо къоялъ дица гьикъана аварагасул ﷺ халифа Абубакарида: «Сундалъун дуе гьаб даража (макъам) щвараб, хIатта мун нижедаса цIакъ цевецин кканин?» - абун. 

 

Гьес жаваб кьуна: «Нужедаса дун цеве ккана щуго жоялдалъун: 1. Дида гIадамал ратана кIиго тайпаялъул. Цо рукIана дунялалда хадур лъугьарал ва цогидал рукIана ахират бокьарал. Дица тIаса бищана Аллагь ﷻ вокьи. 2. Дун исламалде вачIаралдаса байбихьун  дунялалъул тIагIамалъ гIорцIичIо. Щайгурелъул, Аллагьасул магIрифаталъул лазаталъ дун дунялалъул тIагIамалдаса машгъул гьавун вукIана. 3. Дун исламалде вачIаралдаса байбихьун лъеца дир къеч буссинчIо. Щайгурелъул, Аллагьасдехун бугеб рокьиялъ дун лъел тIагIамалдаса машгъул гьавун вукIана. 4. Щибаб нухалда дие кIиго гIамал кьедал, ай дунялалъул ва ахираталъул, дица ахираталъул гIамал тIаса бищулаан. 5. Аварагасулгун ﷺ дица гьалмагълъи гьабуна ва гьеб лъикIги ккана.

Гьел масъалабаздаса Абубакар киданиги ватIалъулев вукIинчIо. ХIатта гьев авараггун ﷺ нохъода цадахъ вукIана. Гьелъ букIана Абубакаридаги цIакъго къо бихьулеб букIараб, аварагасда ﷺ бихьарабго гIадин ва гьесдехун цIикIкIараб хурхен букIиналъе гIоло. Гьедин иш бугониги, гьев гьесдаса ватIалъичIо. Гьединго гьесдехун хилиплъиги гьабичIо, цо-цо асхIабзабазе гьеб ккараб гIадин».

 

Шамил МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Сапаралда кинав вукIарав Авараг ﷺ?

Сапар буго инсанасул гIумруялъул цо бутIа. Муъминзабазе гьеб ккола Аварагасдаса ﷺ мисал босун ТIадегIанав БетIергьанасде ﷻ гIагарлъизе рес щвейги. Нилъер Аварагас ﷺ нухда кинаб хьвада-чIвади букIине кколебали малъа-хъваял гьари гуребги, жиндирго мисалалдалъунги бихьизабуна сапаралда ругелъул...


Муфти дандчIвана Сулеймангун

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандица, ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб централда къабул гьавуна Гъарабудахкент районалъул Параул росулъа гӀараб каллиграфиялъул устар Аширлаев Сулейман. Гьес сайгъат гьабуна хирияб Къуръаналъул жинцаго квералъ хъвараб, цогидаздаса батӀияб нусха. ГӀага-шагарго...


Фарукъ абураб цIар щвей

Жинда Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIаб исламалде вачIун хадуб, бусурбабазда бугеб хIал бихьун гьесул ракI хIалхьун букIинчIо. Бусурбабаз ислам боси балъго гьабулеб букIараб заманалда ГIумар-асхIаб Аварагасухъе ﷺ вачIана ва абуна: «Я, Бичасул Авараг ﷺ, нилъ битIараб нухда гьечIищ, хваниги чIаго...


Аллагьас ﷻ цIунула

Балагь, рекIее хIалхьи толарел ахIвал-хIалал ва захIмалъаби тIаде рачIуна нилъер щивасде. Гьаб дунялалъул рукъ гьедин гIуцIарабги буго. Амма нилъер гIумруялъул аслулъун бугеб мурад ва гьаб дунял жидее щиб бакI бугебали бичIчIи бугез дандчIварал къисматалъул киналго захIмалъаби къвакIун хIехьола....


Суал-жаваб

Хабалъ ракIгъеялъул как кин балеб? ШафигIияб мазгьабалъул кIудияв гIалим Сайид МухIаммад Журданияс «ФатхIул ГIаллам» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьел суннатал каказдасан ккола хабалъ ракIгъезабиялъул какги. Аварагас ﷺ абун буго: «Хварасе тIоцебесеб сордоялдаса захIматаб...