Аслияб гьумералде

Абу Дужанат

Абу Дужанат

Абу Дужанат абурав асхIаб вукIана кутакалда къвакIарав, лебалав чи. Гьев вукIана бищун цебе ансариязда гьоркьоб Ислам босаравги. Аварагасда цадахъ гIахьаллъи гьабуна Бадруялъул гъазаваталдаги. Абу Дужанатица жиндирго бахIарчилъи бихьизабуна УхIудалъул гъазаваталдаги. УхIудалъул гъазаваталда Аварагас , хвалченги борхун, гьикъана: «Гьаб хвалчен лъица босилеб?» - абун. Киназго кверал рорхана.

Хадубги Аварагас гьикъана: «Лъица босилеб гьаб хвалчен кколеб къагIидаялъ?» - абун. Киналго гIенеккун чIана ва Абу Дужанатица абула: «Дица босила гьеб кколеб къагIидаялъ» - ян. Цинги хехго жувала гьебги босун мушрикуназул гарбал къотIизе. Щиб гъазаваталда вугониги гьев гIажаибго ватIа вахъулаан жиндирго ботIрода бухьараб чалмаялъги. Гьеб къоялъги гьес, жиндирго чалмаги бахъун, бетIер бухьуна. Цинги тушбабазда цевесан чIухIараб рилъиналдалъун хьвадана.

Гьеб бихьидал Аллагьасул Расулас абуна: «Гьадинаб вилъиналъ ХIалкIолев Аллагьасул ццим бахъинабула, гьадинаб бакIалда хутIун», - абун.

Гьеб рагъулъ гьес цониги чи толев вукIинчIо, магIарда гъоркь чIарал руччабазде тIаде ккезегIан. Гьел рукIана къали бухулел чагIи, гьезда гьоркьой йикIана кечI рикIкIунейги. Абу Дужанатица хвалчен хьвагIидал гьев хехго лъалхъана ва дой гIадан чIвачIого тана. Рагъ лъугIидал асхIабасда гьикъана гьелъул хIикмат щибилан. Дос абуна дица Аварагасул хвалчадул къимат гьабунин, дой гIаданги чIвачIого танин абун.

Цо къоялъ Абу Дужанат унтидал, гьесул гьумер нур гIадин гвангъун букIана. Гьесухъе зияраталъ рачIарал чагIаз гьикъана гьумер гвангъун букIиналъе гIилла щибилан абун. Гьес жаваб кьуна жиндир гIумруялда жаниб мугъчIвазе гIамал гьечIин, хIажат гьечIеб жо бицунгутIиги, киналго бусурбабазулгун бацIцIадаб гьалмагълъи гьаби гурогойилан.

Аварагасул хIадисалда буго: «Цо чияс жиндир дин берцин гьабулеб букIиналъул гIаламатаздасан ккола гьес жиндие хIажат гьечIеб бицунгутIи», - ян.

Абу Дужанатица гIахьаллъи гьабуна Ямамалда букIараб гъазаваталдаги. Гьенибги бахIарчилъи бихьизабуна. Гьеб букIана Мусайлимат аль-Каззаб чIвараб гъазават. ВахIши абурав асхIабас хеч речIчIидал, тIаде щварав Абу Дужанатицаги гьесда хвалчен кьабула, цинги ВахIшица абула: «Аллагьасда гурого лъаларо нилъер кIиязулго кинас Мусайлимат чIваравали», - абун. Гьеб рагъулъ асхIабасул бох бекула, амма вагъула къуркьичIого, Аллагьас шагьидлъи кьезегIан.

Абу Дужанат хвана 633 соналъ, гьижрияб 12 соналда. Аллагьас гьединал асхIабзабазул гIадал ракIал нилъееги насиб гьарейги. Амин!

МУХIАММАД МУРТАЗАГIАЛИЕВ, ГIАШИЛТIА РОСУ

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


Абу Юсупил эбелалъулгун АбухIанифал ккараб

АбухӀанифал мутагӀил Абу Юсупица абуна: «Дир эмен, Ибрагьим ибн ХӀабиб хвана, дун гьитӀинаб лъимерлъун эбелалда аскӀовги тун. Цо заманалдасан эбелалъ дун хӀалтӀизе витӀана партал хъахI гьарулеб тукаде. ХӀалтӀудаса дун унаан АбухӀанифал дарсазде, амма эбел кидаго хадуй ячӀунаан, дида нахъа...


Аварагасул ﷺ гIибадат

Аварагас ﷺ гIибадаталда тIадчIей гьабулеб букIана. ГIемер тIадчIей гьабураб гIибадатазул цояб ккола кIалкквей. ГIабдуллагь ибн Шакъикъидасан бицана: «Дица ГIаишатида гьикъана Аварагасул ﷺ кIалалъул хIакъалъулъ.   Гьелъ абуна: «Гьес кIал гIемер кколаан, хIатта нижеца абизегIан:...


КIванагIан хех гьабе

Жакъа унтараб суал буго гьабураб къотIи-къай тIубангутIи ва кьураб рагIи ккунгутIи. Гьеб сабаблъун цоцада гьоркьоб гьуинлъи ва цолъи хола. Инсанас, Аллагьас ﷻ абухъе, цогидасул хIакъ тIубани ва Аварагас ﷺ хIадисалда абухъе жидиего гьабизе бокьулеб гIадин цогидасеги гьабуни, букIинищ гьениб...


«Кавказалъул рагъул бахӀарчияб эпос – АхӀулгохI»

Дагъистаналъул гуманитарияб институталда тӀобитӀана Кавказалъул рагъул аслиял лъугьа-бахъиназул цояблъун кколеб АхӀулгохIалъул рагъул хӀакъалъулъ бицараб данделъи. Гьеб тадбиралда гIахьаллъана экспертал, тарих бокьулел, студентал. Данделъи нухда бачана ДГИялда цебе бугеб «Тарихалъул...


РухIияб бечелъи магIишаталда бараб гьечIо

БетIергьан Аллагьас ﷻ инсанасе кьураб бищун кIудияб къиматаб нигIмат буго гIакълу. Гьебги ккола лъикIалда лъикIабинги, квешалда квешабинги абун, лъикIаб ккун, квешаб тун гIумру тIами. ГIакълу гьечIесда гьеб кIиябго батIа бахъизе лъаларо, гьелъул гIаксалда, квешаб лъикIабин ва лъикIаб квешаб батилан...