Аслияб гьумералде

Хабалазда Къуръан цIали

Хабалазда Къуръан цIали

Хабалазда Къуръан цIали

Цо-цо чагIаз абула хварав чиясдасан хабалазда аскIоб Къуръан цIализе бегьуларин, имам ШафигIиясул рагIиги бугин гьеб бидгIа кколин абураб. 

 

ХIакъикъаталдайин абуни имам ШафигӀияс абуна: «Суннатаб буго хабалазда аскӀоб Къуръан цӀализе ва хварасе дугӀа гьабизе. Гьеб дугӀаялъе чӀезабураб заманги гьечӀо», - ян. («Ал-Умму» 1/322, «Хадим ар-РафигӀий ва Ар-Равзат», «Китабул жанаиз» 578 гьумер)

Аз-ЗагӀфаранияс имам ШафигӀиясда цIехана хабалазда аскӀоб Къуръан цӀализе бегьулищин абун. Гьес абуна: «Хабалазда аскӀоб Къуръан цӀалиялъул къварилъи гьечӀо», - ян.

Аз-ЗагӀфараний ккола ШафигӀияб мазгьабалъул кӀудияв имам ва имам ШафигӀил мутагӀалим.

Аш-ШагӀбияс бицана: «Ансаразул цояв хвейдал, гьел (гIадамал) унел рукӀана гьесул хабаде ва цӀалулеб букӀана Къуръан», - илан. (ибну Къайимил «Ар-РухӀ» 16 гь., шайих ГӀабдуррахӀим Ат-ТӀахӀанил «ХутӀабу ва Ад-Дурус» 73/20)

Таватуралдалъун бачӀана имам ШафигӀияс Лайс бин СагӀдил хабаде зиярат гьабунин ва гьесда аскӀоб тӀубараб Къуръанги цӀаланин абун. («ИтхӀафу Ас-Садатул Муттакъин», «Китабу зикрул мавт ва ма багӀдагьу» 14/283)

Имам Нававияс абуна: «Суннатаб буго хабалазде зиярат гьабидал Къуръаналдаса бажарараб жо цӀализе ва цӀалун лъугIидал хваразе дугӀаги гьабизе. Гьедин бачӀана имам ШафигӀиясдасан ва гьелда тӀад рекъана (нилъер мазгьабалъул) асхӀабзабиги», - ян. («Ал-МажмугӀ» 6/320)

Ибну ХӀажар Гьайтамияс абуна: «Чи вукъун хадуб хабада Къуръан цӀализе хьвади карагьатаб бугин абураб цо-цоязул рагӀи нахъчӀвараб буго. Суннатаб буго, имам ШафигӀиясдасан бачӀараб гӀадин, Къуръаналдаса бигьаял суратал цӀализе ва дугӀа гьабизе», - ян. («ТухӀфат» 3/199-200)

«Фатавал ХӀифнавий» абураб тIехьалда «Анкьалъ хабада аскӀоб яги хварасул рокъоб къулгьу гьабиялъул хӀукму щиб?» абураб суалалъе хъвалеб буго гьадинаб жаваб: «Гьедин гьабизе лъикIаб буго ва хварасе гьелдалъун пайда букӀуна», - ян. («МажмугӀул Фатава», «Фатал ХӀифнавий»)

 

 

 

Хабалазде зиярат гьабидал, хварасда аскӀоб цӀалила Къуръаналдаса бажарарал суратал

 

 

 

«Мугънийялда» абун буго: «Хабалазде зиярат гьабидал, хварасда аскӀоб цӀалила Къуръаналдаса бажарарал суратал. Гьеб буго хабалазул суннаталдасан», - ян. («Мугъний» 2/58)

Имам АхӀмадица абуна: «Хабалазде лъугьиндал нужеца цӀале «Аятул Курсий» ва «Къул гьува Ллагьу АхӀад» - лъабго нухалъ, цинги абе: «Я Аллагь, гьелъул хиралъи хабалазул агьлуялъе буго», - ян. (КъуртӀубиясул «Ат-Тазкират» 274 гь., «ИгӀанат» 2/281)

Салафу-салихӀуназ абунин бицун бачIана, щив чи вугониги жинца 11 нухалъ Къулгьу цӀалун ва хабал агьлуялъе гьелъул кириги кьуни, гьесул мунагьал чурула гьеб хабалазулъ вукъун вугевщинав чи рикӀкӀун. («ХӀашиятул Къалюбий» 1/567)

Суратул «Бакъараталъул» байбихьи ва ахир, гьединго, «Ясин» цӀалани, гьеб лъикIаб бугила. («ХӀашиятул Аш-Ширвани» 3/202)

ХӀанафияз абуна: «Суннатаб буго хабалазде зиярат гьабурасе сурату «Ясин» цIализе ва гьединго сурату «Аль-ФатихӀа», сурату «Ал-Бакъараялъул» байбихьи «МуфлихӀиналде» щвезегӀан, гьединго, «Аятул Курсий» ва «Амана РРасул», сурату «Ал-Мулк», «Табарака», сурату «Ат-Такасур», 3-12 нухалъ «Къулгьу», лъаб-лъаб нухалда «Фалакъ» ва «Ан-Нас» цIалила. Цинги абила: «Я Аллагь, дуца щвезабе кири нижеца цӀаларалъул пуланав чиясе яги хабал агьлуялъе», - абун. (ЗухӀайлил «Ал-Фикъгьул Исламий» 2/1569)

 

Насиб МуртазагIалиев,

Гьимерсо росдал имам, ЦIумада район

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


ТIаса ине гурин

НигIматалде гIадамал хехго ругьунлъула. Дагьалъ цере хIажалъиялда рукIун, Аллагьасдаса кумек гьарун, захIмалъаби рихьун, жидерго ахIвал-хIал хисиялъул анищазда хьулалда рукIана. Амма гьоркьоб заман уна, ТIадегIанав Аллагьас гьезие талихIги, сахлъиги, гIелмуги, адаб-хIурматги кьола, цинги...


Эмен – лъимадуе шайих

Эмен. Гьеб буго цIакъ кIудияб магIнаялъул рагIи. Эмен ккола лъималазул тIалаб гьабулев, гьезие гIоло гIумру кьолев, лъималазул иманалъул ва яхI-намусалъул жавабчилъи тIаде босулев чи.   Нилъер диналда инсул къадруялъул гIемер рехсей буго Къуръан-хIадисалда. ГIабдуллагь ибну ГIамридаса...


Бекилалде бухьине ккола бетIер

ХIурматиял бусурбаби, лъимал руго нилъехъе Аллагьас кьураб аманат. Нилъеца гьезие кьезе ккола битIараб, лъикIаб тарбия. Гьединго нилъеда тIадаб буго гIун бачIунеб гIелалъе исламияб лъай кьезеги. Гьелъие гьаб заманалда цIакъ гIатIидал ресалги руго. Щибаб мажгиталда руго лъималазда Къуръан ва...


ЦIияб мина

ЦӀияб-ЦIиликь росулъа МухIаммадовазул хъизамалъе щвана цӀияб мина. Ихдал лъим кIанцIун хадуб гьеб хъизам хутIун букIана рукъги гьечӀого. Цогидазего гIадин «Инсан» фондалъ тIаде босана гьезие мина баялъул и шва къокъабго заманалда жаниб рагIалде бахъинеги гьабуна. Гьединаб иш...


Мадрасалъул цIиял корпусал

Гъизилюрт районалда рагIалде бахъунеб буго Хучадаса МухӀаммад-афандил цIаралда бугеб мадрасалъе цӀиял корпусал раялъул хӀалтӀаби. Гьелъул хIакъалъулъ бицараб данделъи тIобитIана Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандица. Гьелда гIахьаллъана диниял хӀаракатчагӀи, лъай кьеялъул мурадалда комплекс...