Аслияб гьумералде

Хабалазда Къуръан цIали

Хабалазда Къуръан цIали

Хабалазда Къуръан цIали

Цо-цо чагIаз абула хварав чиясдасан хабалазда аскIоб Къуръан цIализе бегьуларин, имам ШафигIиясул рагIиги бугин гьеб бидгIа кколин абураб. 

 

ХIакъикъаталдайин абуни имам ШафигӀияс абуна: «Суннатаб буго хабалазда аскӀоб Къуръан цӀализе ва хварасе дугӀа гьабизе. Гьеб дугӀаялъе чӀезабураб заманги гьечӀо», - ян. («Ал-Умму» 1/322, «Хадим ар-РафигӀий ва Ар-Равзат», «Китабул жанаиз» 578 гьумер)

Аз-ЗагӀфаранияс имам ШафигӀиясда цIехана хабалазда аскӀоб Къуръан цӀализе бегьулищин абун. Гьес абуна: «Хабалазда аскӀоб Къуръан цӀалиялъул къварилъи гьечӀо», - ян.

Аз-ЗагӀфараний ккола ШафигӀияб мазгьабалъул кӀудияв имам ва имам ШафигӀил мутагӀалим.

Аш-ШагӀбияс бицана: «Ансаразул цояв хвейдал, гьел (гIадамал) унел рукӀана гьесул хабаде ва цӀалулеб букӀана Къуръан», - илан. (ибну Къайимил «Ар-РухӀ» 16 гь., шайих ГӀабдуррахӀим Ат-ТӀахӀанил «ХутӀабу ва Ад-Дурус» 73/20)

Таватуралдалъун бачӀана имам ШафигӀияс Лайс бин СагӀдил хабаде зиярат гьабунин ва гьесда аскӀоб тӀубараб Къуръанги цӀаланин абун. («ИтхӀафу Ас-Садатул Муттакъин», «Китабу зикрул мавт ва ма багӀдагьу» 14/283)

Имам Нававияс абуна: «Суннатаб буго хабалазде зиярат гьабидал Къуръаналдаса бажарараб жо цӀализе ва цӀалун лъугIидал хваразе дугӀаги гьабизе. Гьедин бачӀана имам ШафигӀиясдасан ва гьелда тӀад рекъана (нилъер мазгьабалъул) асхӀабзабиги», - ян. («Ал-МажмугӀ» 6/320)

Ибну ХӀажар Гьайтамияс абуна: «Чи вукъун хадуб хабада Къуръан цӀализе хьвади карагьатаб бугин абураб цо-цоязул рагӀи нахъчӀвараб буго. Суннатаб буго, имам ШафигӀиясдасан бачӀараб гӀадин, Къуръаналдаса бигьаял суратал цӀализе ва дугӀа гьабизе», - ян. («ТухӀфат» 3/199-200)

«Фатавал ХӀифнавий» абураб тIехьалда «Анкьалъ хабада аскӀоб яги хварасул рокъоб къулгьу гьабиялъул хӀукму щиб?» абураб суалалъе хъвалеб буго гьадинаб жаваб: «Гьедин гьабизе лъикIаб буго ва хварасе гьелдалъун пайда букӀуна», - ян. («МажмугӀул Фатава», «Фатал ХӀифнавий»)

 

 

 

Хабалазде зиярат гьабидал, хварасда аскӀоб цӀалила Къуръаналдаса бажарарал суратал

 

 

 

«Мугънийялда» абун буго: «Хабалазде зиярат гьабидал, хварасда аскӀоб цӀалила Къуръаналдаса бажарарал суратал. Гьеб буго хабалазул суннаталдасан», - ян. («Мугъний» 2/58)

Имам АхӀмадица абуна: «Хабалазде лъугьиндал нужеца цӀале «Аятул Курсий» ва «Къул гьува Ллагьу АхӀад» - лъабго нухалъ, цинги абе: «Я Аллагь, гьелъул хиралъи хабалазул агьлуялъе буго», - ян. (КъуртӀубиясул «Ат-Тазкират» 274 гь., «ИгӀанат» 2/281)

Салафу-салихӀуназ абунин бицун бачIана, щив чи вугониги жинца 11 нухалъ Къулгьу цӀалун ва хабал агьлуялъе гьелъул кириги кьуни, гьесул мунагьал чурула гьеб хабалазулъ вукъун вугевщинав чи рикӀкӀун. («ХӀашиятул Къалюбий» 1/567)

Суратул «Бакъараталъул» байбихьи ва ахир, гьединго, «Ясин» цӀалани, гьеб лъикIаб бугила. («ХӀашиятул Аш-Ширвани» 3/202)

ХӀанафияз абуна: «Суннатаб буго хабалазде зиярат гьабурасе сурату «Ясин» цIализе ва гьединго сурату «Аль-ФатихӀа», сурату «Ал-Бакъараялъул» байбихьи «МуфлихӀиналде» щвезегӀан, гьединго, «Аятул Курсий» ва «Амана РРасул», сурату «Ал-Мулк», «Табарака», сурату «Ат-Такасур», 3-12 нухалъ «Къулгьу», лъаб-лъаб нухалда «Фалакъ» ва «Ан-Нас» цIалила. Цинги абила: «Я Аллагь, дуца щвезабе кири нижеца цӀаларалъул пуланав чиясе яги хабал агьлуялъе», - абун. (ЗухӀайлил «Ал-Фикъгьул Исламий» 2/1569)

 

Насиб МуртазагIалиев,

Гьимерсо росдал имам, ЦIумада район

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Ана цоги лъагIел …

ХIурматиял бусурбаби, гьале ана цоги лъагIел. Гьижрияб тарихалъул 1447 соналъулгун къо-мехги лъикI гьабун, дандчIвай гьабуна 1448 соналда. ЛъагIел ккола гIумруялъул саламатаб бутIа. Гьелда жаниб ккезе рес буго гIемерал лъугьа-бахъинал. Цо лъагIида жаниб цIияб дунялалде рачIуна гIемерал гIадамал,...


ГIибадаталъулъ кIвахIаллъи

Имам Гъазалияс «ИхIяу гIулуму ддин» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьелъие кумек гьабулеб алатлъун ккола гIибадаталъе хIаракат бахъулел гIадамазул лъикIлъабазул хIакъалъулъ бицунел харбазухъ гIенекки. Гьелдасаги лъикIаб – гьединал гIадамазулгун гьудуллъи гьаби (кинаб гIамал,...


Шайих Ахlмад-афанди

Дагъистан гвангъараб Файизалъул нур, Дуниялго цIураб Иршадалъул бакъ. ГIаламго баччарав Къуватав устар, ХIакъалде ахIулев ГIелмудал ралъад. Дир хирияв устар, АхIмад-афанди. ХIакъаб иршадалъул Камилав устар. Нижер ургъел гьабун ГIумру кIочарав, Нижер ургъел гьабун Гьарделев...


ЖамгIият лъикIлъиялде нух

Исламалъул бищунго кIвар бугел къиматазул цояб ккола инсанасе тарбия кьей. Гьеб хурхараб букIуна хьвада-чIвадиялъул къагIидабазда гуребги, рухIалъул жанисеб рацIцIалъиялдаги, ракI бацIцIад гьабиялдаги, лъикIаб хасият гIуцIиялдаги. Ахир-къадги тарбия ккола инсан жамгIияталда вухьинавулеб, цогидазе...


ХIикматал махлукъатал

Руз   Руз ккола дунялалда ругел бищунго гIажаибал ва хIикматал хIанчIазул тайпабазул цояб. Абула гьезул бугин 200-250 гIанасеб тайпа. Гьел дандчIвазе бегьула киса-кирего. Руго чIахIиялги, гIисиналги.   Гьанжесеб заманалъул бищун кIудияб рузлъун рикIкIуна Россиялда, Китаялда ва...