Аслияб гьумералде

Хабалазда Къуръан цIали

Хабалазда Къуръан цIали

Хабалазда Къуръан цIали

Цо-цо чагIаз абула хварав чиясдасан хабалазда аскIоб Къуръан цIализе бегьуларин, имам ШафигIиясул рагIиги бугин гьеб бидгIа кколин абураб. 

 

ХIакъикъаталдайин абуни имам ШафигӀияс абуна: «Суннатаб буго хабалазда аскӀоб Къуръан цӀализе ва хварасе дугӀа гьабизе. Гьеб дугӀаялъе чӀезабураб заманги гьечӀо», - ян. («Ал-Умму» 1/322, «Хадим ар-РафигӀий ва Ар-Равзат», «Китабул жанаиз» 578 гьумер)

Аз-ЗагӀфаранияс имам ШафигӀиясда цIехана хабалазда аскӀоб Къуръан цӀализе бегьулищин абун. Гьес абуна: «Хабалазда аскӀоб Къуръан цӀалиялъул къварилъи гьечӀо», - ян.

Аз-ЗагӀфараний ккола ШафигӀияб мазгьабалъул кӀудияв имам ва имам ШафигӀил мутагӀалим.

Аш-ШагӀбияс бицана: «Ансаразул цояв хвейдал, гьел (гIадамал) унел рукӀана гьесул хабаде ва цӀалулеб букӀана Къуръан», - илан. (ибну Къайимил «Ар-РухӀ» 16 гь., шайих ГӀабдуррахӀим Ат-ТӀахӀанил «ХутӀабу ва Ад-Дурус» 73/20)

Таватуралдалъун бачӀана имам ШафигӀияс Лайс бин СагӀдил хабаде зиярат гьабунин ва гьесда аскӀоб тӀубараб Къуръанги цӀаланин абун. («ИтхӀафу Ас-Садатул Муттакъин», «Китабу зикрул мавт ва ма багӀдагьу» 14/283)

Имам Нававияс абуна: «Суннатаб буго хабалазде зиярат гьабидал Къуръаналдаса бажарараб жо цӀализе ва цӀалун лъугIидал хваразе дугӀаги гьабизе. Гьедин бачӀана имам ШафигӀиясдасан ва гьелда тӀад рекъана (нилъер мазгьабалъул) асхӀабзабиги», - ян. («Ал-МажмугӀ» 6/320)

Ибну ХӀажар Гьайтамияс абуна: «Чи вукъун хадуб хабада Къуръан цӀализе хьвади карагьатаб бугин абураб цо-цоязул рагӀи нахъчӀвараб буго. Суннатаб буго, имам ШафигӀиясдасан бачӀараб гӀадин, Къуръаналдаса бигьаял суратал цӀализе ва дугӀа гьабизе», - ян. («ТухӀфат» 3/199-200)

«Фатавал ХӀифнавий» абураб тIехьалда «Анкьалъ хабада аскӀоб яги хварасул рокъоб къулгьу гьабиялъул хӀукму щиб?» абураб суалалъе хъвалеб буго гьадинаб жаваб: «Гьедин гьабизе лъикIаб буго ва хварасе гьелдалъун пайда букӀуна», - ян. («МажмугӀул Фатава», «Фатал ХӀифнавий»)

 

 

 

Хабалазде зиярат гьабидал, хварасда аскӀоб цӀалила Къуръаналдаса бажарарал суратал

 

 

 

«Мугънийялда» абун буго: «Хабалазде зиярат гьабидал, хварасда аскӀоб цӀалила Къуръаналдаса бажарарал суратал. Гьеб буго хабалазул суннаталдасан», - ян. («Мугъний» 2/58)

Имам АхӀмадица абуна: «Хабалазде лъугьиндал нужеца цӀале «Аятул Курсий» ва «Къул гьува Ллагьу АхӀад» - лъабго нухалъ, цинги абе: «Я Аллагь, гьелъул хиралъи хабалазул агьлуялъе буго», - ян. (КъуртӀубиясул «Ат-Тазкират» 274 гь., «ИгӀанат» 2/281)

Салафу-салихӀуназ абунин бицун бачIана, щив чи вугониги жинца 11 нухалъ Къулгьу цӀалун ва хабал агьлуялъе гьелъул кириги кьуни, гьесул мунагьал чурула гьеб хабалазулъ вукъун вугевщинав чи рикӀкӀун. («ХӀашиятул Къалюбий» 1/567)

Суратул «Бакъараталъул» байбихьи ва ахир, гьединго, «Ясин» цӀалани, гьеб лъикIаб бугила. («ХӀашиятул Аш-Ширвани» 3/202)

ХӀанафияз абуна: «Суннатаб буго хабалазде зиярат гьабурасе сурату «Ясин» цIализе ва гьединго сурату «Аль-ФатихӀа», сурату «Ал-Бакъараялъул» байбихьи «МуфлихӀиналде» щвезегӀан, гьединго, «Аятул Курсий» ва «Амана РРасул», сурату «Ал-Мулк», «Табарака», сурату «Ат-Такасур», 3-12 нухалъ «Къулгьу», лъаб-лъаб нухалда «Фалакъ» ва «Ан-Нас» цIалила. Цинги абила: «Я Аллагь, дуца щвезабе кири нижеца цӀаларалъул пуланав чиясе яги хабал агьлуялъе», - абун. (ЗухӀайлил «Ал-Фикъгьул Исламий» 2/1569)

 

Насиб МуртазагIалиев,

Гьимерсо росдал имам, ЦIумада район

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


ЦIар кинаб лъелеб?

Гьабун анкьабилеб къоялъ лъимералда цIар тезе суннатаб буго. Реххараб лъимералда рухI лъун букIун батани, гьелдаги цIар тезе суннатаб буго. Реххараб лъимер васищ яги ясищали батIа бахъизе лъачIони, кIиязего бегьулеб цIар лъела, масала, ТIалхIат, ХIамзат, Майсарат гIадал. Реххараб лъимералда...


РабигIул аввалалъул хIурматалда

ЦӀунтӀа районалъул Гьинухъ росулъ тӀобитӀана баракатаб рабигӀул аввал моцӀ тӀаде щвеялда бан мажлис. Дунялалъул бусурбабазе гьеб моцӀ ккола хасаб рухӀияб цӀилъиялъул заманлъун. Муъминзаби мажгитазда ва рокъор данделъула Аллагьасе рецц гьабизе, Аварагасде ﷺ салават битIизе, гьесул гӀумруялъул...


Мисал босула

Бищун талихIавлъун ккола Аллагьас ﷻ тIадкъарал хIукъукъалги тIуралев, хирияв Аварагасул ﷺ суннатги цIунулев ва исламалда рекъон хъизан-агьлуялъе тарбияги кьолев чи. Лъимералъ тIаса бищулеб нух бараб букIуна эбел-инсуда.   ГIемер абулеб рагIула, эбелалда яги инсуда релълъарав вугин абун....


Рокъоб мавлид гьабиялъул даража

Абубакр Сидикъас абуна: «Мавлидалъе цо диргьам жинца кьурав чи Алжаналъув дир гьалмагъ вуго», - абун.   ГIумарица абуна: «Аварагасул ﷻ мавлид жинца кIодо гьабурав чи, ислам чIаго гьабурав чи вуго», - ян. ГIусманица абуна: «Мавлид цIализе цо диргьам жинца кьурав...


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

(Байбихьи цересел номералда)   Гьелдаса хадуб рагьун дин биччазегIан гьев мубарак жиндирго цIулал хIалтIиги гьабун гIадамазда гьоркьов гIадатияв чилъун вукIун вуго. Дагъистаналде зияраталъ вачIанщинахъе гьес рещтIен гьабулеб букIун буго ХасмухIаммад-хIажиясухъ. Гьесул гIумрудул цIех-рех...