Лъай кьеялъе гIумру кьурав

Гьал къоязда нижер редакциялъ сапар бухьана Бабаюрт районалде. Гьеб сапаралда нижее дандчIвазе рес ккана Бабаюрталъул №II школа-интернаталъул нухмалъулевлъун вугев Ибрагьим МухIаммадовичгун. Гьесулгун ккараб накъит кьолеб буго гъоркьехун.
- Ибрагьим, дурго хIакъа-лъулъ бицани бокьилаан. Лъималазе лъай кьеялъул нухде мун ккеялъе кинаб сабаб ккараб?
- Дун гьавуна 1970-абилеб соналда, ЛъаратIа районалъул Гьиндиб росулъ. ЦIалана Тобольскалъул пачалихъияб педагогикияб институталъул математикаялъул, информатикаялъул ва вычислительнияб техникаялъул факультеталда. Дир эмен вукIана мугIалим, математик. Лъаларо кин ккарабали, гьесиего гIадин диеги цIакъ бокьулаан математика.
ХIалтIана Къардиб ва Ибрагьимотар росабазул школазда. Гьабуна мугIалимлъи, вукIана вожатыйлъун, завучлъун, директорасул заместительлъун ва директорлъун. 2016 соналде щвезегIан гьабуна Ибрагьимотар росдал школалъул директорасул хIалтIи. Гьелдаса хадув тIамуна Бабаюрталъул №11 школа-интернаталъул нухмалъулевлъун. Жакъа къоялде щвезегIан гьенив хIалтIулевги вуго.

- Школа-интернаталда цIалу-лел цIалдохъаби бакI-бакIаздаса рачIаралищ ругел яги бабаюрталъулалищ кколел?
- ГIемерисел цIалдохъаби руго социалияб рахъалъ нахъе ккарал хъизамаздаса. БичIчIулеб къагIидаялъ абуни, мискинал хъизамаздаса, гьединго, сверухъ ругел хъутабаздасаги. Байбихьул школа гурони гьечIел руго гIезегIанго хъутаби, гьебгицин гьечIелги бакIал руго. Нижер школалъул программаялда рекъон, лъималазе дарсал гьаризе кумек гьабула къоялъул ахиралде щвезегIан. КIинусгоялдаса цIикIкIун лъимер буго гьенибго гIумру гьабун. Кинавниги вуго 429 цIалдохъан.
- Лъай кьеялдаго цадахъ тарбияги кьезе кколелъул, гьеб рахъалде кIвар кьолищ?
- Гьайгьай лъаялдаго цадахъ букIине ккола тарбияги. Школалъул программаялда руго хасал тадбирал, гьеб мурадалда тIоритIулел. РукIуна батIи-батIиял темабазда «классалъулал сагIталги». ЦIалдохъабазулгун дандчIваялде ахIула полициялъул хIалтIухъаби. Гьез бицуна терроризмалда ва законалъ гьукъарал цогидалги рахъазда сверун хабар. Нижехъе рачIуна муфтияталъул вакилзаби, лъималазе цIалула лекциял. ПалхIасил, хIалтIи гьабула, гьеб рахъалде мугIалимзабазги букIине кколеб кIвар кьола.
- ЦIалдохъабазда гьоркьор ругищ наркотикал ва цогидалги гьукъарал жал хIалтIизарулел?
- Наркотикал хIалтIи-зариялъул хIужаби рукIинчIо, амма цогидал, ай гIиси-бикъинал жал загьирлъичIого хутIуларо. Лъималлъидал гьел, кинабго жоялъул хIалбихьизе гъира букIуна гьезул. Гьелда сверухъ нижеца гIемераб хIалтIиги гьабула. Муфтияталъул вакилзабаздаги гьарула гьединал жалазул бицун вагIзаби гьарейилан абун.

- Ибрагьим, школа-интернаталда цIалдохъабазе санагIатал киналго шартIал ругищ?
- Гьереси букIинаро рукIине кколелщинал санагIалъаби ва сурсатал чIезарун ругин абуни. Масала, цIалудаго цадахъ батIи-батIиял махщалабазе ругьун гьариялъе руго 10-ялдасаги цIикIкIун кружокал. Гьединго спорталда ва маданияталда хурхарал рахъал церетIезаризе руго киналго санагIалъаби. Волейболалъул, футболалъул майданал, гугаризе, боксалъе ругьун гьаризе залал. Хореографиялда хурхарал ишазе актовияб зал. Рега-рахъиналъе, квание лъикIал шартIал. Гъоркьиса школалда гьабуна щвалде щвараб ремонтги.
- Коллектив батIи-батIиял миллатазул гIадамаздаса гIуцIараб бугелъул, рукIунищ ричIчIунгутIиял?
- Нижер коллектив буго цо миллаталъул, ай дагъистаниял. Гьелда сверухъ щибго хабарги букIунаро. Лъималазда гьоркьобги гьеб ккезе биччаларо. Инсан вуго кIиго батIияв: цояв лъикIав, цогидав - лъикIав гурев. ТIокIаб батIалъи букIунаро.

- «Ас-салам» казияталъулгун кинаб гьоркьоблъи бугеб?
- Коллективалъ гьабула подписка. Гьелде тIаде, дицагоги гьабун буго школалъе подписка гIурус, магIарул ва лъарагI мацIазда бахъулеб «Ас-саламалъе». МугIалимзабаз гьездаса пайдаги босула.
Гара-чIвари гьабуна ГIабдуллагь МугIаммадовас