Аслияб гьумералде

Гьаризе лъикIал цо-цо гIамалал

Гьаризе лъикIал цо-цо гIамалал

Радалги къасиги абила: «Разиту биллагьи раббан ва бил ислами динан ва би МухIаммадин ﷺ набиян», - абун. Гьелъул магIна ккола: «Дун разияв вуго БетIергьан Аллагь ﷻ вукIиналда, ислам- дин букIиналда, МухIаммад авараг ﷺ вукIиналда», - абураб. ХIадисалда буго, радалги къасиги гьал калимаби абурав чи Къиямасеб къоялъ Аллагьас ﷻ рази гьавичIого толарилан (Абу-Давуд).

МатIуялъуре ралагьулелъул абизе рекъарал рагIаби ккола: «АлхIамдулиллагьи ллази савва халкъи фагIадалагьу ва каррама сурата важгьи ва хIассанагьа ва жагIалани минал муслимина», «Щибаб рецц Аллагьасе ﷻ буго, дир вижи тIубазабурав ва камил гьабурав, дир гьурмал суратги хира гьабурав, гьебги берцин гьабурав, дун бусурбабаздасаги гьавурав» (ТIабрани).

Ригьнаде ахIараб мехалъ, гьениб барки гьабулелъул абила: «Баракаллагьу фика ва барака гIалайка ва жамагIа байнакума фи хайрин». «Аллагьас ﷻ баракат лъеги, нуж кIиялго лъикIлъиялда дандеги гьареги», - ян (Тирмизи, ТIабрани).

Налъуда босараб жо нахъе кьолелъул абила: «Баракаллагьу фи агьлика ва малика». «Аллагьас ﷻ баракат лъеги дур агьлуялдаги боцIиялдаги» (Насаи).

Унтарасухъе ваккизе щведал абила: «Аллагьумма рабба ннаси азгьибил баъса ва анта шафи ла шифаа илла шифаука, шифаан ла югъадиру сакъаман». «Я дир Аллагь ﷻ, гIадамазулги БетIергьан ﷻ, Дуца унти-захIмалъи нахъе ине гьабе, Мун вуго дару рекъезабулев, Дур гурони даруги сахлъиги гьечIо, Дуца гьав сахлъизаве, гьесулъ унти хутIулареб хIалалъ», - абураб магIна (Бухари, Муслим).

ЦIа-каналъул хIал цIикIкIараб мехалъ абила: «Бисмиллагьил кабири нагIузу биллагьил гIазими мин шарри гIиркъи нагIар ва мин шарри хIарри ннар», - абун. МагIна: «КIудияв Аллагьасул ﷻ цIаралдалъун байбихьула, цIуниги гьабула, кинабниги захIматаб бухIараб гIетIалдаса ва жужахIалъул цIаялъул гьалиялъул квешлъиялдаса».

Зигара гьабулаго абила: «Аллагьас ﷻ дур сабру берцин гьабеги, хварасул мунагьалги чураги», - абун.

Пашманаб хIал тIаде бачIиндал гIемер «Астагъфируллагь» такрар гьабила, гьединго, «Я даимго чIагояв ﷻ, я зоб-ракьалъул тадбир билълъанхъизабулев ﷻ, Дур рахIматалдалъун дица цIуни тIалаб гьабула», - ян абила (ХIаким).

Чинхъизе бачIараб мехалъ абила: «АлхIамдулиллагь», - абун. Гьеб рагIарас жаваб гьабун абила: «ЯрхIамукаллагь», - ян. (Аллагь ﷻ дуда гурхIаги). Чинхъарас жаваб гьабила: «Ягьдиякаллагьу», - ян. (Аллагьас ﷻ мун хIакъаб нухда тIовитIаги», - ян (Тирмизи).

Пихъ кьолеб гIужалъ, гьеб кваналаго абила: «Аллагьумма барик лана фи самарина», - абун. МагIна: «Я Аллагь ﷻ, Дуца нижер пихъалда баракат лъе» (Муслим).

Аллагьас ﷻ кумек гьабеги кинаб хIал нилъеде щваниги исламалъул гIурхъаби цIунун, сабру гьабун, хIакъикъиял муъминзабазул гIамал ккураллъун рукIине.

АхIмад Къурбанов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Авараг ﷺ лъай – гьев вокьи

Аллагьасул Аварагасде ﷺ бугеб рокьиялъ гьесул асхIабзабазул ракIазулъ хасаб бакI кколаан. Гьеб рокьи гьез загьир гьабулаан рагIудалъун ва пишабаздалъун гуребги Аварагасул ﷺ къадру цIунулел, гьесул лъикIлъаби рицунел, гьесул тIокIаб гIамал-хасият беццулел шигIрабаздалъунги.   АсхIабзабазда...


Фарукъ абураб цIар щвей

Жинда Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIаб исламалде вачIун хадуб, бусурбабазда бугеб хIал бихьун гьесул ракI хIалхьун букIинчIо. Бусурбабаз ислам боси балъго гьабулеб букIараб заманалда ГIумар-асхIаб Аварагасухъе ﷺ вачIана ва абуна: «Я, Бичасул Авараг ﷺ, нилъ битIараб нухда гьечIищ, хваниги чIаго...


РакI чIаго гьабулеб

Гьаб заманалда гIемерисеб мехалда дунялалъул ишазда сверун лъугьун рукIиналъ нилъ лъугьунел руго аслияб иш кIочон толеллъун. Нилъер ракI буго черх чIаго гьабун би жиндасан сверулеблъун гуребги иманалъул ракIбацIцIалъиялъул унго-унгоял бусурбабазул хасияталъул бакI ва нилъ Халикъасда ﷻ хурхинарулеб...


Къинал руччабазе малъа-хъваял

Лъимер гьабизе йигеб заман буго цIакъ кIвар бугеб гIуж. Гьеб заманалда, хасго чIужугIаданалъ, жиндирго сахлъи ва рацIцIалъи, кванил ва цогидалъулги низам цIунизе ккола. Гьединго халкквезе ккола тIад ретIунеб ратIлида хадубги. Лъимер ва жийго квачалдаса цIунизе ккола, тIадкъараб ретIел, угъдул...


Нужее баяналъе

Авараг гьавураб сон щиб сон букIараб? – Пилалъул сон. Пилалъул сон абун щай гьелда цIар тараб? – Гьеб соналъ Абрагьат аскаргун ва пилалги рачун КагIба биххизе вачIун вукIана. Аварагасе ﷺ кьураб бищун кIудияб мугIжизат щиб букIараб? – Къуръан. Муса аварагасул...