Аслияб гьумералде

Туснахъ гьабизе рекъараб

Туснахъ гьабизе рекъараб

Щивав чиясда тIадаб буго жиндирго мацI хIарамаб, карагьатаб ва пайда гьечIеб калам гьабиялдаса цIунизе. Пайда гьечIеб каламалъ карагьаталде ялъуни хIарамалде цIазеги бегьула. ГIемерисеб мехалда гьедин ккезеги ккола.

Социалиял гьиназда гIемерав чи вукIуна къваригIел гьечIеб калам гьабулев яги хъвалев. Гьелдалъун гIемераб заралги ккола. Гьединлъидал бачIинахъего хIисаб гьабизе ккола жинцаго гьабулеб каламалъул бугеб пайдаялъул яги заралалъул. Жакъа дунялалда гьеб бигьаго тIаса бихьаниги, ахираталда жаваб кьезе кколеблъи хIакъаб бугелъул.

Абу Гьурайратица бицараб кьучIаб хIадисалда буго: «Аллагьасдаги Къиямасеб къоялдаги иман лъолев чияс лъикIаб рагIи абе яги вуцIцIун чIа», - абун. ЛъикIаб рагIи буго жиндаса хайир бугеб, амма хайир ккеялда щаклъани - гьабичIогоги толеб.

Имам ШафигIияс абуна: «КIалъазе бокьараб мехалъ инсанас гьелъул пикру гьабила, пайда букIин бичIчIани - кIалъала, щаклъи ккани - вуцIцIун чIела», - ян. ЦIадаса ХIамзатил руго гьадинал рагIаби: Гаргади гIарац батани, ГIинтIамун чIей месед ккола. КIалдиса араб рагIиялъ Ахирги мун лагълъун ккола.

Пуланав асхIабас абун буго мацI бугин гIалхул хIайваналда релълъараб жо. Гьеб щулаго бухьичIони, гьелъ дудехун тушманлъи гьабулин абун. БотIролъе бачIанщинаб мацIалъ къватIибе кьолеб бугони, нилъ къваригIел гьечIеб бакIалде, хIатта Аллагьасул ццим бахъиналде ккезе рес буго.

Гьединаб хIалалде ккечIого рукIине ккани, хъаравуллъи гьабизе ккола квералъ гьабулелдаги мацIалъ бицунелдаги хадуб. КьучIаб хIадисалда буго бищун лъикIав бусурманчи вугин жиндир каламалдаса ва квералдаса цогиязе зарал щоларев чийилан абун. Нилъеда лъала Абу Бакр асхIабас къваригIел гьечIеб калам гьабичIого букIинелъун кIалдиб чIимихги ккун кин цIуни гьабулеб букIарабали.

Лагъас БетIергьан разилъулеб калам гьабидал, гьелдалъун гьесие щола Аллагьасул рахъалдаса ажру. Ибну ГIумаридаса бицараб хIадисалда буго: «Аллагь рехсей гурелдалъун гIемер калам гьабуге, гьелъ ракI къосинабула. Бищун Аллагьасдаса рикIкIадав чиги ракI къосарав вуго», - ян. РакI къосаравлъун чи лъугьуна хIажат гьечIебщинаб гьабидал, хъубаб калам бициндал ва какарал гIамалал черхалъ гьаридал. Чиясе хвасарлъи сундалъун бугебилан аварагасда гьикъидал, гьес абун буго: «Дуца дурго мацI гьукъараб калам гьабиялдаса цIунун чIезабиялъулъ буго», - ян.

Цо пуланасда цIехедал дуда инсанасул чорхолъ чан гIайиб батарабин абун, гьес жаваб гьабун буго рикIкIун хIалкIоларелгIан гIемер ругин, амма гьезулъ цо хасият бугин цогиял жинца рахчулеб. Гьеб щибин гьикъидал, гьес абун буго мацI цIуни бугин.

Ибну МасгIудица абуна: «МацIалдаса туснахъалъуб букIине рекъараб жо щибго гьечIо», - ян. Аллагьас тавпикъ гьабеги щивасе жиндирго лугбузда хадуб хъаравуллъи гьабизе ва гьел сабаблъун мунагьалде кколаредухъ хьвадизе.

МУХIАММАДГIАРИФ КЪУРБАНОВ

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Шагьидзаби кIочон гьечIо

1935 соналъ ЧIикIаса Ацал ГIабдурахIманил хъизаналда гьавуна вас СагIид. Гьеб букIана ШагIбан бащалъараб Барааталъул сордо. Гьеб сордоялъ лъабго нухалъ хирияб "Ясенги" цIалун, ГIабдурахIаманица Аллагьасда гьарана жиндир вас гIалимчи вахъагиян. ТIадегIанав Аллагьас инсул дугIаялъе жаваб гьабуна....


Аварагасул ﷺ сира

Кинаб илагьияб хIикмат букIараб Аварагас ﷺ Макка рехун тезе ккеялъулъ?   Маккаялдаса Мадинаялде Аварагас ﷺ гьижра гьабиялъул хIикматаздасан ккола бусурбабазе дин загьир гьабизе цо шагьаралда яги улкаялда толеб гьечIони, гьезги дин цIунизе гIоло, ватIаналдаса цоги бакIалде гьижра гьабизе...


РекIелъ букIунеб

РекIелъ букIунеб Бусурбанчияс жиндирго хасият-гIамал берцин гьабизе ккола. Аллагьасдаса хIинкъи буго бищун лъикIаб зад инсанас цадахъ босулеб. ТIадегIанав Аллагьасги ﷻ абидал, Гьесдаса хIинкъи (такъва) бищун лъикIаб задлъун бугин.   Къуръаналда буго (магIна): «…Бищун лъикIаб...


Къеч буссинабулеб

Риидал хъарпуз гIемер кванала. Гьелъ къеч буссинаби гуребги, сахлъиялъеги пайда гьабула. Лъим, витаминал, минералазул ва антиоксидантазул къадар цIикIкIараб букIиналъ, хъарпуз рикIкIуна риидалил бищунго сахлъиялъе пайдаял кванил нигIматазул цояблъун.   Хъарпузалъулъ букIуна 90 проценталде...


Лъадул хIакъ цIунизе ккола

Хъизан ккола Аллагьас инсанасе кьурал бищун кIудиял нигIматазул цояб. Исламалъ хасаб кIвар кьола ригьин гьабиялде. Ригьин гьаби рикIкIуна жамгIияб гIадатлъун гуребги, гIибадатлъунги, гьелдалъун цIунула иманги, яхIги, насаб халат бахъинабиги.   Хасго ригьин гьабизе лъикIазул цояб ккола шаввал...