Аслияб гьумералде

Туснахъ гьабизе рекъараб

Туснахъ гьабизе рекъараб

Щивав чиясда тIадаб буго жиндирго мацI хIарамаб, карагьатаб ва пайда гьечIеб калам гьабиялдаса цIунизе. Пайда гьечIеб каламалъ карагьаталде ялъуни хIарамалде цIазеги бегьула. ГIемерисеб мехалда гьедин ккезеги ккола.

Социалиял гьиназда гIемерав чи вукIуна къваригIел гьечIеб калам гьабулев яги хъвалев. Гьелдалъун гIемераб заралги ккола. Гьединлъидал бачIинахъего хIисаб гьабизе ккола жинцаго гьабулеб каламалъул бугеб пайдаялъул яги заралалъул. Жакъа дунялалда гьеб бигьаго тIаса бихьаниги, ахираталда жаваб кьезе кколеблъи хIакъаб бугелъул.

Абу Гьурайратица бицараб кьучIаб хIадисалда буго: «Аллагьасдаги Къиямасеб къоялдаги иман лъолев чияс лъикIаб рагIи абе яги вуцIцIун чIа», - абун. ЛъикIаб рагIи буго жиндаса хайир бугеб, амма хайир ккеялда щаклъани - гьабичIогоги толеб.

Имам ШафигIияс абуна: «КIалъазе бокьараб мехалъ инсанас гьелъул пикру гьабила, пайда букIин бичIчIани - кIалъала, щаклъи ккани - вуцIцIун чIела», - ян. ЦIадаса ХIамзатил руго гьадинал рагIаби: Гаргади гIарац батани, ГIинтIамун чIей месед ккола. КIалдиса араб рагIиялъ Ахирги мун лагълъун ккола.

Пуланав асхIабас абун буго мацI бугин гIалхул хIайваналда релълъараб жо. Гьеб щулаго бухьичIони, гьелъ дудехун тушманлъи гьабулин абун. БотIролъе бачIанщинаб мацIалъ къватIибе кьолеб бугони, нилъ къваригIел гьечIеб бакIалде, хIатта Аллагьасул ццим бахъиналде ккезе рес буго.

Гьединаб хIалалде ккечIого рукIине ккани, хъаравуллъи гьабизе ккола квералъ гьабулелдаги мацIалъ бицунелдаги хадуб. КьучIаб хIадисалда буго бищун лъикIав бусурманчи вугин жиндир каламалдаса ва квералдаса цогиязе зарал щоларев чийилан абун. Нилъеда лъала Абу Бакр асхIабас къваригIел гьечIеб калам гьабичIого букIинелъун кIалдиб чIимихги ккун кин цIуни гьабулеб букIарабали.

Лагъас БетIергьан разилъулеб калам гьабидал, гьелдалъун гьесие щола Аллагьасул рахъалдаса ажру. Ибну ГIумаридаса бицараб хIадисалда буго: «Аллагь рехсей гурелдалъун гIемер калам гьабуге, гьелъ ракI къосинабула. Бищун Аллагьасдаса рикIкIадав чиги ракI къосарав вуго», - ян. РакI къосаравлъун чи лъугьуна хIажат гьечIебщинаб гьабидал, хъубаб калам бициндал ва какарал гIамалал черхалъ гьаридал. Чиясе хвасарлъи сундалъун бугебилан аварагасда гьикъидал, гьес абун буго: «Дуца дурго мацI гьукъараб калам гьабиялдаса цIунун чIезабиялъулъ буго», - ян.

Цо пуланасда цIехедал дуда инсанасул чорхолъ чан гIайиб батарабин абун, гьес жаваб гьабун буго рикIкIун хIалкIоларелгIан гIемер ругин, амма гьезулъ цо хасият бугин цогиял жинца рахчулеб. Гьеб щибин гьикъидал, гьес абун буго мацI цIуни бугин.

Ибну МасгIудица абуна: «МацIалдаса туснахъалъуб букIине рекъараб жо щибго гьечIо», - ян. Аллагьас тавпикъ гьабеги щивасе жиндирго лугбузда хадуб хъаравуллъи гьабизе ва гьел сабаблъун мунагьалде кколаредухъ хьвадизе.

МУХIАММАДГIАРИФ КЪУРБАНОВ

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Цадахъ гIуна   Дица дирго лъимер ясли-ахалде битIичIо. Гьеб кидаго дида цадахъ букIуна. Ниж цадахъ хIала, цадахъ кванала. Дица лъимер сундасаго цIунула. Гьанжейин абуни вас школалде ине ккола. Дунги гьечIого гьенив вукIине ккола гьев. Гьебин абуни нижее захIмалъизе буго. Щибдай гьабун лъикI?...


Аварагасул ﷺ гIибадат

Аварагас ﷺ гIибадаталда тIадчIей гьабулеб букIана. ГIемер тIадчIей гьабураб гIибадатазул цояб ккола кIалкквей. ГIабдуллагь ибн Шакъикъидасан бицана: «Дица ГIаишатида гьикъана Аварагасул ﷺ кIалалъул хIакъалъулъ.   Гьелъ абуна: «Гьес кIал гIемер кколаан, хIатта нижеца абизегIан:...


РакI - инсанасул рагъул майдан

Исламалда тарбия кьеялъул бищунго кIвар бугел масъалабазул цояб ккола рекIел ургъел гьаби. РакIалъ чIезабула Аллагьасда цебе лагъасул хIакъикъияб хIал, гьесул къасдал, ракIбацIцIалъи, цогидаздехун ва жидерго БетIергьанасдехун бугеб бербалагьи. Инсанасул къватIисел ишал ккола гIицIго жаниб бугеб...


«Кавказалъул рагъул бахӀарчияб эпос – АхӀулгохI»

Дагъистаналъул гуманитарияб институталда тӀобитӀана Кавказалъул рагъул аслиял лъугьа-бахъиназул цояблъун кколеб АхӀулгохIалъул рагъул хӀакъалъулъ бицараб данделъи. Гьеб тадбиралда гIахьаллъана экспертал, тарих бокьулел, студентал. Данделъи нухда бачана ДГИялда цебе бугеб «Тарихалъул...


УФСИНалъулазулгун дандчӀвай

ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагIилов дандчIвана Россиялъул УФСИНалъул ДРялда бугеб идараялъулгун гьоркьорлъаби гьарулеб муфтияталъул вакил МухIаммад Къурбандибировгун ва УФСИНалъул начальникасул кумекчи  Шамил Хъарагищиевгун. Гьединго данделъиялда гӀахьаллъана рухӀиябгун тарбия...