Гьикъизе нечараб бицине намусаб
Гьикъизе нечараб бицине намусаб
Эбел-эмен дагIба-рагIиялда рукIуна
Эбел-эмен кидаго дагIба-рагIиялда рукIуна. Гьеб сабаблъун рокъове вуссинецин бокьуларо дие. Школалда дарсал лъугIидал, рокъове инчIого, гьаниве-дове ун хвезабула заман. Рокъове ин гIазаблъун букIуна. РатIалъизегIаги ратIалъулеланищин вукIуна дун. Щиб дица гьабилеб?
ШагIбан, МахIачхъала
ГIалимчиясул жаваб
Лъималазда цере дагIбадиялдаса рикIкIалъизе ккола эбел-эмен. ТIубалареб суал бугони, лъикIаб букIина лъимал гьечIеб бакIалда гьеб дандбазе. Гьелдаго цадахъ хIаракат бахъизе ккола гIодоре риччан, гьаракь борхичIого суал тIубазе.
Эбел-эмен лъималазде цере дагIбадулел ругони, рукъ тун къватIибехунги лъималазул гIамалалде гьелъ асар гьабула. Рокъоб иш лъикI гьечIеб мехалъ, кидаго ургъалида рукIуна лъимал. ЦIалиялъул рахъалдасанги гьел нахъе ккола, лъималазда гьоркьорги хIинкъараллъун лъугьуна.
Аварагасул ﷺ хIадис буго: «Жив битIун вукIаго дагIба тарасе Алжан бакьулъ хъала щвеялъе дица гъоркьчIей гьабула; махсарадецин гьереси бицунаресе Алжан бакьулъ хъала щвеялъеги гъоркьчIарав вуго; лъикIаб тIабигIат бугесе Алжаналъуб бищун тIадегIанаб бакIалда хъала щвеялъеги гъоркьчIарав вуго», - ян. (Абу Давуд)
ГIайиб гурищха, эбел-инсул гьоркьоблъи хисизабизе лъималазе цIакъ захIмалъула. Гьабизе кIолелдасан ккола гьезие лъикIаб дугIа гьаби ва щивасулгун гьоркьоблъи лъикIлъизаби. СанагIалъи ккаралъуб берцинго кIалъан бичIчIизабизе бегьула гьезул дагIбадиялъ зарал гьабулеб букIин. Сабру гьабиялде, Аварагасул ﷺ нух кквеялде берцинаб рагIудалъун ахIизе бегьула.
Гьел дагIбадулеб гIужалъ аскIор чIечIого, нужерго рокъоре ине хIаракат бахъе. Жеги гIиссинал рукIиналъ эбел-инсуда гьоркьор ругел масъалаби нужеда ричIчIуларо. Гьединлъидал, щал битIарал ва щал мекъал ругелин абун къимат кьунги бажаруларо. Эбел-эмен кинал ругониги, гьезул хIурмат гьабизеги гьел рокьизеги ккола.
Психологасул жаваб
Гьеб масъалалъулъ бищун дуе хириял гIадамал гIахьаллъун рукIиналъ гIакълу кьезе захIмалъула. Бищун захIматаб ишалдасанги ккола гьезул дагIбадиялъухъги балагьун, бокьаниги-бокьичIониги гьездехун квешал пикраби гьари.
РатIалъиялъул суал гьез жидецаго тIубазе тезе рекъараб буго. РатIалъулел рукIаралани, церего ратIалъилаан. Къойил дагIбадулел ругониги, цоцазул бокьулеб гIамал гьезул батула. РатIалъиялъ лъикIлъиялде рачунаро.
Бихьулеб буго гIумрудул бищун захIматаб заман гьезул букIин. ТIоцебесеб ирагаялда, битIараблъун букIина эменгун кIалъани ва дурго рекIелъ бугеб гьесие загьир гьабуни. Гьесдехун бугеб рокьиги загьир гьабун бице гIемер гьел дагIбадиялъ ццим бахъунин ва кида-къадниги гьесдехун бугеб рокьиги свине рес бугин абун. Гьебго хIалалда эбелгунги кIалъай. Хьул буго, лъималазе кколеб зарал бихьун, гьез дагIба дагьлъизабилин ялъуни нуж ругеб бакIалдагIаги лъикI рукIинин абун.
Бищун кIвар бугеб ккола гьел рокьулеблъи загьир гьаби ва гьезул дагIбадиялъ квешаб асар кьолеб букIин гьезда бичIчIизаби.
ХIадур гьабуна Жабир Мажидовас
