Аслияб гьумералде

ГIемер бегьулищ?

ГIемер бегьулищ?

Нилъеда лъала паризаяб яги суннатаб какалъе какичуригун черх чури букIине кколеблъи. Беццараб буго кидаго какичуриялда вукIине, гьедин тIобитIараб заман гIибадатлъун рикIкIуна. Какичури биххидал цIидасан какичури цIигьабизе рекъола. Амма какичури биххичIони, бокьаралгIан какал разе бегьула. Беццараб буго щибаб какие, рес рекъарабгIан, какичури цIигьабизе.

 

Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Дир умматалъе захIмалъулеб букIун гуребани щибаб какда цебе какичури цIигьабизе ва щибаб какичуриялда цебе сивак бахъизе амру гьабилаан», - ян. (Имам АхIмад)

Аварагас ﷺ нилъеда малъун гуребги, жинцагоги гьедин гьабулеб букIана. Гьелъие тIоритIел гьабула Суфяну Саврияс бицараб хIадисалъ,  Анас ибну Маликица бицана: «ГIадаталда Аварагас ﷺ щибаб какие какичурулеб букIана». Гьес гьикъула: «Нужеца кин гьабулеб букIараб?» - ян. Анас ибну Маликица жаваб кьола: «Нижеца цо какичуриялъ какал ралаан гьеб биххизегIан», - ян. (Бухари, Абу Давуд, Тирмизи)

Бурайрадидасан бицараб хIадисалда буго: «ГIадатияб куцалъ Аллагьасул Расулас ﷺ щибаб какалъе какичурулеб букIана. Амма Макка бахъараб къоялъ Аварагас ﷺ махIсабазда масхIу гьабун, цо какичуриялъ киналго какал рана. ГIумар-асхIабас абула: «Я Аллагьасул Расул ﷻ, цебе гьабичIеб жо гьабуна дуца», - ян. Аварагас ﷺ жаваб кьола: «Дица гьеб бокьун гьабуна, я ГIумар», - ян.  

ГIумар-асхIабасул суалалъ баян гьабула Аварагас ﷺ цебе гьабулеб букIараб лъикIаб иш тей ва бичIчIизабулеб буго Аварагас ﷺ цебе щибаб какда какичурулеб букIин.

Нилъее мисаллъун бихьизабизе гьеб къоялъ Аварагас ﷺ киналниги какал цо какичуриялъ рана. Амма щибаб какалъе цIияб какичуризе суннат буго.

Как базе бокьичIониги сунатаб буго какичури цIигьабизе. Амма шафигIияб мазгьабалда рекъон, лъикIаб буго цебе букIараб какичуриялъ как базе цIияб какичури гьабизе бокьани. Щайин абуни, гьев какичуриялда вугелъул, цIигьабизе кколаро.

ХIасил, чиясе бегьула какичури биххичIебгIан заманалъ бокьаралгIан какал разе. Амма карагьатаб буго гьитIинаб ва кIудияб хIажат ккун как базе.

ГIаишатидасан бицараб хIадисалда буго: «ТIагIамалда аскIоб хIакъикъияб куцалъ как лъугьунаро ва гьединго лъугьунаро кIудиябги гьитIинабги хIажат гьабизе кколеб мехалъги». Гьаб хIадисалъул магIна ккола, мухIканаб куцалъ как бай лъугьунарин гьел жал ругеб мехалъин абураб. Гьесие лъикIаб буго цин хIажат тIубазе, цинги какичурун как базе. Нагагьлъун какил гIуж борчIулеб бугони, ай какичуризе ва как базе заман хутIичIони, хIажат ккун букIаго как бала. Щайгурелъул, какил гIуж борчIани, инсан мунагьалде кколев вукIиналъ.

 

 

МухIаммаднаби АхIмаев

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


ХIикматал махлукъатал

Квокка Квокка ккола унго-унголъунги гIажаибаб ва цIакъ хIикматаб хIайван. Гьелда абула «Ракьалда бищун талихIаб хIайваниланги». Гьаб ккола кенгуруялъул хъизамалдаса гьитIинабго хIайван. Гьелъул кIодолъи-гьитIинлъи буго гIага-шагарго рукъалъул катил гIадаб. Черхалъул халалъи: 40-54 см,...


Лъадул хIакъ цIунизе ккола

Хъизан ккола Аллагьас инсанасе кьурал бищун кIудиял нигIматазул цояб. Исламалъ хасаб кIвар кьола ригьин гьабиялде. Ригьин гьаби рикIкIуна жамгIияб гIадатлъун гуребги, гIибадатлъунги, гьелдалъун цIунула иманги, яхIги, насаб халат бахъинабиги.   Хасго ригьин гьабизе лъикIазул цояб ккола шаввал...


ННТялъ бергьенлъи босана

МахӀачхъалаялда тIобитIана «Журналистазул вацлъиялъулаб кубок» абураб цIаралда гъоркь мини-футбол хIаялъул рахъалъ турнир. Байбихьуда ННТ команда, ГТРК «Дагестан» командаялдасаги бергьун, борчIана плей-оффалде ва гьенибги медиакомандаялдаса 5:2 хӀисабгун бергьана. Финалалда гьел дандчIвана...


Шукру гьабулищ?

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Гьеб къоялъ нужеда гьикъизе буго дунялалда Аллагьас ﷻ кьурал нигIматал кин харж гьаруралин абун». (Сура «Ат-Такасур», аят 8)   Гьаб къокъабго аяталда жаниб щивав чиясе пикру гьабизе бакI буго. ГӀумруялда жаниб...


Аварагасул ﷺ сира

Кинаб илагьияб хIикмат букIараб Аварагас ﷺ Макка рехун тезе ккеялъулъ?   Маккаялдаса Мадинаялде Аварагас ﷺ гьижра гьабиялъул хIикматаздасан ккола бусурбабазе дин загьир гьабизе цо шагьаралда яги улкаялда толеб гьечIони, гьезги дин цIунизе гIоло, ватIаналдаса цоги бакIалде гьижра гьабизе...