Аслияб гьумералде

ГIемер бегьулищ?

ГIемер бегьулищ?

Нилъеда лъала паризаяб яги суннатаб какалъе какичуригун черх чури букIине кколеблъи. Беццараб буго кидаго какичуриялда вукIине, гьедин тIобитIараб заман гIибадатлъун рикIкIуна. Какичури биххидал цIидасан какичури цIигьабизе рекъола. Амма какичури биххичIони, бокьаралгIан какал разе бегьула. Беццараб буго щибаб какие, рес рекъарабгIан, какичури цIигьабизе.

 

Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Дир умматалъе захIмалъулеб букIун гуребани щибаб какда цебе какичури цIигьабизе ва щибаб какичуриялда цебе сивак бахъизе амру гьабилаан», - ян. (Имам АхIмад)

Аварагас ﷺ нилъеда малъун гуребги, жинцагоги гьедин гьабулеб букIана. Гьелъие тIоритIел гьабула Суфяну Саврияс бицараб хIадисалъ,  Анас ибну Маликица бицана: «ГIадаталда Аварагас ﷺ щибаб какие какичурулеб букIана». Гьес гьикъула: «Нужеца кин гьабулеб букIараб?» - ян. Анас ибну Маликица жаваб кьола: «Нижеца цо какичуриялъ какал ралаан гьеб биххизегIан», - ян. (Бухари, Абу Давуд, Тирмизи)

Бурайрадидасан бицараб хIадисалда буго: «ГIадатияб куцалъ Аллагьасул Расулас ﷺ щибаб какалъе какичурулеб букIана. Амма Макка бахъараб къоялъ Аварагас ﷺ махIсабазда масхIу гьабун, цо какичуриялъ киналго какал рана. ГIумар-асхIабас абула: «Я Аллагьасул Расул ﷻ, цебе гьабичIеб жо гьабуна дуца», - ян. Аварагас ﷺ жаваб кьола: «Дица гьеб бокьун гьабуна, я ГIумар», - ян.  

ГIумар-асхIабасул суалалъ баян гьабула Аварагас ﷺ цебе гьабулеб букIараб лъикIаб иш тей ва бичIчIизабулеб буго Аварагас ﷺ цебе щибаб какда какичурулеб букIин.

Нилъее мисаллъун бихьизабизе гьеб къоялъ Аварагас ﷺ киналниги какал цо какичуриялъ рана. Амма щибаб какалъе цIияб какичуризе суннат буго.

Как базе бокьичIониги сунатаб буго какичури цIигьабизе. Амма шафигIияб мазгьабалда рекъон, лъикIаб буго цебе букIараб какичуриялъ как базе цIияб какичури гьабизе бокьани. Щайин абуни, гьев какичуриялда вугелъул, цIигьабизе кколаро.

ХIасил, чиясе бегьула какичури биххичIебгIан заманалъ бокьаралгIан какал разе. Амма карагьатаб буго гьитIинаб ва кIудияб хIажат ккун как базе.

ГIаишатидасан бицараб хIадисалда буго: «ТIагIамалда аскIоб хIакъикъияб куцалъ как лъугьунаро ва гьединго лъугьунаро кIудиябги гьитIинабги хIажат гьабизе кколеб мехалъги». Гьаб хIадисалъул магIна ккола, мухIканаб куцалъ как бай лъугьунарин гьел жал ругеб мехалъин абураб. Гьесие лъикIаб буго цин хIажат тIубазе, цинги какичурун как базе. Нагагьлъун какил гIуж борчIулеб бугони, ай какичуризе ва как базе заман хутIичIони, хIажат ккун букIаго как бала. Щайгурелъул, какил гIуж борчIани, инсан мунагьалде кколев вукIиналъ.

 

 

МухIаммаднаби АхIмаев

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


ГIалимчи вукIун гIоларо

Абу Язид БастIамиясулгун лъеберго соналъ гьалмагълъи гьабун вукIун вуго цо гIалимчи, къад кIалал ккун, къаси сардал гIибадаталда рорчIун. Цинги цо къоялъ гьес абун буго Абу Язидида: «Я дир сайид! Дица дуе хъулухъги гьабуна, дуеги мутIигIлъана, кинниги дие загьирлъичIо БетIергьан Аллагьас ﷻ...


УФСИНалъулазулгун дандчӀвай

ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагIилов дандчIвана Россиялъул УФСИНалъул ДРялда бугеб идараялъулгун гьоркьорлъаби гьарулеб муфтияталъул вакил МухIаммад Къурбандибировгун ва УФСИНалъул начальникасул кумекчи  Шамил Хъарагищиевгун. Гьединго данделъиялда гӀахьаллъана рухӀиябгун тарбия...


НухIил тIупан

НухӀ аварагасул заманалда тIолабго дунялалдагойищ тIупан тIун букӀараб? ГӀемерисел гӀалимзабазул ва Къуръаналъул тафсирчагӀазул пикруялда рекъон, тӀолабго дунялалдаго тIупан тIун букӀун буго. Гьелъие далил хӀисабалда гьез рачана гьеб лъугьа-бахъиналъе сипат гьабулел аятал.   ТIадегIанав...


Жиндир ругъун нахъе хутIулеб

Абугьурайратица бицун буго цо нухалъ Аварагасухъе ﷺ вачIанин цояв ва абунин: «Я Аллагьасул ﷻ расул ﷺ, цо кинаб бугониги малъа-хъвай гьабе дие», - ян. Абулелъулги гьев чи ццим бахъун вукIинчIо, гIодове виччан вукIана.   Аварагас ﷺ абуна: «Ццим бахъине биччаге», - ян. Гьев чи вукIана жеги...


Имам Мунави

Зайнуддин МухIаммад ГIаб-дуррауф ибн Таж ГIарифин ибн ГIали ибн Зайнул ГIабидин Гьади ал-Мунави, машгьурав гIалим, шайих, имам ва хIадисазул гIалимчи, гьавуна Къагьиралда гьижрияб 952 соналъ.   ГьитIинаб мехалдасаго гьес инсудасан динияб лъай лъазабуна. Балугълъиялде щвезегIан рекIехъе...