Аслияб гьумералде

Лъие кьелеб сахI?

Лъие кьелеб сахI?

Цогидаб закагIатго гIадин, закатул фитIриги, Къуръаналда рехсараб микьго тайпаялъе кьезе тIалъула.

 

Гьелги ккола:

  1. Пакъирзаби. Пакъир ккола жиндир боцIиги, мухь щолеб хIалтIиги гьечIев, ялъуни жиндир хIалтIи бугони, амма гьеб хIалтIуца жиндиеги жиндир агьлу-хъизамалъеги кваниеги, ратIлиеги, рукъалъеги хIажалъулеб къадаралъул бащалъиялдасаги дагьаб жо гурони щоларев чи. Масала, анцIго гъурщиде хIажалъулеб бакIалда, лъабго-ункъо гурони гъурущ батизе кIоларев чиясда абула пакъирилан.
  2. Мискинзаби. Мискинчи ккола жиндир чара гьечIеб къадар боцIул ва харж щолеб хIалтIи бугев чи, амма гьелъ жиндиеги жиндир агьлу-хъизамалъеги хIажалъулелдаса бащалъиялдаса цIикIкIун гурони щоларев. Масала, анцIго гъурщиде хIажалъулев чиясе микьго-ичIго гурони щолеб гьечIони, гьев мискинчи ккола.
  3. ЗакагIаталда тIад хIалтIулел чагIи. Гьеб бакIаризе, хъвазе, бикьизе имамас тарал гIадамал. Гьел чагIазе, бечедал ругониги, хIалтIухъ балагьун, мухь хIисабалда, закагIат кьола.
  4. ЦIибусурбанлъарал чагIи. ЗакагIат кьеялдалъун жидер иман щулалъулел яги жидерго къавмалда жаниб къадру бугел бусурбаби, ай жидее закагIат кьеялдалъун цогидалги исламалде рачIиналде хьул бугел.
  5. Жидеда тIад боцIиги къотIун, тархъарал лагъзал. Гьезиеги, жидеда тIад бугеб хIакъ тIаса бихьизе, закагIат кьола.
  6. Налъулал. ХIалалаб ишалъе гIоло жидеца налъуда боцIи босарал ва гьеб бецIизе хIалкIоларел гIадамал. Гьезиеги, налъи тIубазе, квана-гьекъезе, ретIине гIураб жо кьезе. Гьезда гъорлъе уна бусурбабазда гьоркьоб ккараб дагIба-рагIи гIодобе буссинабизе хIажалъун, гьелъие гIарац къарзалъе босарав чиги. ХIарамаб ишалъе, масала, риба, гIаракъи, чи чIвай гIадал жалазе гIоло налъукье ккарав чиясе закагIат кьоларо.
  7. Гъазаваталъе гIоло рахъун чIарал. Жидее байтул малалдаса чIараб харж гьечIел гIадамал. Гьезиеги, бечедал ругонигицин, рокъоса рахъаралдаса тIадруссун рачIинегIан, гьез хьихьизе кколелщиназеги кваназе ва ретIине гIолеб къадар закагIаталъул кьола.
  8. ХIалалаб сапаралда ругел гIадамал. Гьезиеги, ине ва рачIине, рекIине, юк баччизе гIураб къадар закагIаталъул кьола. ХIарамаб сапар бухьаразе (чи чIвазе, гIаракъи босизе унезе, росасул изну гьечIого яги цадахъ махIрамияв гьечIого къватIие яхъарай чIужугIаданалъе ва гь.ц.) закагIат кьоларо.

Гьал микьалго тайпабазул росулъ кинал ругониги, цонигияб тайпа махIрум гьабизе бегьуларо, щибаб тайпаялъе кьолеб бутIа бащадаб букIине ккола, цого-цо закагIаталда тIад хIалтIулел гIадамазе хутIун. ЗакагIат щолел тайпабазул цонигиял камуни, камуразе кколеб бутIаги ругезе буссинабула. Цо тайпаялде гъорлъе унел гIадамазул щивасе кьолеб бащад букIине тIадаб гьечIо. Цоясе цIикIкIун, цоясе дагь кьуниги бегьула. Ругел тайпабазулги, имам ШафигIиясул мазгьабалда рекъон, закагIаталъе мустахIикъал гIадамал дагьал гIорхъичIварал ругони, киназего щвезабизе тIалъула. ГIорхъичIвачIел гIемерал ругони, щибаб тайпаялдаса лъаб-лъаб чиясениги щвечIого гIоларо. Ресги букIун, мустахIикъал чагIазул цониги чи гьоркьов виччани, гьесие боцIилъун рикIкIунеб жоялъул бищун дагьаб къадар бецIизеги тIалъула. Цогидал имамзабазул бихьизабиялда рекъонин абуни, жамагIаталъ данде гьарурал сахIал ругониги, цо чиясе кьуниги гIола.

 

 

МухIаммад ХIабибов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Фарукъ абураб цIар щвей

Жинда Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIаб исламалде вачIун хадуб, бусурбабазда бугеб хIал бихьун гьесул ракI хIалхьун букIинчIо. Бусурбабаз ислам боси балъго гьабулеб букIараб заманалда ГIумар-асхIаб Аварагасухъе ﷺ вачIана ва абуна: «Я, Бичасул Авараг ﷺ, нилъ битIараб нухда гьечIищ, хваниги чIаго...


Ракьулъ бижулеб гIурдахIан

Камъат (гIараб мацIалда факъгI абунги лъала, гIурус мацIалда трюфель) ккола ракьулъ бижулеб кваназе бегьулеб гIурдахIан. Хасго гьеб гIемер батула ГIагараб Машрикъалъул ва Шималияб Африкаялъул авлахъазул гIатIилъабазда, гьениб гьеб загьирлъула цIад бан хадуб. Гьеб гIажаибаб ракьалъул нигIматалъе...


Египеталде сапар

Египеталде сапаралъ араб Дагъистаналдаса делегация дандчӀвана Вакъфазул рахъалъ министр Усама ал-Азгьаригун. Дагъистаналъул делегациялда гъорлъ рукӀана: ДРялъул диниял суалазул ва миллияб политикаялъул министрасул заместитель ТӀагьир Сутаев, министрасул кумекчи ГӀабдулбасир Абакаров, ДРялъул...


Гъваридаб лъай

Гьале тIаде щвана цIалул заман. Киналго лъимал школаздеги, студентал цIалул идарабаздеги хьвадун байбихьула жидерго лъай цIикIкIинабизе. Исламалда лъай тIалаб гьабиялде кьола бищун цIикIкIун кIвар. Гьелде тIоритIел гьабулел аяталгун хIадисал гIемерал руго. Цересел номеразда гьелъул хIакъалъулъ...


Тохав чиясул нух

Абу-Гьурайратидасан Бухарияс бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Аллагьас ﷻ абуна, щив чи вугониги дир валиясе зарал гьабун (жинца гьев тушманлъун ккун, гьесда ццим бахъун), дица гьев чиясда рагъ лъазабула», - ян. Жинда Аллагь ﷻ гурхIаяв Факигьанияс абуна: «Щив чи вугониги...