Аслияб гьумералде

Диналъул хIуби

Диналъул хIуби

Диналъул хIуби

Как - диналъул хIуби бугин абиялъе цо хасаб гIилла буго. Гьедин абиялъе гIиллаги ккола тIоцебе хабалъ гьелъул рахъалъ кIалгьикъи гьабизе букIиналъ. ГьедигIан кIвар бугеб парз тIаса-масаго тезе рекъарабги гьечIого.

 

КIудияв гIалимас абун буго как бугин гIумруялъго балебги букIунеб ва камилго базеги лъалареб Аллагьасул тIадкъайин абун.

Нилъер заманалъул Навави абун жиндие СагIид-афандияс сипат гьабурав КъурамухIаммад-хIажияс хасаб кIвар кьун хIалтIи гьабулеб букIана аскIове кканщинасда какил кIвар бичIчIизабизе ва кантIизарулел рукIана гьелъулъ тIасамахIлъи гьабизе бегьулареблъиялде.

Динги цебетIураб щиб бокьаниги бокьараб рахъалдаса диналъул иш мухIкан гьабизеги рес бугеб гьаб заман бугониги, жакъаги камулел гьечIо какилъ мугьмаллъи гьабулел чагIи. Гьединаллъун рукIине бегьиларо.

Цо нухалъ Аварагги ﷺ Абубакар-асхIабги, как ахIун хадуб заманалда, мажгиталъул кIалтIа дагьалъго лъалхъун хутIана. Гьедин ругеб мехалда гьезда аскIове векерун вачIана гIолохъанчи ва изнуги босун, абуна: «Я Бичасул Авараг , дагьалъ цеве хвана дир эмен, дир гьесда базе мусруги гьечIо, чуризе чиги гьечIо ва хабалъ вукъизе кумекги хIажат буго», - ян. Аварагас ﷺ Абубакарида абуна гьевгун цадахъ айин ва гьев васасул инсул ахирисеб сапарги берцинго тIобитIейин абун. Абубакар ва асхIабзаби гьесда цадахъ ана ва гьоркьоб гIемер заман иналде хехаб куцалда тIадруссунги рачIана. Щиб ккарабин гьикъидал, гьез абула жидеда доба цо батIияб гIаламат бихьанин, ай хварасул жаназаялде аскIоре щведал, жидеда гьеб чIегIераб болъонил сипаталде сверун батанин. Гьеб бихьидал, гьабизе жо лъачIого, тIадги руссанин.

Хадур гьел, Авараггун ﷺ цадахъ уна гьенире. Гьеб нухалдаги жаназа рехсараб сипаталда батула. Цинги Аварагас ﷺ кIиго ракагIаталъул какги бан дугIа гьабула. Хадуб жаназадул сипат инсанасул сураталде сверула. Гьез хварав чурула, мусруги бан букъизелъун хабада аскIобе босула. Гьенире щведалги жаназаялъул цебего гIадин болъонил сипат лъугьуна. Гьеб мехалъ Бичасул Аварагас ﷺ хварасул вас аскIове ахIула ва цIехола васасда гьав дур эмен щиб гIамалалъул чи вукIаравин абун. Васас жаваб гьабула какал толаанин гьесилан абун.

 ХIисаб гьабеха, диналъул агьлу, какил кIвар гьабуларесул щиб хIал лъугьунеб бугебали. Хварасдаса гьединал сипатал нилъее загьирлъун рихьичIониги, хIакъикъаталдаги гьел лъугьунел жал ратила. Аллагьас киназего тавпикъ кьеги какил кIварги магIнаги бичIчIун гьеб ишалде ва гьеб мухIканго лъазабиялде руссине! Амин!

 

МухIаммадхIажи АхIмадов, Унсоколо росу

 

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


МугIазие гьабураб насихIат

Аварагас ﷺ Йеменалде ритIана Абу Муса ал-АшгIарий ва МугIаз бину Жабал. Гьезие гьадинал малъа-хъваялги гьаруна:   «Нужеца гьезие бигьалъи гьабе, захIмалъи гьабуге, гьел гIагар гьаре, тIуризаруге, нуж кIиялгоги цоцазде адаб-хъатиралда рукIа ва цоцазда гьоркьоб хилиплъи ккеялдаса цIуне....


Ахиралда рещтIраб аят

ХIираалъул нохъода халваталдаги чIун, Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабулев вукIана Авараг ﷺ. Заманалдасан нохъо гвангъун бачIуна ва ЖабрагӀил малаик вачIуна Аваргасухъе ﷺ вахIюги босун. Гьеб букIана Къуръаналъул тIоцебесеб аят, «ЦӀале» абураб.     Гьедин байбихьана 23 соналъ Къуръан рещтIине. Гьеб...


Аварагасул ﷺ кванай

Абу Давудица бицана ГӀаишатида гьикъанин Аварагас ﷺ пер кванаялъул хӀакъалъулъ. Гьелъ жаваб кьун буго: «Нилъер Аварагас ﷺ ахирисеб кванараб квен жинда жаниб пер бугеб букӀана», - ян. Тафсир гьабулез абулеб буго гьеб батулин белъун кванараб пер, махI букIинчIо букIине.   «Ахирисеб кванараб квен...


Тарихалъул багьадур

КӀудиял имамзабазул цояв, гӀалимзабазул сайид, шафигӀияб мазгьабалъул къази, машгьурав тарихчи ва таржамачи ибну Халликан гьавуна 1211 соналъ (гьижрияб 680 сон) ГӀиракъалъул Эрбил шагьаралда.   Ибну Халликан ГӀиракъалда гьавуниги, гьесул тӀолабго гӀумру ана Мисриялда ва Шамалда. Гьесул...


ЦIияб тIехь

ДРялъул муфтияталъул гӀелмияб отделалъ къватӀибе биччан буго исламияб лъай кьеялъул бищунго хириял темабазул цояблъун кколеб Лайлатул къадруялъул сардил хиралъабазул бицараб тIехь. Гьелъул автор ккола машгьурав гӀалимчи ва хӀафиз АхӀмад ибн ГӀабдуррахӀим ал-ГӀиракъи. Жиндирго тIехьалда гьес...