Диналъул хIуби

Как - диналъул хIуби бугин абиялъе цо хасаб гIилла буго. Гьедин абиялъе гIиллаги ккола тIоцебе хабалъ гьелъул рахъалъ кIалгьикъи гьабизе букIиналъ. ГьедигIан кIвар бугеб парз тIаса-масаго тезе рекъарабги гьечIого.

КIудияв гIалимас абун буго как бугин гIумруялъго балебги букIунеб ва камилго базеги лъалареб Аллагьасул тIадкъайин абун.

Нилъер заманалъул Навави абун жиндие СагIид-афандияс сипат гьабурав КъурамухIаммад-хIажияс хасаб кIвар кьун хIалтIи гьабулеб букIана аскIове кканщинасда какил кIвар бичIчIизабизе ва кантIизарулел рукIана гьелъулъ тIасамахIлъи гьабизе бегьулареблъиялде.

Динги цебетIураб щиб бокьаниги бокьараб рахъалдаса диналъул иш мухIкан гьабизеги рес бугеб гьаб заман бугониги, жакъаги камулел гьечIо какилъ мугьмаллъи гьабулел чагIи. Гьединаллъун рукIине бегьиларо.

Цо нухалъ Аварагги ﷺ Абубакар-асхIабги, как ахIун хадуб заманалда, мажгиталъул кIалтIа дагьалъго лъалхъун хутIана. Гьедин ругеб мехалда гьезда аскIове векерун вачIана гIолохъанчи ва изнуги босун, абуна: «Я Бичасул Авараг ﷺ, дагьалъ цеве хвана дир эмен, дир гьесда базе мусруги гьечIо, чуризе чиги гьечIо ва хабалъ вукъизе кумекги хIажат буго», - ян. Аварагас ﷺ Абубакарида абуна гьевгун цадахъ айин ва гьев васасул инсул ахирисеб сапарги берцинго тIобитIейин абун. Абубакар ва асхIабзаби гьесда цадахъ ана ва гьоркьоб гIемер заман иналде хехаб куцалда тIадруссунги рачIана. Щиб ккарабин гьикъидал, гьез абула жидеда доба цо батIияб гIаламат бихьанин, ай хварасул жаназаялде аскIоре щведал, жидеда гьеб чIегIераб болъонил сипаталде сверун батанин. Гьеб бихьидал, гьабизе жо лъачIого, тIадги руссанин.

Хадур гьел, Авараггун ﷺ цадахъ уна гьенире. Гьеб нухалдаги жаназа рехсараб сипаталда батула. Цинги Аварагас ﷺ кIиго ракагIаталъул какги бан дугIа гьабула. Хадуб жаназадул сипат инсанасул сураталде сверула. Гьез хварав чурула, мусруги бан букъизелъун хабада аскIобе босула. Гьенире щведалги жаназаялъул цебего гIадин болъонил сипат лъугьуна. Гьеб мехалъ Бичасул Аварагас ﷺ хварасул вас аскIове ахIула ва цIехола васасда гьав дур эмен щиб гIамалалъул чи вукIаравин абун. Васас жаваб гьабула какал толаанин гьесилан абун.

ХIисаб гьабеха, диналъул агьлу, какил кIвар гьабуларесул щиб хIал лъугьунеб бугебали. Хварасдаса гьединал сипатал нилъее загьирлъун рихьичIониги, хIакъикъаталдаги гьел лъугьунел жал ратила. Аллагьас киназего тавпикъ кьеги какил кIварги магIнаги бичIчIун гьеб ишалде ва гьеб мухIканго лъазабиялде руссине! Амин!

МухIаммадхIажи АхIмадов, Унсоколо росу

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.

Аллагьас ﷻ нилъ, бусурбаби, тIадегIан гьаруна исламияб динги кьун ва гьелдаго цадахъ гьеб дин малъизе витIана МухIаммад авараг ﷺ. БетIергьанас ﷻ гьев тIадегIан гьавуна кинабго жоялдаса. ГIаишатида гьикъидал гьесул ﷺ тIабигIаталъул хIакъалъулъ, гьелъ абуна, гьесул тIабигIат Къуръан букIанин...

Сафия гьаюна ва гӀуна Мадинаялъул жугьутӀазда гьоркьой. МухӀаммад аварагасул ﷺ йикӀинесей чӀужуялъул тухум букӀана Муса аварагасул вац Гьарун аварагасул наслуялъул чагӀи. ЯгIкъуб аварагасулги цӀар буго гьезул умумузда гъорлъ. Гьелъул эмен вукӀана Мадинаялда гӀумру гьабулеб букӀараб Бану Назир...

ДРялъул муфтияталъул гӀелмияб отделалъ къватӀибе биччан буго хӀежалъул тIадал ишал тӀураялъул къагӀидабазул бицараб цӀияб тӀехь. Гьеб басма ккола хӀежалде ине хӀадурлъулел бусурбабазе чара гьечIеб мажмугI. ЦӀияб тӀехь ккола «Дир зиярат» абураб сериялъул бутӀа, гьелда гъорлъе уна...

Тохтурзаби рукIуна лъабго батIиял: Аллагьас кверчIварал, Аллагьасда мугъчIварал ва Аллагьас жидедаса цIунаял. Гьел ратIа рахъизеги захIмалъуларо, чанцIулго рихьун лъала кинав гьев вугевалиги, гIадамаз хехго мустахIикъаб къиматги кьола. Жакъа гьаниб жиндир бицен гьабулев тохтур, ЛъаратIа...

Къуръан, махраж гьечIого цӀализе бегьулищ, цӀараб цӀан, къараб къан цIалулеб бугони? МагIна хисуларедухъ, Къуръан битIун цIализе малъулеб гIелмуялда абула тажвидилан. ХIарпал рукIине кколелъуса жиде-жидер гьаркьаздалъун рахъиялда абула махражилан. Мисалалъе, гIараб алфавиталда руго цо-цо хIарпал,...

Диналъул хIуби