Рузманалде хIадурлъи

Рузман къо ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кIодо гьабураб, бусурбабазе гIидлъунги гьабураб къо. Гьединлъидал бусурбанчиясеги рекъола гьеб къо кIодо гьабизе. Нияталда рекъон щвела щивасе, Аварагасул ﷺ хIадисалда бугеб гIадин.

Рузманалде, хамиз къоялъ бакъанидасаго байбихьун, хIадурлъизе ккола. Гьеб гIужалъ дугIа-алхIам гIемер гьабила, рузман къоялде течIого, ретIунеб ретIел, гьуинаб махI, ай кинабго хIадурила. Рузман сордоялъ «суратул Кагьфиги» цIалила, Аварагасде ﷺ гIемер свалатги битIила, бищун дагьаб лъабнусго бугин хъвалеб буго «ИгIанатул ТIалибин» абураб тIехьалда. Сардилъ вахъун хIалкIвараб дугIаалхIам, гIибадат гьабила.

Рузман къоялъ, цебесеб яги хадусеб къоги дандекъан, кIал кквезеги суннатлъула. КIванагIан хехго рузманалде инеги лъикIаб буго. Щай абуни, рузман къоялъул тIоцебесеб сагIаталъ ани - варани, кIиабилелъ ани - оц, лъабабилелъ - куй, ункъабилелъ - гIанкIу, щуабилелъ - хоно садакъаде кьураб гIанасеб кири щола.

Рузман къоялъ черхги чурила, бацIцIадаб, цIияб ретIелги ретIина (хъахIаб ретIел бищунго Аллагьасе бокьула). Къвалакьа, гIавраталдаса расалги инарила, малъалги къунцIила, черхалда, ратIлида гьуинал махIалги гьарила. Рузманалде унаго гIодове виччан, Аллагь рехсолаго, адабалда ина.

Мажгиталде лъугьунаго кваранаб хIетIе цебе ккезабила, къватIиве вахъунаго квегIаб хIетIе цебе ккезабила, дугIаги цIалила, Аварагасде ﷺ свалатги битIила, тахIияталъул какги бала, жанир ругезе саламги кьела. Цебесеб кьерги тIалаб гьабила, гIодор чIаразул гарбазда тIасан галабиги росиларо, имамасда аскIов гIадинги чIела, хутIба цIалулаго лъидаго кIалъаларо, кIалъани - рузманалъул кири борчIула. Рузман сордоялъго гIадин къоялъги «суратул Кагьфги» цIалила, свалатги гIемер битIила.

Как балел чагIазда цевесанги вилълъинаро. Как балев чиясе лъабго натIги тун, цевесан ине бегьула. Рузманалдаса салам кьурабго, анкь-анкь нухалъ алхIам, къулгьу, кIиябго къулагIузуги цIалила, хадуб дугIаги гьабила.

Рузман къоялъ гIелмуялъул мажлисаздаги гIахьаллъила, гьеб къоялъ сундалъун бугониги садакъаги гьабила, Къуръанги гIемер цIалила, тасбихIалъул какги бала, дугIаги гIемер гьабила, хасго дугIа къабулаб сагIат борчIичIого букIине хIаракатги бахъила. ТIубараб къоялда жаниб гьеб сагIат балъго гьабун буго, къоялъго хIаракат бахъулевлъун вукIине.

Амма гьеб сагIаталда дандчIвазе хьул бугел гIужал руго бакъ баккулеб мех, битIун къалъараб гIуж, рузманалъул как ахIулеб гIуж, имам хутIба гьабизе минбаралде вахунеб гIуж, гIадамал рузманалъул как базе тIаде рахъунеб гIуж, бакъанидаса хадуб, хасго бакъ тIерхьине байбихьараб мех. Гьел гIужаз хасаб кIвар кьезе ккола дугIа гьабиялде. Къокъго абуни, цогидал къоязда гьоркьоса рузман къо, рес бугони, ахираталъе тела, хутIарал къояздеги гьелъул баракат тIибитIизе.

АРСЛАНГIАЛИ ГIУМАРОВ