ГIажаибаб заман

ХIакъикъаталдаги нилъ руго гIажаибаб заманалъул нугIзал. Радал тIаде рахъиналде нусго батIияб жо ккун батула. Амма нилъ хIинкъизе бегьуларо. Щиб хIалалде кканиги ризкъи кьолев ﷻ вугелъул. Аллагьас ﷻ абун буго: «Ракьалда тIад цониги рухIчIаголъи гьечIо Аллагьас ﷻ жиндие ризкъи кьолеб букIун гурони», - ян (суратул «Гьуд», 6). Гьединлъидал нилъ Аллагьас ﷻ хьихьула ва Гьесде тавакалги тIамун рукIине ккола.

Цо-цоял рукIуна тавакалги гьабун рега-рахъун, ай хъизаналъги хьихьун. Гьеб жо тавакал гуро, гьеб буго Аллагьасул ﷻ дин жиндирго напсалъул мурадазе гIоло хIалтIизаби. Хъизангун лъимал хьихьи бихьинчиясда тIадаб иш буго. Аллагьас ﷻ ризкъи кьолин абураб жоялъул магIна кколаро, магIишат, боцIи-мал щибго гIакъуба бихьичIого щвезе кколин абураб. Чиясда дандчIвазе рес буго ракъи, мискинлъи. Щайгурелъул Аллагьас ﷻ нилъ гьаб дунялалде ритIун ругелъул хIалбихьиялъе. ГIакъуба-къварилъи гьечIеб бакI алжан ккола.

Нилъеде тIаде бачIараб гIакъуба-къварилъи, Аллагьасул I рахъалдасан хIалбихьилъун бихьизе ккола, хIатта рахIматлъунцин бихьизе ккола. Чиясул кигIан къадаралъ иман рекIелъ бугеб, гьелдаго рекъон гьесул хIалбихьиги букIуна. Чиясда раччизе кIоларел хIалбихьиялги Аллагьас ﷻ тIаде тIамуларо. Цо кинаб бугониги лъикIаб иш тIаде бачIани, Аллагьасе ﷻ шукру гьабуни, гьелъулъ лъикIлъи батула. Кинаб бугониги квешлъи тIаде бачIани ва сабруги гьабуни, гьелъулъги лъикIлъи батула. ЗахIматаб заман бачIиндал бищунго къваригIараб жо букIуна вацлъигун цолъи.

Вацлъиги цолъиги гьечIони, я бечелъиялъ ялъуни цивилизациялъ кумек гьабуларо. Вацлъиги цолъиги гьечIеб бакIалда гIадлуги букIунаро. Бищунго дагIват гьабизе захIматал бакIалги ккола рикьалаби ругеб бакI. Нужеца пикру гьабе, цо бакIалда дагIбаялда ругел мадугьалзаби ругони, гьезул цадахъаб рагьу яги къед бугони, гьеб чIунтулеб букIуна. Дицайищ къачIазе кколебин абун цояв, досие къваригIинчIеб диеги къваригIун гьечIин абун цогидав. Гьеб ккола вацлъи гьечIеб бакIалда баракат букIунгутIиялъул мисал.

Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго: «Нужеца киназго Аллагьасулгун ﷻ бухьен ккве (Аллагьасул ﷻ калам Къуръан ккве ва нужехъе витIарав МухIаммад аварагасда ﷺ нахърилълъа). Нуж цоцаздаса ратIалъун, къокъаби гьарун, дин хвезабулеллъун рукIунге», - ян («Алю-ГIимран», 103-абилеб аят).

Гьанже нилъеда бугебго гIадинаб хIал асхIабзабаздаги дандчIвараб буго. Къурайшияз къотIи гьабула, аварагасда ﷺ нахърилълъаразе щибго бичунгутIизе ва гьезулгун никахIалги гьаричIого тезе. Гьедин лъабго соналъ асхIабзабазе гIезегIан гIакъуба кьуна. Гьениб бугеб ракъиялъ асхIабзабаз гъутIбузул тIанхал кваналел рукIун руго.

Сугьайлица бицун буго: «Маккаялде аскIобе караван бачIиндал ва цо асхIаб ракъарал лъималазе цо щиб бугониги босизе лъугьиндал, Абулагьаб ахIдолев вукIун вуго, бичулеб жо хира гьабейин абун, ай асхIабзабазда щибго босизе кIвеларедухъ. Гьез хираги гьабун, щибго жоги босизе кIвечIого, тIадруссине кколел рукIун руго, ракъиялъ гIодулел ругел лъималазухъе».

Амма нилъеда гьединаб захIмалъи бихьулеб гьечIониги, нилъ хIинкъун рукIуна ракъун хутIиладай абун. Кин батаниги квешго гIакъубаги къварилъиги бихьун щвараб буго нилъехъе исламияб дин. Гьединлъидал нилъеца гьеб цIунизе ккола, щиб заман тIаде бачIаниги.

САИД ЗАЛУМХАНОВ