Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ моцIалде хIадурлъи

Аварагасул ﷺ моцIалде хIадурлъи

Аварагасул ﷺ моцIалде хIадурлъи

КватIичIого тIаде щола МухIаммад авараг гьавураб моцI. Щивав бусурбанчиясе гьеб хIурматияб моцIлъунги ккола. Гьеб заманалда аварагасул ﷺ хIакъалъулъ гIемер бицуна. Гьелъул мурадги буго гьесдаса ﷺ нилъецаги мисал боси. Щайгурелъул, Къуръаналда Аллагьас ﷻ абун бугелъул гьесдаса мисал босеян. Гьединго нилъее рекъараб буго гьесда ﷺ хурхарабщинаб лъазабизеги. Аварагасул ﷺ гIумру лъазабулаго букIине ккола хасаб къасдги ниятги. Щайин абуни, аварагасул ﷺ гIумру ва тIабигIат лъазабиялъулъ руго гIемерал пайдаби.

Аварагасул ﷺ гIумруялъул ва тIабигIаталъул бицин хириябги камилабги буго, гьев ﷺ веццун шигIраби хъваялдаса. Аварагас ﷺ шигIраби цIалулел чагIи гьукъичIо. Масала, шигIраби хъвалаан ХIасаница, ГIабдуллагь бин РахIаватица, КагIб бин Зугьайрица ва цогидазги, аварагас ﷺ гьезие рецц-бакъги гьабуна.

Хирияв Бичасул Расулас нилъ къосараб, бецIаб нухдаса хвасар гьаруна ва битIараб нухде рачана. ТалихIкъараб (дунявияб) рахъалдаса ахираталъул абадияб гIумруялде рачана. Гьеб цIакъ кIудияб нигIмат буго, нилъеда баркала кьезе хIалкIолареб, гIицIго ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ гурони.

ХIисаб гьабе, чан чияс босулеб аварагасул хIакъалъулъ хъвараб тIехь ва гьеб цIалулеб?

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ МухIаммад аварагасул ﷺ цIар хурхинабуна Жиндаго аскIоб шагьадаталда, аварагасул ﷺ цIар рехсечIони, шагьадат рикIкIунаро. БетIергьанас гьев гьавуна махлукъаталъул бищун хириявлъун. Щивав аварагасул хиралъиялда рекъон, гьесул умматги хирияблъун букIуна. МухIаммадияб умматги бищун хирияблъун буго авараг ﷺ сабаблъун.

Нилъее щолеб кинабго нигIмат, букIа гьеб дунялалда яги ахираталда, буго МухIаммад аварагасе ﷺ гIоло. Масала, бечелъи, лъимал, гIелму-лъай, ай кинабго буго авараг ﷺ сабаблъун щвараб.

Аварагасул ﷺ гIумру ва тIабигIат лъазабулелъул гьесдехун рокьи бачIуна. Щайин абуни, инсанасе вокьулелъулха лъикIаб гIамалалъул чи. Къуръаналда ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абун буго: «Мун тIадегIанаб тIабигIаталъул вуго», - ян.

БетIергьанас аварагасе ﷺ тарбия кьуна ва тIабигIатал камил гьаруна. Гьев камиллъидал, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ амру гьабуна, халкъги гьел тIабигIатазде ахIейин абун.

ТIахьазда хъвалеб буго авараг ﷺ васитIа вугин нилъедаги Аллагьасдаги гьоркьов. Халкъалъе кьолеб нигIматги, тIоцебе БетIергьанас ﷻ аварагасухъе ﷺ кьола, цинги аварагасдасан ﷺ халкъалъухъеги щола.

Авараг ﷺ вокьиялда рекъон букIуна иманги. ХIатта ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ разилъи, абадияб талихI, Алжаналъул нигIматал, гьелъул даража букIуна аварагасде ﷺ бугеб рокьиялъул къадаралда. Абадияб къосенги жужахIалъул гIазабги букIуна аварагасде ﷺ бугеб ццималда рекъон.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ тавпикъ кьола гIамалал гьаризе. Амма нилъее рекъола лъикIал гIамалал гьаризе тавпикъ кьегиян гьаризе. Гьелдаго цадахъ цIаларалдаги гIамал гьабизе ккола. Масала, аварагасул ﷺ хIелмуялда, сахаватлъиялда, гIибадаталда ва гьел гурел цогидал ахлакъазда нахъвилъинелъунинги абун. Гьедин гьабуни, ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ рокьи тIаде цIала.

Хирияб Къуръаналда буго: «Дуца абе, МухIаммад, нужее Аллагь вокьулев ватани, дида нахърилъаян, цинги Аллагьасеги нуж рокьилин», - абун (сура «Алу ГIимран», аят 31).

Аллагьас ﷻ нилъ гьареги авараг ﷺ вокьулеб агьлуялдасан. Амин!

Шамил МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


ГIибадат гьабизе рес

ХIурматиял бусурбаби, гьале тIаде щвана хаслихълъиялъул къоял. БагIарараб рииги тIаса ун, гьогьомиялъ кверщел гьабуна ракьалда. Гьайгьай, сордоги кIодолъана, къоги саламатго гьитIинлъана. ГIибадат гьабизе заманги лъикIаланго эркенлъана.   БагIарараб риидалил гьитIинаб сордо бугеб мехалда...


Аллагьас ﷻ цIунула

Балагь, рекIее хIалхьи толарел ахIвал-хIалал ва захIмалъаби тIаде рачIуна нилъер щивасде. Гьаб дунялалъул рукъ гьедин гIуцIарабги буго. Амма нилъер гIумруялъул аслулъун бугеб мурад ва гьаб дунял жидее щиб бакI бугебали бичIчIи бугез дандчIварал къисматалъул киналго захIмалъаби къвакIун хIехьола....


Авараг ﷺ лъай – гьев вокьи

Аллагьасул Аварагасде ﷺ бугеб рокьиялъ гьесул асхIабзабазул ракIазулъ хасаб бакI кколаан. Гьеб рокьи гьез загьир гьабулаан рагIудалъун ва пишабаздалъун гуребги Аварагасул ﷺ къадру цIунулел, гьесул лъикIлъаби рицунел, гьесул тIокIаб гIамал-хасият беццулел шигIрабаздалъунги.   АсхIабзабазда...


ГIажаибаб мугIжизат

Къуръан ккола жибго бищун кIудияб мугIжизат. Ва щибаб нухалъ гьеб лъазабидал гIажаиблъизеги гьарула. Гьелда жаниб географиялъулги хIикматал руго.   Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُون   МагIна:...


Къинал руччабазе малъа-хъваял

Лъимер гьабизе йигеб заман буго цIакъ кIвар бугеб гIуж. Гьеб заманалда, хасго чIужугIаданалъ, жиндирго сахлъи ва рацIцIалъи, кванил ва цогидалъулги низам цIунизе ккола. Гьединго халкквезе ккола тIад ретIунеб ратIлида хадубги. Лъимер ва жийго квачалдаса цIунизе ккола, тIадкъараб ретIел, угъдул...