Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ моцIалде хIадурлъи

Аварагасул ﷺ моцIалде хIадурлъи

Аварагасул ﷺ моцIалде хIадурлъи

КватIичIого тIаде щола МухIаммад авараг гьавураб моцI. Щивав бусурбанчиясе гьеб хIурматияб моцIлъунги ккола. Гьеб заманалда аварагасул ﷺ хIакъалъулъ гIемер бицуна. Гьелъул мурадги буго гьесдаса ﷺ нилъецаги мисал боси. Щайгурелъул, Къуръаналда Аллагьас ﷻ абун бугелъул гьесдаса мисал босеян. Гьединго нилъее рекъараб буго гьесда ﷺ хурхарабщинаб лъазабизеги. Аварагасул ﷺ гIумру лъазабулаго букIине ккола хасаб къасдги ниятги. Щайин абуни, аварагасул ﷺ гIумру ва тIабигIат лъазабиялъулъ руго гIемерал пайдаби.

Аварагасул ﷺ гIумруялъул ва тIабигIаталъул бицин хириябги камилабги буго, гьев ﷺ веццун шигIраби хъваялдаса. Аварагас ﷺ шигIраби цIалулел чагIи гьукъичIо. Масала, шигIраби хъвалаан ХIасаница, ГIабдуллагь бин РахIаватица, КагIб бин Зугьайрица ва цогидазги, аварагас ﷺ гьезие рецц-бакъги гьабуна.

Хирияв Бичасул Расулас нилъ къосараб, бецIаб нухдаса хвасар гьаруна ва битIараб нухде рачана. ТалихIкъараб (дунявияб) рахъалдаса ахираталъул абадияб гIумруялде рачана. Гьеб цIакъ кIудияб нигIмат буго, нилъеда баркала кьезе хIалкIолареб, гIицIго ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ гурони.

ХIисаб гьабе, чан чияс босулеб аварагасул хIакъалъулъ хъвараб тIехь ва гьеб цIалулеб?

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ МухIаммад аварагасул ﷺ цIар хурхинабуна Жиндаго аскIоб шагьадаталда, аварагасул ﷺ цIар рехсечIони, шагьадат рикIкIунаро. БетIергьанас гьев гьавуна махлукъаталъул бищун хириявлъун. Щивав аварагасул хиралъиялда рекъон, гьесул умматги хирияблъун букIуна. МухIаммадияб умматги бищун хирияблъун буго авараг ﷺ сабаблъун.

Нилъее щолеб кинабго нигIмат, букIа гьеб дунялалда яги ахираталда, буго МухIаммад аварагасе ﷺ гIоло. Масала, бечелъи, лъимал, гIелму-лъай, ай кинабго буго авараг ﷺ сабаблъун щвараб.

Аварагасул ﷺ гIумру ва тIабигIат лъазабулелъул гьесдехун рокьи бачIуна. Щайин абуни, инсанасе вокьулелъулха лъикIаб гIамалалъул чи. Къуръаналда ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абун буго: «Мун тIадегIанаб тIабигIаталъул вуго», - ян.

БетIергьанас аварагасе ﷺ тарбия кьуна ва тIабигIатал камил гьаруна. Гьев камиллъидал, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ амру гьабуна, халкъги гьел тIабигIатазде ахIейин абун.

ТIахьазда хъвалеб буго авараг ﷺ васитIа вугин нилъедаги Аллагьасдаги гьоркьов. Халкъалъе кьолеб нигIматги, тIоцебе БетIергьанас ﷻ аварагасухъе ﷺ кьола, цинги аварагасдасан ﷺ халкъалъухъеги щола.

Авараг ﷺ вокьиялда рекъон букIуна иманги. ХIатта ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ разилъи, абадияб талихI, Алжаналъул нигIматал, гьелъул даража букIуна аварагасде ﷺ бугеб рокьиялъул къадаралда. Абадияб къосенги жужахIалъул гIазабги букIуна аварагасде ﷺ бугеб ццималда рекъон.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ тавпикъ кьола гIамалал гьаризе. Амма нилъее рекъола лъикIал гIамалал гьаризе тавпикъ кьегиян гьаризе. Гьелдаго цадахъ цIаларалдаги гIамал гьабизе ккола. Масала, аварагасул ﷺ хIелмуялда, сахаватлъиялда, гIибадаталда ва гьел гурел цогидал ахлакъазда нахъвилъинелъунинги абун. Гьедин гьабуни, ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ рокьи тIаде цIала.

Хирияб Къуръаналда буго: «Дуца абе, МухIаммад, нужее Аллагь вокьулев ватани, дида нахърилъаян, цинги Аллагьасеги нуж рокьилин», - абун (сура «Алу ГIимран», аят 31).

Аллагьас ﷻ нилъ гьареги авараг ﷺ вокьулеб агьлуялдасан. Амин!

Шамил МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ТIаса лъугьайин гьарилищ?

Гъибат-бугьтан гьаби ккола мацIалъ гьарулел мунагьазул бищунго гIемеразул цояб. ГIемерисеб мехалъ инсанас бигьаго абула диналъул вацасул яги яцалъул хIакъалъулъ рагIаби, ТIадегIанав Аллагьасда цебе гьеб мунагь кигIан кIудияб букIине бегьулебали хIисаб гьабичIого.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...


Шамил районалъулал данделъана

МахӀачхъалаялда тӀобитӀана гӀолилалги, умумулги, жамгӀиятги данде гьабураб Шамил районалъул гӀадамазул данделъи. Аслиял темабилъун рукӀана гIолилал наркоманиялдаса цӀуни, рухӀиябгун яхӀ-намусалъулаб тарбия кьеялъул бугеб кIваралъул бицин. КIалъазе рахъана диниялгун жамгӀиял хӀаракатчагӀи,...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кин кумек гьабилеб?     Дир вац захIматго унтун вукIана. Гьанже дагьабго мадар бугониги гьев хIинкъун вукIуна. Цо-цо мехалда хIухьел цIазе захIмалъула, паническиял атакаби лъугьуна. Кин дица гьесие кумек гьабилеб?   ГIали, МахIачхъала   ГIалимчиясул жаваб Бокьараб...


ЛъикIазулгун гьалмагълъи гьаби

Гьудул-гьалмагълъи лъи-кIасулгун гьабизе ккеялъул хIакъалъулъ гIемер бицуна имамзабаз мажгитахъ гьарулел вагIзабазда, гIалимзабазул мажлисазда. Гьебги гIадахъ босун лъикIал гIадамазулгун цIикIкIараб гьоркьоблъи гьабизе хIаракатги бахъула гIемерисев чияс. ХIакъикъаталдаги кутакалда лъикIаб, беццараб...


ГIибадатлъун жиб кколеб

ДугIа ккола инсанасдаги Аллагьасдаги гьоркьоб бугеб рухIияб кьо. Кьоялда тIасан цогидаб рахъалде щвезе кIолебгIадин, гьанибги Аллагьасде ﷻ ахIи базе ва Гьесде гIагарлъизе кIола.   Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «ДугӀа ккола гӀибадаталъул нах», - ян (ат-Тирмизи). ДугӀаялъул...