Аслияб гьумералде

Шаввалалъул хиралъи

Шаввалалъул хиралъи

Рамазан моцIалде дандеккун, шаввал моцIалъул 6 кIал инсанасул ихтияралда буго. ТIадегIанав Аллагьас гьеб анлъго кIал кквеялъулъ гIабдасе гIемерал пайдаби ва хиралъаби рихьизарун руго, хIатта рамазан моцIалъ кколел паризаял кIалазда хурхинарун руго. Рамазан моцIалъ ва гьелда хадуб шаввалалъул анлъго кIал ккурав чиясе сахаб соналъ кIал ккурабгIан кири хъвала ТIадегIанас.

Щайха шаввал моцIалъ хасс гьабун 6 къоялъ бихьизабун бугеб кIал кквезе? Гьелъие мухIканаб жаваб кьола хадусеб хIадисалъ. Аварагас абуна: «Рамазан моцIалъул кIал анцIгоялде бахинабун хъвала, шаввал моцIалъул анлъго кIал кIиго моцIгIан хъвала, гьеб кинабго цадахъ рикIкIани лъагIалил кIалалда бащалъула», - ян.

Суфяну Саврица бицана: «Чанго соналъ Маккаялда гIумру гьабун вукIана дун. Лъай-хъвай ккана Маккаялда гIумру гьабун вугев цо пуланасулгун. Щибаб къойил вачIунаан гьев ХIарамалъул мажгиталде. Къалъул какги бан, КагIба сверун тIавафги гьабун, салам кьун аскIове гIагарлъулаан. Къоял ана, нижер гьудуллъи щулалъана ва цоцазухъ ралагьун чIун рукIунаан щибаб къойил.

Цо къоялъ дир гьудул кутакалда унтана. Зияраталъе индал гIодобе биччараб гьаракьалдалъун гьес абуна: «Ле, Суфян. Дица васият гьабулеб буго, хведал дуца дир жаназа чуре, как бай, цинги вукъе. Жеги гьарулеб буго тIоцебесеб сордоялъ живго тоге дун. Хварасе гьеб сордо буго бищун захIматаб. Мункар-Накирас цIехелалде цебе, дир хабада аскIовги чIун, Аллагь цо вукIиналъул калам малъе дида», - ян.

Гьудуласул васият гьес абухъе тIубана дица. Къаси сардилъ хабада аскIов вукIаго дун гъогълъун ккана. Цо заманалда гьаракь рагIана: «Ле, Суфян! Дуде ккараб хIал гьечIо гьасул. Рамазан моцI лъугIун шаввал моцIалъул анлъго кIал кквеялъул баракат буго гьаб», - илан.

Макьидаса вигьиндал рахърахъалде валагьана, амма сверухъ щивго вукIинчIо. ЦIидасан какиеги чурун, гIибадаталде жувана. ЦIидасан кьижун ккедалги гьебго макьу бихьана. Лъабабизеги гьебго макьу бихьидал, дида якъинго бичIчIана гьеб шайтIаналдаса гуреб, Аллагьасдасан букIин. Гьелдаса хадуб рокъове унаго дица гьарана: «Я, Аллагь, шаввал моцIалъ анлъго кIал кквезе дуца дие кидаго тавпикъ кье», - ян. РахIму-цIоб гIатIидас дир дугIаялъе жаваб гьабуна».

(«Бадр Аддурар» тIехьалдаса)

ЖАБИР МАЖИДОВ

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


ХIикматал махлукъатал

Тюлень   Дунялалда руго гIага-шагарго 30-гIанасеб батIияб тайпа тюленазул. Крабал кваналел тюленазул цаби руго гIажаибал. ГIемерисел тюленал, бихьиналищ яги цIуялищали ратIарахъизе кIоларо. ГIумруги гьез, масала, бихьиналъ - 20-25 соналъ, цIуялъ - 30-35 соналъ гьабула. ТIинчIги гьабула 1-3....


Къурбан хъвей

Къурбан хъвеялъул хIукму   ШафигIиясдаги, АхIмадидаги, Маликидаги аскIоб къурбан хъвей муаккадаб суннат ккола, ай кIвар кьун тIадчIей гьабизе кколеб суннат. АбухIанифада аскIоб - шагьаразда, росабалъ гIумру гьабун ругел гIадамазда тIадаб буго. («РахIматул...


Нужее баяналъе

ГIумар-асхIаб кин чIварав? – Рогьалил как балаго чIвана. Абубакарил ясазул бищун гIелму бугей щий йикIарай? – ГIаишат. Аварагасул чIужу ХIафсатица чан сон бараб? – 69 сон. Суратул «Намлаялда» цоги щиб цIар абулеб? – Суратул...


Аллагьасе ﷻ бокьулеб би

Къурбанкъоялъ Адамил лъималаз гьарурал лъикIал гIамалазул бищун Аллагьасе бокьулеб гIамал би гIодобе тIей буго (къурбан хъвей).   Къурбаналъе хъураб жо Къиямасеб къоялъ бачIине буго жиндирго лълъурдулгун, расалгун, щанкIлалгун, гьелъул би ракьалде тIинкIилалде Аллагьасда ﷻ аскIоб кIудияб...


Тасаввуф - цересел гIалимзабазул цIадирабазда

Исламалъул машгьурал имамзабазул яги гIалимзабазул цонигияс суфизмалда кигIан дагьабниги гIайиб чIвачIо. Ункъабго мазгьабалъул имамзабазги гьезда нахърилълъарал гIалимзабазги, тафсиралъул, хIадисалъул гIалимзабазги тасаввуф рикIкIана исламалъул рухIлъун ва ракIлъун.   – СагIид ХIаваца...