Беморие, ки аз никоҳи хешутаборӣ пайдо мешавад

Беморие, ки аз никоҳи хешутаборӣ пайдо мешавад

Беморие, ки аз никоҳи хешутаборӣ пайдо мешавад

Кормандони Маркази саратоншиносии Донишгоҳи Ҳарварди ИМА дар бобати саратоншиносии кӯдакон кашфиёт карданд. Онҳо генеро муайян карданд, ки барои инкишофи муътадили гурдаҳои кӯдакон масъул буда, дар хромосомаи Х-и занон маҳфуз аст. Новобаста аз он ки ген аз хромосомаи занона аст, мутатсияи он ҳам дар писарон ва ҳам дар духтарон боиси сар задани омос мегардад.

 

Ин кашфиёти аҷиб аст. Зеро то ин дам олимон ду бемории ирсӣ (гемофилия ва далтонизм)-ро медонистанд, ки писарон аз модарон (аниқтараш хромосомаи Х-и модарон)-ашон “мерос” мегирифтанд.

Ксеродермаи пигментӣ бемории пешазсаратоние маҳсуб меёбад, ки дар он сабзиши бадомоси пӯст қариб дар ҳар як бемор рӯй медиҳад. Ин беморӣ ба гурӯҳи аутосомӣ-ретсессивии бемориҳои ирсӣ дохил мешавад. Гетеразиготҳо аз лиҳози фенотопӣ солиманд, аммо дар популятсия гени беморро нигоҳ медоранд. Тифли бемор бештар ҳангоми никоҳи ду шарики гетерозиготӣ ба дунё меояд.

Аз чунин издивоҷ беморони бо эҳтимоли инкишофи саратон дар самти ксеродермаи пигментӣ таваллуд мешаванд. Бо ҳамин сабабҳо, таваллуди кӯдакон бо ин гуна бемориҳо дар авлод ҳодисаи тасодуфӣ ба шумор меравад. Кӯдакони бемор аз волидайни аз лиҳози фенотопӣ солим ба дунё меоянд.

Як қисми кӯдакони аз лиҳози фенотопӣ солим интиқолдиҳандаи гетерозиготии беморӣ аз чунин волидон хоҳанд гашт, ки онҳоро ба насли худ мегузаронанд. Хеле кам созиши беморони гомозиготӣ бо гетерозиготӣ рӯй медиҳад, ки дар он 50 дарсади кӯдакон интиқолдиҳандаи гетерозиготӣ мешаванд. Никоҳ миёни хешовандон хавфи таваллуди кӯдакон бо ин намуди бемориро зиёд мекунад. Сабабаш дар зудии пайдошавии гетерозиготҳо миёни хешовандон мебошад.

 

2026-06-01 (Зулҳиҷаи соли 1447) №6.


Муҳоҷирати муташаккил. Тағйироти Парлумон чӣ натиҷа медиҳад?

Вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Тоҷикистон санадеро тасдиқ намуданд, ки тибқи он тартиби ҷалби шаҳрвандони кишвар барои кор дар Федератсияи Русия тағйир меёбад.   Бар асоси ин навоварӣ, минбаъд қисми зиёди муҳоҷирони корӣ метавонанд бо тартиби муташаккилона, яъне тавассути...


Ситораҳои ҷудои ҷаҳон ба Душанбе меоянд

Шаҳри Душанбе имсол мизбони яке аз бонуфузтарин мусобиқаҳои ҷаҳонӣ — World Judo Masters 2026 мешавад. Дар ин бора Федератсияи байналмилалии ҷудо расман хабар додааст.   Мусобиқот рӯзҳои 18–20 декабри соли 2026 баргузор гардида, беҳтарин ҷудокорони ҷаҳонро ба ҳам меорад. Дар ҳар...


Дастоварди ҷаҳонии табиби тоҷик Фирӯз Баракаев

Табиби урологи тоҷик, доктор Фирӯз Баракаев, ки дар яке аз клиникаҳои пешрафтаи байналмилалии Туркия – Беморхонаи Донишгоҳи Йедитепе фаъолият мекунад, дар як таҳқиқоти бузурги байналмилалӣ, ки ба сирояти роҳҳои пешоб дар беморони урологии бистаришуда бахшида шудааст, саҳми назаррас...


Белоусов: Ҳамкории Русия ва Тоҷикистон барои амнияти минтақа муҳим аст

Вазири дифои Русия Андрей Белоусов аҳамияти ҳамкории амниятӣ миёни Русия ва Тоҷикистонро бо назардошти вазъияти минтақа, аз ҷумла Эрон муҳим арзёбӣ кард. Ин масъала зимни мулоқот бо вазири дифои Тоҷикистон Эмомалӣ Собирзода дар ҳошияи ҷаласаи роҳбарони вазорату идораҳои дифои кишварҳои узви...


Варзиши тоҷик дар як ҳафта. Аз медалҳои тилло то ғалабаҳои байналмилалӣ

Дар шаҳри Душанбе мусобиқаи Dushanbe Grand Slam 2026 ба анҷом расид. Дар мусобиқаи мазкур 240 ҷудокори 34 кишвари ҷаҳон ширкат варзиданд.   Тоҷикистонро 40 ҷудокор муаррифӣ карда, ба гирифтани 4 медал ноил шуданд. Эмомалӣ Нуралӣ (-66 кг), Муҳиддин Асадуллоев (-73 кг) ва Сомон Маҳмадбеков...