Беморие, ки аз никоҳи хешутаборӣ пайдо мешавад

Беморие, ки аз никоҳи хешутаборӣ пайдо мешавад

Беморие, ки аз никоҳи хешутаборӣ пайдо мешавад

Кормандони Маркази саратоншиносии Донишгоҳи Ҳарварди ИМА дар бобати саратоншиносии кӯдакон кашфиёт карданд. Онҳо генеро муайян карданд, ки барои инкишофи муътадили гурдаҳои кӯдакон масъул буда, дар хромосомаи Х-и занон маҳфуз аст. Новобаста аз он ки ген аз хромосомаи занона аст, мутатсияи он ҳам дар писарон ва ҳам дар духтарон боиси сар задани омос мегардад.

 

Ин кашфиёти аҷиб аст. Зеро то ин дам олимон ду бемории ирсӣ (гемофилия ва далтонизм)-ро медонистанд, ки писарон аз модарон (аниқтараш хромосомаи Х-и модарон)-ашон “мерос” мегирифтанд.

Ксеродермаи пигментӣ бемории пешазсаратоние маҳсуб меёбад, ки дар он сабзиши бадомоси пӯст қариб дар ҳар як бемор рӯй медиҳад. Ин беморӣ ба гурӯҳи аутосомӣ-ретсессивии бемориҳои ирсӣ дохил мешавад. Гетеразиготҳо аз лиҳози фенотопӣ солиманд, аммо дар популятсия гени беморро нигоҳ медоранд. Тифли бемор бештар ҳангоми никоҳи ду шарики гетерозиготӣ ба дунё меояд.

Аз чунин издивоҷ беморони бо эҳтимоли инкишофи саратон дар самти ксеродермаи пигментӣ таваллуд мешаванд. Бо ҳамин сабабҳо, таваллуди кӯдакон бо ин гуна бемориҳо дар авлод ҳодисаи тасодуфӣ ба шумор меравад. Кӯдакони бемор аз волидайни аз лиҳози фенотопӣ солим ба дунё меоянд.

Як қисми кӯдакони аз лиҳози фенотопӣ солим интиқолдиҳандаи гетерозиготии беморӣ аз чунин волидон хоҳанд гашт, ки онҳоро ба насли худ мегузаронанд. Хеле кам созиши беморони гомозиготӣ бо гетерозиготӣ рӯй медиҳад, ки дар он 50 дарсади кӯдакон интиқолдиҳандаи гетерозиготӣ мешаванд. Никоҳ миёни хешовандон хавфи таваллуди кӯдакон бо ин намуди бемориро зиёд мекунад. Сабабаш дар зудии пайдошавии гетерозиготҳо миёни хешовандон мебошад.

 

2026-09-01 (Рабиул аввали соли 1448) №9.


Тозаги дар ахлоқи пайғамбар ﷺ

Дини мубини Ислом асрҳо пеш барои тозагӣ ва солимии ҳам бадан ва ҳам рӯҳ таъкид кардааст ва дар ин мавзуъ қоидаҳо ва ҳукмҳои ҷиддиеро пешниҳод намудааст. Ҳамаи ин қоидаҳо ҳифзи саломатии инсонро мавриди ҳадаф қарор додаанд.   Дини Ислом тозагиро яке аз заруратҳои имон ҳисобидааст. Аввалин...


Дар Маскав як табиби тоҷик дар байни зиёда аз 100 нафар соҳиби ҷоизаи байналмилалӣ гаштааст

Дар Маскав як табиби тоҷик дар байни зиёда аз 100 нафар соҳиби ҷоизаи байналмилалӣ гаштааст Дар озмуни байналмилалии Bridge Awards, ки дар пойтахти Русия шаҳри Маскав баргузор гашт, табиби тоҷик Муборакшо Муборакшоев соҳиби ҷоиза гаштааст. Бино бар иттилоъи Намояндагии Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва...


5 ғизои солим барои майнаи сар

Майнаи сари инсон яке аз фаъолтарин узвҳои бадан ба шумор меравад. Бо вуҷуди он ки ҳамагӣ тақрибан ду фоизи вазни баданро ташкил медиҳад, барои фаъолияти муътадили худ 20-30 фоизи нерӯеро, ки организм истеҳсол мекунад, истифода мебарад. Агар майна ба миқдори кофӣ моддаҳои ғизоӣ ва об нагирад, инсон...


Коҳиши муҳоҷирони тоҷик дар Русия

Дар шаш моҳи аввали соли 2026 шаҳрвандони Тоҷикистон бо мақсади кор 494,5 ҳазор маротиба ба Русия ворид шудаанд. Ин нишондиҳанда нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта қариб 18 дарсад камтар аст. Тавре нашрияи «Ведомости» хабар медиҳад, Тоҷикистон аз рӯйи шумораи сафарҳои корӣ миёни...


Шамолкашӣ ва дарди гулӯ. Чаро бемориҳои «зимистона» дар гармӣ ҳам пайдо мешаванд?

Аксари одамон зуком, шамолкашӣ ва дарди гулӯро бемориҳои фасли сармо меҳисобанд. Аммо таҷрибаи табибон нишон медиҳад, ки дар гармтарин рӯзҳои тобистон низ шумораи беморони гирифтори дарди гулӯ ва тонзиллит (илтиҳоби бодомакҳои гулӯ) кам нест. Сабаби асосии ин ҳолат истифодаи нодурусти...