Беморие, ки аз никоҳи хешутаборӣ пайдо мешавад

Беморие, ки аз никоҳи хешутаборӣ пайдо мешавад

Беморие, ки аз никоҳи хешутаборӣ пайдо мешавад

Кормандони Маркази саратоншиносии Донишгоҳи Ҳарварди ИМА дар бобати саратоншиносии кӯдакон кашфиёт карданд. Онҳо генеро муайян карданд, ки барои инкишофи муътадили гурдаҳои кӯдакон масъул буда, дар хромосомаи Х-и занон маҳфуз аст. Новобаста аз он ки ген аз хромосомаи занона аст, мутатсияи он ҳам дар писарон ва ҳам дар духтарон боиси сар задани омос мегардад.

 

Ин кашфиёти аҷиб аст. Зеро то ин дам олимон ду бемории ирсӣ (гемофилия ва далтонизм)-ро медонистанд, ки писарон аз модарон (аниқтараш хромосомаи Х-и модарон)-ашон “мерос” мегирифтанд.

Ксеродермаи пигментӣ бемории пешазсаратоние маҳсуб меёбад, ки дар он сабзиши бадомоси пӯст қариб дар ҳар як бемор рӯй медиҳад. Ин беморӣ ба гурӯҳи аутосомӣ-ретсессивии бемориҳои ирсӣ дохил мешавад. Гетеразиготҳо аз лиҳози фенотопӣ солиманд, аммо дар популятсия гени беморро нигоҳ медоранд. Тифли бемор бештар ҳангоми никоҳи ду шарики гетерозиготӣ ба дунё меояд.

Аз чунин издивоҷ беморони бо эҳтимоли инкишофи саратон дар самти ксеродермаи пигментӣ таваллуд мешаванд. Бо ҳамин сабабҳо, таваллуди кӯдакон бо ин гуна бемориҳо дар авлод ҳодисаи тасодуфӣ ба шумор меравад. Кӯдакони бемор аз волидайни аз лиҳози фенотопӣ солим ба дунё меоянд.

Як қисми кӯдакони аз лиҳози фенотопӣ солим интиқолдиҳандаи гетерозиготии беморӣ аз чунин волидон хоҳанд гашт, ки онҳоро ба насли худ мегузаронанд. Хеле кам созиши беморони гомозиготӣ бо гетерозиготӣ рӯй медиҳад, ки дар он 50 дарсади кӯдакон интиқолдиҳандаи гетерозиготӣ мешаванд. Никоҳ миёни хешовандон хавфи таваллуди кӯдакон бо ин намуди бемориро зиёд мекунад. Сабабаш дар зудии пайдошавии гетерозиготҳо миёни хешовандон мебошад.

 

2026-10-01 (Рабиул ахири соли 1448) №10.


САВОЛУ ҶАВОБ

Мехоҳам маънои сано, тасбеҳот, тасмеъу таҳмид ва зикру дуоҳоеро, ки дар дохили намоз хонда мешаванд, бидонам. Тарҷумаи зикрҳо ва дуоҳое, ки дар намоз хонда мешаванд, ба сурати зайл аст: Сано: «Субҳонакаллоҳумма ва биҳамдика ва таборакасмука ва таъоло ҷаддука ва ло илоҳа...


Муштзанҳои тоҷик ба Бозиҳои ХХ-уми Осиё мераванд

Аз 19-уми сентябр то 4-уми октябр дар шаҳрҳои Айтӣ ва Нагояи Ҷопон Бозиҳои XX-уми Осиё баргузор мегардад. Дар мусобиқа варзишгарони 45 кишвари қора барои 217 маҷмуи нишонҳо мубориза мебаранд. Ҳайати Тоҷикистонро дар мусобиқа 117 варзишгар намояндагӣ мекунанд. Аз намуди бокс дар ин мусобиқаи...


Талаби илм бар ҳар марду зани мусалмон фарз аст

Барои инсон ҳеҷ шуғле фозилтар ва гуворотар аз илм нест, зеро Худованди Бузург ба сабаби фазилати илму дониш мақому манзалати уламоро баланд намуда, мефармояд:   «Худо ононеро, ки аз мисли шумо имон овардаанд ва ононеро, ки ба онҳо илм ато карда шудааст, ба мартабаҳо баланд...


Тиҷорати Тоҷикистону Русия 21% афзуд

Савдои хориҷии Тоҷикистон дар ҳафт моҳи соли равон ба 7 млрду 943,7 млн доллар расидааст, ки дар он Русия ҷойгоҳи хост дорад. Дар ин муддат гардиши мол миёни Тоҷикистону Русия беш аз 1,5 млрд долларро ташкил додааст. Ин дар муқоиса бо январ – июли соли гузашта қариби 21% зиёд мебошад. Дар ин...


Муҳоҷирон ба Русия бештар даромад оварданд

Дар ним сол аз ҳисоби муҳоҷирон ба буҷети Русия 321 миллиард рубл ворид шудааст, ки нисбат ба як соли пеш 30% зиёд мебошад.   Ин нуктаро Андрей Кикот, муовини аввали вазири корҳои дохилии Русия дар вохӯрӣ бо Владимир Путин, президенти Русия зикр кард. Ба гуфтаи ӯ, аз ин маблағ, зиёда аз 60...