Тазкияи нафс

Бидон, ки нафсро ҳиҷоби зулмонӣ бошад ва барои расидан ба раҳоии нафс аз ҳиҷобҳо роҳи муҷоҳида бо он ва мухолифат бо онро пеш гирад. Асли муҷоҳида ва мояи асосии он боздоштани нафс аз чизест, ки ӯ ба онҳо унс гирифта, ҳамеша бар хилофи хоҳиш амал кардан аст.

Гумон мабар, ки тазкияи нафс аз роҳи ақл муяссар мегардад, чунонки файласуфон гумон мекарданд. Тазкияи нафс чун дармони баданҳост. Ҳамчунонки ба бемор иҷозат дода нашуда, ки даворо истеъмол кунад, магар зери назорати пизишки ҳозиқи соҳибтаҷриба дар муолиҷа, тазкияи нафс ҳам муяссар намегардад, магар зери назорати паёмбар, ё валие соҳибтаҷриба дар ин кор. Барои ислоҳи он ба ҷуз ислоҳи қалб, ки ба манзилаи шоҳ аст, чораи дигаре вуҷуд надорад, зеро то шоҳ ислоҳ нагардад, раиъят ислоҳ нашавад.

Дар ҳақиқат, амри нафс ва дармони он амрест душвор, ки ба як бор имкон надошта, балки ин корро такрор ба такрор мебояд анҷом дод. Он ба ҷонвари саркаше монанд аст, ки танҳо бо лаҷом ром шавад.

Калиди сегона барои тазкияи нафс.

Нафс ба се чиз хору фармонбар шавад: Аз ин ҷумла яке манъи шаҳвати он аст. Вақте ки алафи ҷонвари саркаш кам шуд, вай нармрафтор мегардад, ҳамчунин нафс хор мегардад, агар аз чизе, ки рағбат дорад, боздошта шавад. Дуввум, ба он бор кардани тоатҳо, зеро ҷонвари саркашро чун алаф кам шавад ва бар бораш афзуда шавад, хору залил мегардад, неруяш заиф мешавад ва рому фармонбар мегардад.

Нафс ҳам чунин аст. Сеюм, аз Худои азза ва ҷалла алайҳи он кумаку ёрӣ бихоҳӣ ва ба даргоҳи Худо зориву тазарруъ намоӣ, то алайҳи он туро мадад расонад, зеро онро Ӯ офаридааст ва Ӯ таоло ба он ва ба аҳволи он донотар аст.

Бидон, ки Худои таоло ба мо роҳи муҷоҳида бо нафс ва равиши тазкияи онро хабар дода, баён кардааст. Агар пизишке кофир туро аз лазизтарини таомҳо огоҳ кунад, ки он ба бемориат зарар дорад, ту аз он даст боздошта, онро тарк менамоӣ ва бо нафсат дар он муҷоҳида меварзӣ. Оё сухани паёмбарон, ки бо муъҷизаҳо таъйид шудаанд ва сухани Худои таоло дар китобҳои нозилкардааш аз таъсири сухани пизишки кофир, ки аз рӯйи тахмину гумон ва нуқсони ақлу қусури илм ба ту хабар медиҳад, назди ту таъсири камтар доранд?! Кош медонистам, ки оё шиддати дарду ранҷи худдорӣ аз шаҳватҳо бештару тӯлонитар аст, ё дарду ранҷи сӯзиш дар оташи табақаҳои дӯзах?!

ПОРАЕ АЗ

«БОҒҲОИ АХЛОҚИ НЕКУКОРОН»

Муаллиф шайх Аҳмад пир

ибни Муҳаммад Абдуллоҳ