Насигьятнан гаф

Насигьятнан гаф

Насигьятнан гаф

Насигьят шли тувну ккуниб ву? Насигьят шлихьан гъадабгъиш ужи ву? Насигьят тувуз лайикь вуйир фуж ву? Гьамцдар хъана жара суаларра арайиз гъюб мумкин ву.

Гьямд ибшри Аллагьдиз ﷻ, салават ва салам Пайгъамбариина ﷺ, дугъан хизандиина ва асгьябариина! Гъит Аллагьди ﷻ ухьу вари Чаз ккунибдиин ва Учв рази шлубдиин алаъри!

Насигьят тувуз варитIан лайикь вуйидар гьякь рякъюъ айи аьлимар ву. Гьаддиз гьаму макьалайиъ саспи аьлимарин насигьятар кIваин апIидихьа.

Ихь аьлимари туву насигьятар:

- Яв аьмал ва юкIв чIур апIрударихьан ярхла йихь. Дугъриданна, юкIв дюн’яйихъ хъебгнайидарихъди, тямагькрарихъди, чпин мал-мутму Аллагьдин ﷻ рякъюъ харж дарапIру шейтIнин гъардшарихъди вахт адапIувалиан чIур шулу;

- Яв дин чIур апIрударихьан ярхла йихь. Дугъриданна, яв дин уву гизаф мянфяаьт ктру гафар апIрударихъди дусбаан чIур шулу;

- Яв уьмриз вуйи алатар, дармнар-себебар чIур апIрударихьан ярхла йихь. Дугъриданна, дурар тямягькарвалиан, чпин шагьватIнахъди гъягърувалиан шулу;

- ЧIуру инсанарихьан ярхла йихь. Ужудар ксарихъдитIан дуствал мапIан. Яв ипIрубра гьялал ибшри. ЧIуру ксарихъди дуствал гъабхурайидарихъдира дуствал мапIан, яв жини ляхнарикан дурариз хабар мутуван, дурарин машназ мяаьлхъан. Мушваъ дупнайибдихъди гъягъюри гъахьиш, гизаф рягьят хьибдивуз;

- СултIандин раккнарихьан ярхла йихь, яни гьякимарин, девлету ксарин, дюн’яйихъ хъергнайидарин, ва дицдарихьна гъягърударихьанна ярхла йихь;

- Гунгьарихьан ярхла йихь. Аллагьу Тааьлайи Адам ﷺ заан гъапIну, Малаикариз дугъаз сужда апIуз амур гъапIну, ва думу Женнетдиъ гъахьну. Амма дугъу гъапIу саб ляхниан Женнетдиан адаъну. Гунгьар апIруган, Аллагьдиз ﷻ хъял гъюру, дурарихьан ярхла йихь;

- Уву ва яв мал-мутму гъардшариз багъиш апIин, фу дюшюш гъабхьишра, дурариз кучIал мапIан;

- Диндихьан ярхла вуйидар ва чIуру ксарин дестйир ккун мапIан, дурарихъди дуствал апIбахьан ярхла йихь, гьаз гъипиш дурарихъди дуствал гъабхрур азад вуйир хьидар;

- Инсанарин арайиъ айиган, машнаъ инчI ади, хушди йихь, хъа фужкIа багахь хьтруган, гьаммишан ирккну, пашманди йихь. Ухьуз аьгъюбдиинди, муъмин касдиз Гъиямат йигъан чаз дибикIнайибдик варитIан артухъ ужувлар жвуву гъапIу гунагь ляхнариин жвув пашман хьувалиан шулу;

- Жарари уткан гафариинди дамагъ апIураш, уву уткан ккебехъувалиинди дамагъ апIин;

- Жунайд аль-Багъдадийи гъапну: «Юкьуб ляхни инсан заан дережайиз адауру, дугъаз илмарикан цIибтIан хабар адаршра: 1) гъюдливали; 2) мютIюгъвали, сикинвали; 3) жумартвали; 4) уткан хасиятну» (Файзу аль-Кьадир, №3\115);

- Нефсдиз варитIан читниб русвагьвал ву;

- ДапIну ккуни ляхин жара вахтназ гъибтуб – шейтIнин раккнар гьисаб ву;

- Агьмад ар-Рифаийи гъапну: «Фикир апIуб – фикрин нур ву, ихласвал – жинивалин нур ву, Аллагьдихьан ﷻ гучIрувал – машнан нур ву»;

- Аьгьмад ар-Рифаийи гьацира гъапну: «Пайгъамбариина ﷺ салават хували СиратI гъядлан гъягъюб рягьят апIиди ва дюаь кьабул апIруб хьибди; эгер шулуш, садакьа тувай, диди жегьеннемдин цIа мичIал апIуру ва Аллагьдин ﷻ хъял ярхла апIуру. Абйир-бабариз уж’вал апIували кечмиш шулайи вахтнан аьзаб пчIу апIуру»;

- Дугъу гьацира гъапну: «Бахилвалихьан ярхла йихь, дугъриданна бахилвал вари гъалатIарин дада ву. КучIал ва бахилвал Аллагьдихьан ﷻ лукI ярхла хьпаз себеб шулу».

Гъит Аллагьди ﷻ ухьуз гьаму аьлимарин насигьятарихъди гъягъюз амур апIри! Амин!

Гьяжимурад Омаргьяжиев

2026-09-01 (Рабиуль авваль 1448 г.) №9.


Гьядис гьякьлуб вуш, ари гьадму йиз мазгьаб ву

Мазгьабар дерккру вахтари, гьядисарикан фундар гьякьлудар вуш, фундарсана зяифдар ва инсанари ктагъдар вуш, аьгъяди гъабхьундар – магьа саспидари гьамци кlури шулу.   Гъи интернет айивалиан, мусурмнарин арайиъ фукьан манзил ашра, саб гъулаъ айиганси гаф-чlал апlуз шулу. Гьаддиз...


СУАЛ-ЖАВАБ

- Магьа гирами Пайгъамбар ﷺ бабкан духьнайи ваз улубкьна. Ич гъулаъ аьхю мажлис гъабхьну. Йиз аьхюну бай узуз думу мажлиснаъ иштирак махьан, хай шлуб дар кlури, удукьну дугъужвну. Чиб-чпин арайиъ гизаф дерд шлу гафарра гъахьнийич. Му жигьилариз гьапlнайкlан? Гьамус Аллагь ва Пайгъамбар ﷺ кlваин...


Эдеблуваликан кьюб гаф

Гьязряти Уьмари гъапну: «Сифте эдеб бисай, хъа илим аьгъю апlинай». Илимдинтlан нафсдин эдебар гизаф ву, эдеб адарш, илимдиканра мянфяаьт дархьуз мумкин ву. Ислам дин чаин жа-жара шейэрикан дапIнайи хьуб бару али шагьрик мисал ву. Сабпиб – гъизиликан, кьюбпиб - арсракан, шубубпиб...


Гъиямат йигъ лавландин гъудгниз экбер тувган улубкьурин?

Аллагьу Тааьлайи инсанарихьан жиниди гъибтнайи ляхнар а. Дурар жиниди гъитувалин мурад-метребра инсанарин мянфяаьтназ ву. Гъиямат йигъ улубкьру вахт саризра ашкар дарувал гьадрарикан саб гьисаб шула.   «Гьяшия ас-Сави» китабдиъ дидин гьякьнаан гьамци дибикIна: «Аллагьу Тааьлайи саспи ляхнар...


Ариш-веришдиъ натижа хьпан бадали урхру дюаь

Ариш-вериш апIру агьлари, иллагьки думу ляхниъ жюрбежюр хъуркьувалар гъахьидари, ужуб натижа хьпан бадали, гьарган «лихури, лихури ва хъанара лихури» духьну ккунду, кIури шулу…    Ав, ихь метлеб кIулиз удубчIвбан бадали, ухьу дидиз себебра улупну ккунду. Амма, эгер...