Суал-жаваб

Суал-жаваб

Инсан васият гъидрибтди кечмиш гъахьиш, Аьхиратдиъ дугъхьан гафар апlуз шулдар кlуруб гьякь вуйин?

Васият адарди кечмиш гъахьирихьан Аьхиратдиъ гафар апlуз хьибар кlурубдиз лап аьхю далил адар. Хъа саспи аьлимари, дицир касдихьан гафар апlуз хьибдар кlури, васият апlуб фарз вуйи инсанарин гьякьнаан дупнайиб ву..

Васият гъибтуб ужудар ляхнарикан ву, хъа саспи вахтари думу фарз шулу. Мисалназ, инсандик бурж кади вуш ва саризра дидкан хабар адарш, дицир касди думу ляхникан хабар тувну ккунду, ясана васият гъибтну ккунду.

Жвуву гъадабгъу мутмуйилан, эгер думу жвуван хилиз гьеле гъурубкьундарш, дидлан закат тувну ккундийин?

Эгер шликlа закат али мутму гъадабгъну, думу чан хилиз дурубкьнадашра, сад йис арайиан адабхъган, дидлан закат тувну ккунду. Му суалнаъ, сарун йикьрар гъахьихъанмина, мутму хилиз рубкьувализ лигурадар.

Мисалназ, шликlа ариш-вериш апlуз кlури машин гъадабгънуш, амма гъадабгъбан кьяляхъ машин масу туврайирин хилиъ гъубзнуш, сад йислан думу машиндин кьиматналан закат тувру.

Гъудгнин жикlруган, ясана тамамди жандак жибкlруган (гъусул) кьяши хилихъди алдатуб чlяаьн шулайин, дарш шид гьендемарилан дубшну ккундин?

Шафии ва имбу мазгьабарин аьлимарин гъудгнин жикlруган, ясана тамамди жандак жибкlруган гьендемарилан шид дубшну ккунду кlуру гафнаъ сабвал а, яни варидарин саб гаф ву. Кьяши хил алдатуб чlяаьн шуладар ва дици гъудгнин жикlубра кам шулдар.

Шубубпи, ясана юкьубди ракааьт апlурайи вахтна чав сабпи аттагьият гъурхнуш-гъурхундарш шаквал гъабхьнуш, гъудган батlил шулайин?

Му дюшюшдиъ гъудган батlил шулдар, гьаз гъапиш гъудгниъ сабпи аттагьият урхуб сунна ву, хъа фарз дар.

Амма инсандин му ляхнин гьякьнаан шаквал хьувалиан дугъу гъудгнин аьхириъ салам тувайиз улихь сажда-сагьви (кьюб сужда) апlуру.

Рамазандин вазли сакьюдар ушвар ккадаунза. Гьадрар фу вахтна кьаза апlуз шулу?

Рамазандин ваз ккудубкlубси шлубкьан ухди дурар кьаза апlуб ужи ву. Хъа шариаьтди ухьуз хъайисандин Рамазандин ваз улубкьайизкьан дурар кьаза апlуз мумкинвал тувра.

Аллагьу Тааьлайи ухьуз йисандин арайиъ ушв бисуз саб ваз тувра. Гьаци вуйиган му ляхниз асас фикир тувну ккунду. Эгер саб себеб арайиз дуфну ушв бисуз гъабхьундарш, шлубкьан ухди кьаза гъапlиш ужи ву.

Йиз хпири гъудган апlурдар, фу гъапlишра думу кас му ляхнихъна хуз шуладарзухьан. Хизан ккидипузра ккундарзуз. Фици гъапlиш ужи шуйкlан?

Гьяйифки, гизафдар гьамцдар суалариинди илтlикlури шулу. Шлин-вуш хпири гъудган апlурдар, шлин-вуш жилири апlурдар – гьамцдар суалар кми-кмиди арайиз гъюри шулу.

Сабпи нубатнаан, Аллагьу Тааьлайикан думу касдин юкlв ачмиш апlуб, диндихьна илтlибкlуб ккун апlин. Аллагьу Тааьлайи фуну кас вушра Ислам диндиин муддам апlуз мумкин ву. Кьюб кlуруб, гизафси думу ляхин хпирин гаф-чlал айидарилан асиллу ву. Эгер шулуш, диндихъди ижмиди гъягъюрайидарихъди деуб-гъудужвуб апlури хьуб ужи ву. Шубуб кlуруб, ихь республикайиъ кми-кмиди дишагьлийириз вуйи мажлисар кlули гъягъюри шулу, гьадушваъ иштирак хьуз мумкинвал тув.

Хизан ккидипуз гьялак махьан, шлубкьан гьадму кас гъудгнихъна хуз чалишмиш йихь. Гьаци гъабхьиш увузра саваб шул.