Гьялак махьан, имам!

Гьялак махьан, имам!

Ассаламу аьлейкум, аьзиз газат урхурайидар. Му макьала, ихь газатдин редакцияйиз дуфнайи жюрбежюр кагъзар сатlи дапlну, ари гьадрариз жаваб туврайиб ву. Диндихъди аьлакьалу ва бязи инсанари за апlурайи гизаф месэлйирин гьякьнаан кагъзар гъюру ва гьадрарикан саспидариз жаваб туврахьа.

 

Варитlан учlруди дугъубжвнайиб инсан кечмиш гъахьиган фаркьат апlбахъди аьлакьалу ляхнар ву. Дурарикан саб – улихьдин имамари апlру ляхнар гъийин саспи жигьил имамари апlури имдар, кlури шулу. Думу кагъзарикан сабунубдиъ гьамци дибикlна: «Ич гъулаъ гьарсаб ражари салам гъабхьиган, наразивалар шула. Имамдиз чав кlурубтlан ебхьурадар. Гьаддиз ич гъулаъ салам гъабхьиган, саспидари инсанар фаркьат апlуз жара гъулариан теклиф апlури шулу. Гьякьди кlуруш, узузра думу имамди апlру ляхнар кьабулди дарзуз, жямяаьт сабвалихъна хурадар, хъа чlур апIура, чиб-чпихьан жара апlура».

Му суалнан гьякьнаан гьамци кlурхьа. Инсан кечмиш гъахьиган, майтихьна вуйи фарзар а, ва дурар заан къайдайиинди тамам дапlну ккунидар ву. Му фарзарик гьич сарихьанра кучуз шулдар, ясана дурар айидар дар пузра шулдар.

Думутlанна гъайри, майтихъди аьлакьаллу суннатарра а. Думу суннатар апlбакан аьхю саваб а, думу Пайгъамбарин ﷺ рякъюъди гъягъювал шула.

Халкьдин арайиъ саспи аьлимарихьан дуфнайи жюрбежюр ляхнарра а.

Гьамус жигьиларин арайиъ гьадму ляхнарин гьякьнаан улхувалар шула. Саспидариз кьабул шула, хъа тмундари гьаз ухьу думу аьлимдихъди гъягъюру, кlури шулу.

Имамдин вазифйирикан ву, гьадрар вари сатlи дапlну, саб гафнахъна гъюруганси апlуб. Мисалназ, гьамус саспи йишвариъ талкьин урхбан гьякьнаанра кмиди хай шулдар кlури шулу. Талкьин урхуб сунна ву, хъа дурариз гьадмура суннайикан дарубси гьисаб апlуз ккунди а.

Ислам диндиъ гьюжатар апlуб дюз дар, варибдикан яркьуди китабариъ дибикlна. Жямяаьтдиъ наразивалар духьну ккуни ксариз ва китабдиъ дибикlнайиб урхуз аьгъдру ксариз гьюжатар имбу ляхнартlан заанди ву.

Инсан кечмиш гъахьиган, гьюжатарихъ духьну ккундар, гьадму майтиз мянфяаьт шлу ляхнарихъ духьну ккун. Аллагьу Тааьла рази шлу ляхнар, Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди шлу ляхнар варитlан улихь духьну ккун - имбу ляхнарин гьякьнаан жвуван жямяаьтдин арайиъ саб гаф шлуганси. Гъул-жямяаьт саб къайдайихъна хуз шлу имам чан ляхин аьгъю ксарикан гьисаб шула. Хъа чаз аьгъю саб бицlи ляхин, имбу ляхнариз дилилигди, анжагъ гьадмутlан апlурдарза кlуруш, думу жямяаьтдиз читин кас ву.

Гьаддиз, дицдар имамарихьна илтlикlури пуз ккундузуз, гьялак махьанай. Яваш-явашди илим аьгъю апlури ва уьмрин тажруба гъадабгъури, учву думу ляхнариз жараси лигуз хъюгъдичва, ин ша Аллагь.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ихь варидарин гунгьарин аьфв апlри, ва гьюжатар апlру дюшюшар ихь арайиъ даришди! Амин!

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Дагъустанлуйирин сабвал

Ассаламу аьлейкум, йиз бицlи, амма аьхю рягьимлувал кlваъ айи халкь! Аьхиримжи гьяфтйириъ Дагъустандин жюрбежюр районариъ шту ккау гизаф йишвар гъахьну, гизаф кьадар зарар гъабхьну. Дурарикан лап аьхю зарар Хасавюртовский, Дахадаевский ва Дербентский районариз гъабхьну.   Табасаран...


Гьяждин вахт улубкьна

Гьяж апIувал ибадатарикан варитIан кьиматлуб ву, гьаз гъапиш думу жандкиинди ва дакьатариинди апIурайиб ву.   Пайгъамбари ﷺ дупна:   "مَنْ حَجَّ فَلَم يَرْفُثْ, وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ" Мяна: «Фуну касдира гьяж гъапIиш, эгер думу вахтна дишагьлийихъди сатIи...


Гирами гъурбан машквар багахь шула

Мусурмнарин варитIан асас машквар улубкьура! Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз магьа аьгъзрариинди ихь гьюкуматдиан мусурмнари му гирами машквар Мекка ва Медина шагьрариъ адапIура.   Мусурман касдин кIваъ айи заан ниятарикан ва метлебарикан гьисаб шула. Улихь нумрайиъ гьяждихъди аьлакьалу...


Кечмиш шлуган, имандихъ мягьрум апIру ляхнар

Инсан гьаму дюн’яйиллан гъягъювал лап читин ляхнарикан ву. Хъа варитIанна читин ляхин вуйиб, эгер инсан ислам диндиъ адарди кечмиш гъахьиш, гьадму ву.   Хъа фу себеб дубхьну инсан му жилилан мусурман дарди гъягъюз мумкин вуш, магьа исихъ улупурухьа: 1) гьярам вуйи бид`аь ляхнарихъди...


Суал-жаваб

- Йиз дустран хизан ккебгъну сад йистlан дар. Дугъан хпирин абйир-бабари, чпин шуран бабкан гъахьи йигъ мубарак апIури, дугъаз машин хъапlуз мумкинвал тувру правйир тувну. Абйир-бабар гъушган, хпири чан жилирикан машин гъадабгъуб тlалаб апlуз хъюгъну. Жилири, яв машиндиъ мюгьтаж’вал адарав...