Гьялак махьан, имам!

Гьялак махьан, имам!

Ассаламу аьлейкум, аьзиз газат урхурайидар. Му макьала, ихь газатдин редакцияйиз дуфнайи жюрбежюр кагъзар сатlи дапlну, ари гьадрариз жаваб туврайиб ву. Диндихъди аьлакьалу ва бязи инсанари за апlурайи гизаф месэлйирин гьякьнаан кагъзар гъюру ва гьадрарикан саспидариз жаваб туврахьа.

 

Варитlан учlруди дугъубжвнайиб инсан кечмиш гъахьиган фаркьат апlбахъди аьлакьалу ляхнар ву. Дурарикан саб – улихьдин имамари апlру ляхнар гъийин саспи жигьил имамари апlури имдар, кlури шулу. Думу кагъзарикан сабунубдиъ гьамци дибикlна: «Ич гъулаъ гьарсаб ражари салам гъабхьиган, наразивалар шула. Имамдиз чав кlурубтlан ебхьурадар. Гьаддиз ич гъулаъ салам гъабхьиган, саспидари инсанар фаркьат апlуз жара гъулариан теклиф апlури шулу. Гьякьди кlуруш, узузра думу имамди апlру ляхнар кьабулди дарзуз, жямяаьт сабвалихъна хурадар, хъа чlур апIура, чиб-чпихьан жара апlура».

Му суалнан гьякьнаан гьамци кlурхьа. Инсан кечмиш гъахьиган, майтихьна вуйи фарзар а, ва дурар заан къайдайиинди тамам дапlну ккунидар ву. Му фарзарик гьич сарихьанра кучуз шулдар, ясана дурар айидар дар пузра шулдар.

Думутlанна гъайри, майтихъди аьлакьаллу суннатарра а. Думу суннатар апlбакан аьхю саваб а, думу Пайгъамбарин ﷺ рякъюъди гъягъювал шула.

Халкьдин арайиъ саспи аьлимарихьан дуфнайи жюрбежюр ляхнарра а.

Гьамус жигьиларин арайиъ гьадму ляхнарин гьякьнаан улхувалар шула. Саспидариз кьабул шула, хъа тмундари гьаз ухьу думу аьлимдихъди гъягъюру, кlури шулу.

Имамдин вазифйирикан ву, гьадрар вари сатlи дапlну, саб гафнахъна гъюруганси апlуб. Мисалназ, гьамус саспи йишвариъ талкьин урхбан гьякьнаанра кмиди хай шулдар кlури шулу. Талкьин урхуб сунна ву, хъа дурариз гьадмура суннайикан дарубси гьисаб апlуз ккунди а.

Ислам диндиъ гьюжатар апlуб дюз дар, варибдикан яркьуди китабариъ дибикlна. Жямяаьтдиъ наразивалар духьну ккуни ксариз ва китабдиъ дибикlнайиб урхуз аьгъдру ксариз гьюжатар имбу ляхнартlан заанди ву.

Инсан кечмиш гъахьиган, гьюжатарихъ духьну ккундар, гьадму майтиз мянфяаьт шлу ляхнарихъ духьну ккун. Аллагьу Тааьла рази шлу ляхнар, Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди шлу ляхнар варитlан улихь духьну ккун - имбу ляхнарин гьякьнаан жвуван жямяаьтдин арайиъ саб гаф шлуганси. Гъул-жямяаьт саб къайдайихъна хуз шлу имам чан ляхин аьгъю ксарикан гьисаб шула. Хъа чаз аьгъю саб бицlи ляхин, имбу ляхнариз дилилигди, анжагъ гьадмутlан апlурдарза кlуруш, думу жямяаьтдиз читин кас ву.

Гьаддиз, дицдар имамарихьна илтlикlури пуз ккундузуз, гьялак махьанай. Яваш-явашди илим аьгъю апlури ва уьмрин тажруба гъадабгъури, учву думу ляхнариз жараси лигуз хъюгъдичва, ин ша Аллагь.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ихь варидарин гунгьарин аьфв апlри, ва гьюжатар апlру дюшюшар ихь арайиъ даришди! Амин!

2026-02-01 (Шябан 1447 г.) №2.


Халкьдин гъайгъушнаъ хьидихьа

Рубас гъулан имам Ризван Гиреевдихъди интервью   Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Ихь газат урхурайидар имамарихъди-аьлимарихъди таниш апlуб давам апlурахьа.   Ухьуз аьгъюганси, Гурихъ гъул аьлимариинди, шейхариинди машгьур ву. Душваъ гъахьи аьлимари, саб ихь Табасарандиъси,...


Тагьажуд гъудгнин заанваликан

Тагьажуд – хъитlирхбандин гъудгниъ кьяляхъ сацlибкьан нивкl апlбалан кьяляхъ гвачlниндин гъудган хьайиз апlру суннат гъудган ву.   Тагьажуд суннат апlру вахт Тагьажуд гъудгнин вахт гвачlниндин гъудгнин вахт улубкьайиз ву. Нивкl фукьан вахтна давам гъабхьишра, эгер гвачlниндин гъудгнин...


Сугьюриъ уьл ипIбан дережайикан

Сугьюриз гъудужвуб, сигьриндиккна уьл ипIуб - мурар ушв бисувалин суннатарик кахьри айидар ву. Саб бицIи тикисибкьан фукIа гъипIиш, суннат тамам гъапIу гьисаб шула. Эгер фукIа ипIуз ккунди адаш, гъудужвну, шидкьан убхъуб ужи ву.   Ибну Гьиббандихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Учву сугьюриз...


Гирами Рамазандин ваз

Гирами Рамазандин ваз. Му вахт Аллагьу Тааьлайи инсанариз вари вазарин арайиан заан дапIну дебккнайиб, ужувлан ляхнариз артухъди саваб туврайиб ва саб вазлин муддатнаъ мусурмнари ушв бисуз улупнайиб ву.   Гьар йисан му гирами ваз багахь шлуган, ихь газат урхрудариз гирами ушварин вазлиъ...


Шейх аль-Ислам Закария аль-Ансари

Шейх аль-Ислам Зайнуддин Абу Ягь’я Закария аль-Ансари Египетдин Сунайка шагьриъ гьижрайиинди 823-пи йисан бабкан гъахьну. Бязи тарихчйири думу гьижрайиинди 824-пи, хъа тмундари 826-пи йисан бабкан гъахьну, кIури дибикIна.   БицIи вахтнахъан ккебгъну дугъу Кьур’ан ва Шариаьтдин...