Гьялак махьан, имам!

Гьялак махьан, имам!

Ассаламу аьлейкум, аьзиз газат урхурайидар. Му макьала, ихь газатдин редакцияйиз дуфнайи жюрбежюр кагъзар сатlи дапlну, ари гьадрариз жаваб туврайиб ву. Диндихъди аьлакьалу ва бязи инсанари за апlурайи гизаф месэлйирин гьякьнаан кагъзар гъюру ва гьадрарикан саспидариз жаваб туврахьа.

 

Варитlан учlруди дугъубжвнайиб инсан кечмиш гъахьиган фаркьат апlбахъди аьлакьалу ляхнар ву. Дурарикан саб – улихьдин имамари апlру ляхнар гъийин саспи жигьил имамари апlури имдар, кlури шулу. Думу кагъзарикан сабунубдиъ гьамци дибикlна: «Ич гъулаъ гьарсаб ражари салам гъабхьиган, наразивалар шула. Имамдиз чав кlурубтlан ебхьурадар. Гьаддиз ич гъулаъ салам гъабхьиган, саспидари инсанар фаркьат апlуз жара гъулариан теклиф апlури шулу. Гьякьди кlуруш, узузра думу имамди апlру ляхнар кьабулди дарзуз, жямяаьт сабвалихъна хурадар, хъа чlур апIура, чиб-чпихьан жара апlура».

Му суалнан гьякьнаан гьамци кlурхьа. Инсан кечмиш гъахьиган, майтихьна вуйи фарзар а, ва дурар заан къайдайиинди тамам дапlну ккунидар ву. Му фарзарик гьич сарихьанра кучуз шулдар, ясана дурар айидар дар пузра шулдар.

Думутlанна гъайри, майтихъди аьлакьаллу суннатарра а. Думу суннатар апlбакан аьхю саваб а, думу Пайгъамбарин ﷺ рякъюъди гъягъювал шула.

Халкьдин арайиъ саспи аьлимарихьан дуфнайи жюрбежюр ляхнарра а.

Гьамус жигьиларин арайиъ гьадму ляхнарин гьякьнаан улхувалар шула. Саспидариз кьабул шула, хъа тмундари гьаз ухьу думу аьлимдихъди гъягъюру, кlури шулу.

Имамдин вазифйирикан ву, гьадрар вари сатlи дапlну, саб гафнахъна гъюруганси апlуб. Мисалназ, гьамус саспи йишвариъ талкьин урхбан гьякьнаанра кмиди хай шулдар кlури шулу. Талкьин урхуб сунна ву, хъа дурариз гьадмура суннайикан дарубси гьисаб апlуз ккунди а.

Ислам диндиъ гьюжатар апlуб дюз дар, варибдикан яркьуди китабариъ дибикlна. Жямяаьтдиъ наразивалар духьну ккуни ксариз ва китабдиъ дибикlнайиб урхуз аьгъдру ксариз гьюжатар имбу ляхнартlан заанди ву.

Инсан кечмиш гъахьиган, гьюжатарихъ духьну ккундар, гьадму майтиз мянфяаьт шлу ляхнарихъ духьну ккун. Аллагьу Тааьла рази шлу ляхнар, Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди шлу ляхнар варитlан улихь духьну ккун - имбу ляхнарин гьякьнаан жвуван жямяаьтдин арайиъ саб гаф шлуганси. Гъул-жямяаьт саб къайдайихъна хуз шлу имам чан ляхин аьгъю ксарикан гьисаб шула. Хъа чаз аьгъю саб бицlи ляхин, имбу ляхнариз дилилигди, анжагъ гьадмутlан апlурдарза кlуруш, думу жямяаьтдиз читин кас ву.

Гьаддиз, дицдар имамарихьна илтlикlури пуз ккундузуз, гьялак махьанай. Яваш-явашди илим аьгъю апlури ва уьмрин тажруба гъадабгъури, учву думу ляхнариз жараси лигуз хъюгъдичва, ин ша Аллагь.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ихь варидарин гунгьарин аьфв апlри, ва гьюжатар апlру дюшюшар ихь арайиъ даришди! Амин!

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...


Суал-жаваб

- Жилир убхърур вуйиз. Гьадму себеб вуди дугъхьан жара хьуз ккундузуз. Ипlруб-алабхьруб тувра, амма гьаци вушра, дугъу арагъ убхърувалиан сарун дугъахъди яшамиш хьуз ккундарзуз. Узуз тlалакьдин гафар тувну йиз хулаз гьаъ гъапиган, гъярхьивалар шулайич. Гьамдин гьякьнаан узу имамдихьна душну...


Гирами Кьур’андиан вуйи насигьятар

Гирами Кьур’ан инсаниятдин аьхиризкьан варидариз насигьят вуди дебккнайиб ву. Аллагьу Тааьлайин душваъ дупнайи гафарихъди гъягъюри гъахьиш, инсандиз му жилиинра, аьхиратдиъра аьхю ужувлар шул. Магьа ичв фикриз гирами Кьур’андин «Гьюжурат» сурайиан вуйи насигьятар туврача....