Табасаранлуйир Чlарода райондиъ

Табасаранлуйир Чlарода райондиъ

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Табасаран халкьдин тарихдиъ сабпи ражари вуди мициб маракьлу гьядиса кlули гъубшну. Ихь тарих гьадмукьан дерин ва машгьур вуки, ихь аьлимар диндин аьгъювалар тарагъбан бадали, жара йишваризра кмиди гъягъюри гъахьну.

 

Дурарикан сар Накьшубанди тlарикьатдин шейх, имам Шамилин наиб Малла Мугьяммад вуйи. Думу швнубпи йисан бабкан гъахьнуш, якьинди мялум дар. Амма дугъан игитваларикан мялуматар гизаф а.

Шейх Малла Мугьяммад Табасарандин фуну гъул’ан фушра, якьинди аьгъдар, амма бязи мялуматариъ Хянягъ гъул кlури, улупна.

Дупну ккундуки, табасаран жямяаьтдин, Малла Мугьяммаддин накьвдихъна зиярат апlуз ният ади, гизаф вахт вуйи.

Магьа авгъуст вазлин аьхириъ Табасаран ва Хив районариан, Дербент шагьриан ва Дербент райондиан, Каспийск ва Мягьячгъала шагьрариан табасаранлуйир уч духьну, Чlарода райондин Мощоб кIуру гъулаз рякъюъ учlву.

Табарасанлуйирин делегацияйиъ айидарикан гьаруриз Малла Мугьяммад кюч духьну гъушу гъулаз, думу йишвариз лигуз лап аьшкь айи.

Магьа лисундин вахт шули табасаранлуйир Мощоб гъулаз гъурукьу. Гъулахъна хъуркьри дурарин жямяаьтди, табасаранлуйирихьна заан гьюрмат улупури, гьяйвнариинди гюрюшмиш гъапlну.

Мощоб гъул гьамус лап бицlи дубхьна, аьхю пай вари жюрбежюр шагьрариз удучlвну душна. Хъа ихь табасаранлуйир Малла Мугьяммаддихьна зияратназ гъюра гъапиган, вари удучlвну душнайидарра дуфну, гьязурлугар дапlну, заан къайдайиинди кьабул гъапlну.

 

 

 

Сабпи нубтнаан Малла Мугьяммадин накьвдихъна зиярат гъапlнийи, хъасин накьварин гъирагъдихъ халачйир ккирчну мажлис апlуз йишв ккабалгнийи.

Мажлис гирами Каламдиан аятар урхбиинди ккебгъну.

Гьарсар аьлимди чан улхбаъ шейх Малла Мугьяммадин уьмрикан, дугъу гъабхури гъахьи диндин ляхнарикан яркьуди ктибтну.

Думутlанна гъайри мажлиснаъ Чlарода райондин имам Шябан Хафизов, Табасаран райондин имам Ансар Рамазанов, Хив райондин имам Шябан Салихов ва гьацира жара имамар, аьлимар удучIвну гъулхну.

Чlарода райондин имам Шябан Хафизовди гъапну: «Гъи учу Малла Мугьяммаддин юрдариан вуйи хялар кьабул апlуз лап шад вуча. Гьеле му бицlи гъул вушра, вари удучlвну душнайидар дуфну, гьамци заан дережайиинди магьа кьабул апlурахьа. Гъит мицдар ксарин берекетнахъ ухьу мягьрум даришди», - гъапну Чlарода райондин имамди.

Думутlнна гъайри Шябан Хафизовди чпин терефнаан Табасаран ва Хив районарин имамариз ва гьацира активистариз багьаллу пешкешар тувну.

Табасаран райондин имам Ансар Рамазановди чан улхбаъ гъапну: «Гьюрматлу уч духьнайидар. Гъи, дугъриданна, кьюб халкьдин арайиъ тарихдиъ гьичра дархьи гьядиса арайиз дуфна: 160-йис улихьна гьаму жилилан гъушу шейх Малла Мугьяммад кlваин апlури, уч духьнахьа. Табасаранлуйирихьна илтlикlури пуз ккундузузки, ухьу гьямд дапlну ккунду - ихь абйириз мициб мумкинвал гъабхьундар, хъа ухьуз магьа гьамина зияратдиз дуфну, хъанара яркьуди шейхдин уьмрикан аьгъю апlуз мумкинвал гъабхьунхьуз. Гьюрматлу Мощоб жямяаьт, учвузра Малла Мугьяммад бабкан гъахьи юрдар рякъюз ккундушул, гьаддиз вари ичв жямяаьтдиз ич юрдариз теклиф апlурача».

Хив райондин имам Шябан Салиховди чан улхбаъ уч духьнайидариз имамарихъди гъягъбан, дурариз кюмек апlбан заанваликан ктибтну.

Мажлис ккудубкlбан кьяляхъ вари сатlиди уьлихъ дусу. Му ляхнизра мощоблуйири заан дережайиинди гьязур духьнайи. Саб бицlи гъулан агьалйири мициб къайдайиинди духнайи гьязурлугвалари дурарин хяларихьна айи заан гьюрмат улупурайи.

Мажлисра заан дережайиинди кlулиз адабгъну, думу халкьдин дапlнайи гьязурлугариз бисмира дапlну ва жямяаьтдихъди дюаьра дапlну, табасаранлуйир сагъ-саламатди кьяляхъ гъафну.

Рякъюъ гъюруганра кмиди ихь агьлар му бицlи гъулан игитвалиин мюгьталди вуйи. Шубуб-юкьуб хизантIан амдру йишваъ гьамциб къайдайиинди мажлис ккабалгувал аьхю ляхин ву.

Гъит Аллагьу Тааьла мурарикан рази ишри, дурариз хъуркьувалар ва бахтар ишри. Гъит шейх Малла Мугьяммадси адлу аьлимарихъ ухьу мягьрум дарапlри.

Хъа табасаранлуйир Чlарода райондин делегация ухьухьна гъяйиз ккилигура. Ухьура ихь шейх кьабул гъапlу гъулан агьалйир заан дережайиинди гюрюшмиш апlидихьа.

 

Ансар Рамазанов

 

 

2026-06-01 (Зуль хижжа 1447 г.) №6.


Жилариз хай шлу гъизилин ва арсран гьякьнаан

Жилариз гъизил гьадабтIнайи хъюхъ протезламиш апIуз, тIубарин кIакIар алдарш, дурар протезламиш апIуз ва силбар протезламиш апIури ишлетмиш апIуз хай шулу.   Мураринра чпин шартIар а, мисалназ, гъизилин силбар утканвализ иврайидар вуш - ваъ, хъа мюгьтаж’вал ади вуш - хай шулу. Жандин саб гьендем...


Ипни хьуз кIури ушв гъибисуриз саваб айин?

Ушв бисувал лап аьхю саваб айи ибадатарикан саб ву. Ушв бисувалин хусуси шартI ният вари ушв батIил апIру вари дюшюшарихьан ярхла хьуб ву.   Гьаци вуйиган, ахсрар ккивхъанмина лавландин гъудгнин вахтназкьан инсанди ушв батIил шлу дюшюшар гъапIундарш, дицирин ушв бисувалин шартIар тамам апIувал...


Иътикаф

Иътикаф мистаъ гизаф вахтназ, ясана саб бицIи вахтназ вушра, Аллагь бадали гъузуб ву. Мистаъ иътикаф апIуб сунна ву. Дидиз улупнайи саб вахт адар. Хъа иътикаф апIуз варитIан ужуб вахт Рамазандин вазлин аьхиримжи 10 йигъ ву. Рамазандин вазлин аьхиримжи 10 йигъ мистаъ иътикаф апIури адапIувал лапра...


Штуз айи жюрйир

Штуз 4 жюре а:   Сабпи жюре: Марцциб ва гъудгнин жикlуз, гъусул апlуз лайикь вуйиб. Дициб штуз мутlлакь кlуру, яна сабдизра ишлетмиш дарапlуб ва чан лишнарра дигиш дархьиб. Кьюбпи жюре: Марцциб, амма ишлетмиш апlуз даршлуб. Эгер дициб шид жандик, я палтарик кубкlиш, нежес гьисаб шуладар,...


Йишвну инсан фаркьат апIуз хай шулин?

Инсан фукьан вахтна му жилиин яшамиш гъахьишра, ухди-кьанди кечмиш шлур ву. Инсан кечмиш гъахьиган, чIивиди имбурин вазифа думу кас шариаьтдиъ улупнайиганси фаракьат апIуб ву.   Майтихьна вуйи 4 фарз а: жибкIувал, кафнигъян гъидиржувал, жаназа гъудган алапIувал ва накьвдик кивувал. Инсан...