Табасаранлуйир Чlарода райондиъ

Табасаранлуйир Чlарода райондиъ

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Табасаран халкьдин тарихдиъ сабпи ражари вуди мициб маракьлу гьядиса кlули гъубшну. Ихь тарих гьадмукьан дерин ва машгьур вуки, ихь аьлимар диндин аьгъювалар тарагъбан бадали, жара йишваризра кмиди гъягъюри гъахьну.

 

Дурарикан сар Накьшубанди тlарикьатдин шейх, имам Шамилин наиб Малла Мугьяммад вуйи. Думу швнубпи йисан бабкан гъахьнуш, якьинди мялум дар. Амма дугъан игитваларикан мялуматар гизаф а.

Шейх Малла Мугьяммад Табасарандин фуну гъул’ан фушра, якьинди аьгъдар, амма бязи мялуматариъ Хянягъ гъул кlури, улупна.

Дупну ккундуки, табасаран жямяаьтдин, Малла Мугьяммаддин накьвдихъна зиярат апlуз ният ади, гизаф вахт вуйи.

Магьа авгъуст вазлин аьхириъ Табасаран ва Хив районариан, Дербент шагьриан ва Дербент райондиан, Каспийск ва Мягьячгъала шагьрариан табасаранлуйир уч духьну, Чlарода райондин Мощоб кIуру гъулаз рякъюъ учlву.

Табарасанлуйирин делегацияйиъ айидарикан гьаруриз Малла Мугьяммад кюч духьну гъушу гъулаз, думу йишвариз лигуз лап аьшкь айи.

Магьа лисундин вахт шули табасаранлуйир Мощоб гъулаз гъурукьу. Гъулахъна хъуркьри дурарин жямяаьтди, табасаранлуйирихьна заан гьюрмат улупури, гьяйвнариинди гюрюшмиш гъапlну.

Мощоб гъул гьамус лап бицlи дубхьна, аьхю пай вари жюрбежюр шагьрариз удучlвну душна. Хъа ихь табасаранлуйир Малла Мугьяммаддихьна зияратназ гъюра гъапиган, вари удучlвну душнайидарра дуфну, гьязурлугар дапlну, заан къайдайиинди кьабул гъапlну.

 

 

 

Сабпи нубтнаан Малла Мугьяммадин накьвдихъна зиярат гъапlнийи, хъасин накьварин гъирагъдихъ халачйир ккирчну мажлис апlуз йишв ккабалгнийи.

Мажлис гирами Каламдиан аятар урхбиинди ккебгъну.

Гьарсар аьлимди чан улхбаъ шейх Малла Мугьяммадин уьмрикан, дугъу гъабхури гъахьи диндин ляхнарикан яркьуди ктибтну.

Думутlанна гъайри мажлиснаъ Чlарода райондин имам Шябан Хафизов, Табасаран райондин имам Ансар Рамазанов, Хив райондин имам Шябан Салихов ва гьацира жара имамар, аьлимар удучIвну гъулхну.

Чlарода райондин имам Шябан Хафизовди гъапну: «Гъи учу Малла Мугьяммаддин юрдариан вуйи хялар кьабул апlуз лап шад вуча. Гьеле му бицlи гъул вушра, вари удучlвну душнайидар дуфну, гьамци заан дережайиинди магьа кьабул апlурахьа. Гъит мицдар ксарин берекетнахъ ухьу мягьрум даришди», - гъапну Чlарода райондин имамди.

Думутlнна гъайри Шябан Хафизовди чпин терефнаан Табасаран ва Хив районарин имамариз ва гьацира активистариз багьаллу пешкешар тувну.

Табасаран райондин имам Ансар Рамазановди чан улхбаъ гъапну: «Гьюрматлу уч духьнайидар. Гъи, дугъриданна, кьюб халкьдин арайиъ тарихдиъ гьичра дархьи гьядиса арайиз дуфна: 160-йис улихьна гьаму жилилан гъушу шейх Малла Мугьяммад кlваин апlури, уч духьнахьа. Табасаранлуйирихьна илтlикlури пуз ккундузузки, ухьу гьямд дапlну ккунду - ихь абйириз мициб мумкинвал гъабхьундар, хъа ухьуз магьа гьамина зияратдиз дуфну, хъанара яркьуди шейхдин уьмрикан аьгъю апlуз мумкинвал гъабхьунхьуз. Гьюрматлу Мощоб жямяаьт, учвузра Малла Мугьяммад бабкан гъахьи юрдар рякъюз ккундушул, гьаддиз вари ичв жямяаьтдиз ич юрдариз теклиф апlурача».

Хив райондин имам Шябан Салиховди чан улхбаъ уч духьнайидариз имамарихъди гъягъбан, дурариз кюмек апlбан заанваликан ктибтну.

Мажлис ккудубкlбан кьяляхъ вари сатlиди уьлихъ дусу. Му ляхнизра мощоблуйири заан дережайиинди гьязур духьнайи. Саб бицlи гъулан агьалйири мициб къайдайиинди духнайи гьязурлугвалари дурарин хяларихьна айи заан гьюрмат улупурайи.

Мажлисра заан дережайиинди кlулиз адабгъну, думу халкьдин дапlнайи гьязурлугариз бисмира дапlну ва жямяаьтдихъди дюаьра дапlну, табасаранлуйир сагъ-саламатди кьяляхъ гъафну.

Рякъюъ гъюруганра кмиди ихь агьлар му бицlи гъулан игитвалиин мюгьталди вуйи. Шубуб-юкьуб хизантIан амдру йишваъ гьамциб къайдайиинди мажлис ккабалгувал аьхю ляхин ву.

Гъит Аллагьу Тааьла мурарикан рази ишри, дурариз хъуркьувалар ва бахтар ишри. Гъит шейх Малла Мугьяммадси адлу аьлимарихъ ухьу мягьрум дарапlри.

Хъа табасаранлуйир Чlарода райондин делегация ухьухьна гъяйиз ккилигура. Ухьура ихь шейх кьабул гъапlу гъулан агьалйир заан дережайиинди гюрюшмиш апlидихьа.

 

Ансар Рамазанов

 

 

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Цlийи йисаъ учlвнахьа!

Ассаламу аьайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Магьа гьижрайиинди 1448-пи йис улубкьна. Мугьяррамдин ваз цlийи йисандин сабпи ваз ву. Му вазлин дахилнаъ гирами Аьшурайин йигъра а. Мусурман касдиз му ваз лап заануб ву.   Гьарсар касди чан ккудубшу йисандин натижйир адагъну ккунду, ва думу йисан...


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...


Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Ассаламу аьлайкум, аьзиз халкь. Аьхиримжи йисари гирами жилариина гьяждиз гъягъру табасаран дестйирра духьна. Душваз анжагъ ихь табасаранлуйир дахил шула ва саб хизанси чпин фарз тамам дапну гъюри шулу.   Магьа гьаму йисанра, му дестейиъ 48 кас ади, табасаранлуйир гирами жилариина гъушну. Майдин...


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...


Суал-жаваб

- Жилир убхърур вуйиз. Гьадму себеб вуди дугъхьан жара хьуз ккундузуз. Ипlруб-алабхьруб тувра, амма гьаци вушра, дугъу арагъ убхърувалиан сарун дугъахъди яшамиш хьуз ккундарзуз. Узуз тlалакьдин гафар тувну йиз хулаз гьаъ гъапиган, гъярхьивалар шулайич. Гьамдин гьякьнаан узу имамдихьна душну...