Дагъустанлуйирин сабвал

Дагъустанлуйирин сабвал

Ассаламу аьлейкум, йиз бицlи, амма аьхю рягьимлувал кlваъ айи халкь!

Аьхиримжи гьяфтйириъ Дагъустандин жюрбежюр районариъ шту ккау гизаф йишвар гъахьну, гизаф кьадар зарар гъабхьну. Дурарикан лап аьхю зарар Хасавюртовский, Дахадаевский ва Дербентский районариз гъабхьну.

 

Табасаран райондиъра саб кьадар зарар гъабхьну, Хив райондиъра жилар гъучвурху йишвар а. Огни шагьриъра гизаф хулариъ шид убчlвну.

Сабпи ражари инсанари лап фикир тувундайи, хъа Геджухдиъ айи штун дагар гьутlубччвну Мамедгъалайиз шид гъафиган, аьхю зарар гъабхьну.

Му макьалайиъ узуз гьаму читинвалиъ чпин кlубанвал улупдарикан улхуз ккундузуз.

Шид улубчlвну сабпи читинвалар гъахьихъанмина ккебгъну, вари дагъустанлуйир кюмекнаъ иштирак гъахьну. Му аьламатнан ва чиб-чпихьна зурба рягьимлувал айи ляхин гъабхьну.

«Гьаму хабар гъеебхьубси, узу дишлади кюмекназ гъафунза. Магьа саб гьяфтакьан вуйиз мушваъ ади. Гьаму ксарин читинвалар гъяркъган, жвуван ляхнар кlваълан гъягъюру, шлубкьан мурариз кюмек апlуз ккун шулу», - ктибтура Мурадди.

Мурад, му хабар гъеебхьубси, Табасаран райондиан дишлади кюмекназ гъафну.

Мамедгъала поселокдин мистахъ аьхю штаб ачмиш дапlну, думу гъулан имам Аьбдуррагьман ва Дербент райондин имам Мугьяммадтlагьир, чпин кюмекчйирра хъади, сабпи дакьикьайиланмина читинвалиъ айидарин гъайгъушнаъ гъахьну.

Дагъустандианси, ихь Урусиятдин жюрбежюр йишвариан инсанар гъюйи. Гьарури чаан удукьруси кюмек апlури гъахьну. Блогерар, спортсменар, аьдати инсанар – мурар вари му читинвалиъ сатlи гъахьну.

Ав, гьарсаб читинвалиъ цlийи игитар арайиз удучIвуру. Мамедгъалайиъ сабпи читин йигъари узура багахь хьаза ва ляхин апlуз гъюру, кюмекназ гъюру инсанар гъяркъюнзуз. Жигьилар, яшлуйир, дишагьлийир – мурар вари кюмекчйир духьнайи. Сабпи йигъан инсанарин кьадар гьадмукьан аьхюб вуйики, мина гъюрайи машинариз му гъулазди учlвну удучlвузкьан мумкинвал адайи.

Магьа арайиан саб гьяфта гъубшган, хъанара къайда фициб вуйкlан кlури, лигуз Мамедкалайиз гъушза. Арайиан саб гьяфта дубшнашра, кюмекназ гъюрударин кьадар артухътIан шуладайи.

Дагъустанлуйирик аьхиримжи вахтари гизаф нукьсанвалар агури гъахьну. Нукьсанвалар ктарди даршул, саб хизандиъкьан вари саб хасиятнандар шулдар. Хъа гьаму читинвалиъ ихь халкьди чпин игитвал улупну. Фукьан чlуру гафар гъапишра, читин гьялнаъ мициб кlубан халкь адаршул.

Каспийск шагьриан дуфнайи Марат халуйи чан фикрарра ачухъ гъапIну:

«Гьаму читинвалар духьну сабпи йигъланмина дюъйир апlури гъахьунза. Гьаци вушра кlваъ сикинвал даршлуган, кьабивализ дилигди, йиз баярра хъади гъафунза. Дугъриданна, гьарсаб хизандихьна гъушган, мурарин дерд-хажалат гъябкъган, кlваз лап дерд шулу. Гьамдихъди саб аьгъяхьузки, вари Аллагьу Тааьлайин амриинди шулайиб ву, гьаддиз Агъайихьан вуйи кьадар ухьу кьабул дапlну, читинвалиъ айидариз кюмек дапlну ккун. Аллагьу Тааьлайикан ухьу вари кьаза-балйирихьан уьрхюб ккун апlурахьа», - гъапну Марат халуйи.

Му читинвалиъ дишагьлийири гъизигу зегьметнакан жаради дупну ккун. Вари мистахъна хьади гъафи сурсатар жара апlури, гьарурин хулаз гъахуз гьязур апlури гъахьну. Дурари йигъ-йишв дарпиди зегьмет зигури гъахьну.

Магьа Дербент шагьриан дуфнайи Муслимат халайин гафарра:

«Мициб кьаза-бала дуфну хулаъ дусну гъузуз шулинхъа? Узура, швушвра ва ришра дишлади кюмекназ гъафунча. Жвуван имбу мусурмнар читинвалиъ айиган, гьарури чаан удукьруси кюмек дапlну ккун. Гьич хулазкьан гъягъюз ккундарзуз, имбудар гьаму гьялнаъ гъитну. Закур жвув’инра мициб мусибат улубкьуз мумкин ву, Аллагьу Тааьлайи ухьуз фициб имтигьян тувруш, аьгъдархьуз. Гьаддиз ухьу имбударихьна рягьимлувал ади духьну ккун», - къайд гъапlну Муслимат халайи.

Варидагъустандиан имамар чпин жямяаьтдихъди сатlиди гъюри гъахьну. Думутlанна гъайри гизафдари пулихъдира кюмек гъапlну. Гьарсари чаан удукьруси кюмек гъапlну.

Гьаму Мамедгъалайиъ фици вари кюмекнаъ гъахьнуш, ари имбу йишвариъра гьаци гъахьну.

Чухсагъул учвуз, гьюрматлу дагъустанлуйир! Дугъриданна му дюшюшдиъ ихь арайиъ айи сабвал, мусурманвалин заан лишнар улупну, читин гьялнаъ айидариз гизаф кюмек гъабхьну.

 

Ансар Рамазанов

2026-06-01 (Зуль хижжа 1447 г.) №6.


Мугьяррам, цIийи йисандин сабпи ваз

Мугьяррам мусурман календариинди цIийи йисандин сабпи ваз ву. Думу дявйир апIуз, ифи удубзуз ва гьамцдар жара чIуру ляхнар гъахуз гъадагъа дапIнайи юкьуб вазликан сабунуб ву. Мугьяррам гирами ваз вуйиваликан Кьур’андин сурайиъ дибикIна. Гьаддиз гьарсар мусурман кас гьадму ваз Аллагьдин ﷻ...


Штуз айи жюрйир

Штуз 4 жюре а:   Сабпи жюре: Марцциб ва гъудгнин жикlуз, гъусул апlуз лайикь вуйиб. Дициб штуз мутlлакь кlуру, яна сабдизра ишлетмиш дарапlуб ва чан лишнарра дигиш дархьиб. Кьюбпи жюре: Марцциб, амма ишлетмиш апlуз даршлуб. Эгер дициб шид жандик, я палтарик кубкlиш, нежес гьисаб шуладар,...


Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягърур сагъ хьиди

Диндин медицина лап яркьуб ва девлетуб ву, душваъ улупнайи себебариинди жюрбежюр уьзрарихьан сагъ хьуз шула, Аллагьдин ﷺ амриинди.   Мугьяммад Аьбдурягьмановдихъди учу му темайин гьякьнаан сюгьбат гъубхунча, думу учв Мягьячгъала шагьриъ айи Абубакаровдин ччвурнахъ хъайи Медицинайин центриъ...


Суал-жаваб

- Йиз суалназ яркьуди жаваб тувуб ккун апlураза. Фуну гъулаз, шагьриз саламдиз гъушишра, гъи варийишвариъ инсан кечмиш хьпахъди аьлакьалу суалар читинди дугъужвна. Иллагьки гьаму саб суалназ, шариаьтдиъ улупнайиси, кьатl`иди жаваб тувайчва: инсан кечмиш духьну 52 кlуру йигъ къайд апlуз хай шулин...


Текрар шулайи ушвар

> Текрар шулайи ушвар шубуб жюрейиз пай шула: гьар гьяфтайиъ, гьар вазли ва гьар йисан текрар шулайидар.   Гьар гьяфтайиъ текрар шулайи ушвар Гьар гьяфтайиъ текрар шулайи ушварикан итни йигъан ва хамис йигъан дисру ушвар шула. Пайгъамбарира ﷺ итни ва хамис йигъари ушв бисури гъахьну....