Кукмарада реставрациядән соң тарихи Мәчкәрә мәчете ачылды

Кукмарада реставрациядән соң тарихи Мәчкәрә мәчете ачылды

Кукмара мөхтәсибәтенең Мәчкәрә авылында комплекслы реставрациядән соң 1791-1793 елларда төзелгән беренче тарихи Җәмигъ мәчете тантаналы рәвештә ачылды. Бу мәчет төбәк әһәмиятендәге мәдәни мирас объекты һәм Татарстанда иң борынгы кирпеч авыл мәчетләренең берсе булып тора. Ул классицизм элементлары булган Петербург бароккосы стиле белән аерылып тора.

Мәчет XVIII гасыр ахырында беренче гильдия сәүдәгәре Габдулла Габделсәләм улы Үтәмешев тарафыннан Казандагы «Мәрҗани» мәчете үрнәгендә төзелгән. Мәчет каршында шулай ук мәдрәсә эшләве билгеле, анда ел саен дистәләгән шәкерт белем алган. Мәшһүр дин галиме Шиһабетдин Мәрҗани истәлекләре буенча, Мәчкәрә мәчете үз вакытында зур абруйга ия булган, анда күренекле дин әһелләре хезмәт куйган. XX гасырның 20 нче еллары башында мәчет ябылган. 2000 еллар башында мәчетне реставрацияләү эшләре башланган, әмма ахырына җиткерелмәгән.

2022 елда тарихи Җәмигъ мәчетендә рәсми рәвештә реставрация эшләре башланды. Мәчеттә беренче чиратта авариядән саклау чаралар үткәрелде, нигез ныгытылды, таш диварлардагы ярыклар сыланды, бинаның цоколь өлешен һәм диварларны су йогынтысынннан саклау өчен эшләр башкарылды. Шулай ук җир өстендәге газүткәргеч торбалары җир астына кертелде, котельнядан газ килә башлады. Аннан соң ремонт-реставрация эшләре башкарылды. Аерым алганда, бинаның тышкы ягы реставрацияләнде, андагы декоратив элементлар торгызылды, кирпеч диварлар һәм фасадларның штукатур өслеге реставрацияләнде.

Рәсем-сурәтләр һәм тарихи тикшеренүләр нәтиҗәсендә манара торгызылды. Моннан тыш, эчке һәм тышкы инженерлык системалары да тәртипкә китерелде. Тарихи мәчетнең әйләнә-тирәсе төзекләндерелде.

2026-06-01 (Мөхәррәм 1448 ел.) №6.


СОРАУ-ҖАВАП

Хәзрәткә гүр сәдакасын акча белән генә бирергәме? Әллә он, яки тавык бирелергә тиешме? Элек мәетне җирләү эшен үз өстенә алган, аны озатканда булышкан өчен, хәзрәткә гүр сәдакасын тере сарык белән биргәннәр. Аннары сарыкны тавык алыштырган. Кечкенә чагымда үзем дә хәтерлим: әбине җирләгәч, имамга...


Хата кылган кешенең иң хәерлесе – тәүбә иткәне

Кайвакытта иманлы бәндә дә үзенең битарафлыгы аркасында бер гөнаһ эш эшләп ташлый, яки тиешле гамәлләрен үтәмичә калдыра. Ләкин ул тиз арада үзенең ялгышларын танып, үзен гафу итүен сорап, Аллаһка ялвара.   «Хакыйкатьтә, әгәр тәкъва кешеләргә шайтан вәсвәсәсе тисә, алар Аллаһны зикер...


Лениногорскида “Гыйлем нуры” республика бәйгесе узды

Лениногорск шәһәрендә XIII “Гыйлем нуры” бәйгесе узды. Әлеге чараны ТР мөселманнары Диния нәзарәтенең Лениногорск мөхтәсибәте оештырды. Ел саен үткәрелүче бәйге мәчет каршындагы курсларда белем алучылар өчен оештырыла. Быелгы чара “Казан – ислам дөньясының мәдәни башкаласы...


Гыйлм әл-Хыйәл: Ислам әхлагы заманча инженерияне ничек барлыкка китергән

Хәзерге роботлар уйлап табылганчы, элек тә мөселман инженерлары кешеләрнең һәм хайваннарның хезмәтен җиңеләйтү өчен төрле механизмнар һәм җайланмалар булдырганнар. Ислам цивилизациясенең алтын гасырында бу гамәли тәрбия «хәйләләр турындагы фән» яки «хәйләләр»дип тәрҗемә...


Кечкенә изге эшләр

“Әй юк! Нигә син велосипедны туктатасың?» — дип кычкырып җибәрде Фарук.   «Бер генә минутка сабыр ит», — диде Гали йомшак кына итеп.  «Нигә? Без әле генә чыгарылыш контроль эшен язып бетердек һәм хәзер мин ял итәр өчен өйгә кайтып китәргә...