Кулпат бансса ният
Щарсса дуцин ччан бивкIсса адиминал хьхьичIра-хьхьичI ният дикIан аьркинссар Идавсил ﷺ суннат нани буваншиврул, цалва чурхгу, яругу аьвратгу буруччиншиврул, цаятува авладгу бизаншиврул, цайми-цайми мунивусса дуниявийсса, динийсса пайдарттугу хIасул хьуншиврул, бачIва цалва чурххан кайпрахлуну къадиркIун.
Яла цанма дакIнийсса душ бикIу, личIи хьусса хъамитайпа бикIу, дуцин хIалалсса дикIан аьркинссар, я насабрал чулуха, я ккукку ттихъаврил чулуха хIарам дакъасса, я цаманал була къатIисса, я цаманал хъаралу бакъасса, я эддалуву бакъасса. Цаманал була тIимургу була учин хIарамссар, му айщун къаувссаксса. Му була учиннин муних урувгун цукунсса бурив ххал бавугу суннатссар, нажагь ххал къабувнува бувцуну, оьккисса лявкъуну пашман къахьун. Амма, каругу лажингу дакъамур кIанттух урган къабучIиссар. Мунийну кIул шайссар му ххуйшиву-оьккишиву. Расулуллагьналгу цанна дуцин дакIнин дагьсса щарссаних уруган цама гьан увайсса ивкIссар, цукунсса дурив ххал дуван.
Му дуцайсса щарссагу бусурмансса дикIан аьркинссар. Чапур щарсса дуцин къахIалалссар, китабрал агьулдания духьурча дакъа, армани щарсса диркIун муния хьхьичIавасса ппухълуннал Иса идавсил дин дургьуну марцIну хIакъирай му дуллайгу бивкIсса насху дурну даххана дуваннин, ягу жугьут душ, ягу жугьут щарсса диркIун мукунна Муса идавсил дин дургьуну бивкIсса. Мукунсса дакъахьурча минналссагу къадурусъссар.
Мугу ва заманнаву личIи дуван захIматри. Му китабийсса щарссагу бусурманмунин лархьхьуссар гьарца нафакьа кисватраву, магьар бишавриву, цIа дутавриву. Амма ливтIукун цанная – цаннал бутIа къаласунтIиссар. Чурх шюшингу аьркинссар мунил, утту ивхьуну щин ялув хьурчагу, чак ливчIун ялув хьурчагу. Дунгъузрал дикIгу къадитайссар, махъмур цилла дин дуллай духьурчагу.
Ялагу му щарсса дуцин хIалалсса диркIун махъгу мяйра сифат (лишан) дусса дикIаву хъинссар. ХьхьичIра-хьхьичIмур яла хъинмур сифат дин дусса, салихIсса дикIаву хъинссар. Дин дакъасса, пасикьсса (бунагькарсса) духьурча, муницIун цувагу диндалия айщун уллантIиссар, чурхгу аьвратгу цаманаятугу дурукъарччусса дикIантIиссар. Хъуслих, къатлух, ласнах пикри бакъасса дикIантIиссар. Хаснува, дин дакъашиврущал лажин дюрчIусса, ххуй хъанахъиссагу духьурча, ласнал лажин лухIи дуллалисса, му аски уллалисса дикIантIиссар. Мунил къастгу ниятгу канан, лахлан дикIантIиссар, ласнан хайр къабиянтIиссар. Дин дусса, Аллагь ﷻ кIулсса духьурча, мунил барачат хъунмассар. Хъус душиву ахтар къадурну дин ахтар дурну дурцуманан мунил хъусгу ххуйшивугу Аллагьнал гьарза дувайссар. Хъус дунутIий дурцуманан мий кIирагу нукьсан (чан) дувайссар. КIилчинмур сифат – тIабиаьт ххуйсса дикIавури. ТIабиаьт-аьмал оьккисса, оьсса духьурча, мунищал гьарца чIумал къалмакъал, къавгъа бикIантIиссар. Мунил тIабиаьт гьарца чIумал дуручлан захIматссар. ИчIува дуваймунил, дукаймунил тIин-тIааьн къабикIайссар ссалчIав. ХIатта тIабиаьт цуркур. Мунил тIабиаьтрал цалла тIабиаьт дарцуну, цувагу кIулвагу акъа мунил тIабиаьтрайн лавгун лякъайссар.
Шамилчинмур – ччурххал, сипатрал ххуйсса дикIаву хъинссар. Оьккисса духьурчан дакIнил ччаву къадикIайссар, чурххал гьавас къабикIайссар, цайми хъаннихун машгъулну икIайссар, цамур дуцин багьайссар. Ххуйсса духьурчан ччаву дусса дикIайссар. Цаннан ца ххирасса бикIайссар, хIалашиву нахIусса дикIайссар. Щарссагу дунияллул неъматирттал хъуниминнуятур. Неъматгу ххуймур хъинссар. Адиминал алши бушивур щарссагу нахIусса, салихIсса, ххуйсса бакIрайн дагьаву. Щарссанил тIабиаьтгу ххуйсса духьурча, чурхгу ххуйсса бухьурча, ранг кIяласса духьурча, яругу лухIисса бухьурча, чIарагу лухIисса духьурча, ласнаву ччаву дуссагу духьурча, му хIуруэнтурал суратрайсса щарссар. Миннаяргу му хъинссар. Амма ва заманнавурив му щихьхьун дириянссар.
Мукьилчинмур – магьар чIивисса дикIаву хъинссар. Хъунмасса бухьурча нажагь, булунгу багьарча, дакIнин хъинну кIу бизайссар. Щарссанил баракатшиврул аьламатри магьар чIивисса бикIаву. Расулуллагьнал хъаннил чIявуминнал магьар ацIва щагьилун бивкIссар. Мунияр чан къабавугу суннатссар. Ххюттуршва шагьилуяр ххишалагу къабуванссар. Мунин бишингу бучIиссар. Расулуллагьналгу бивхьуссар му цалва цаппара хъаннин. Мунал душварал магьардив мукьттуршва шагьинияр ххишала къабивхьуссар. ПатIиматлун магьар мукьттуршва мискьал арцун бивхьуссар. ХIасил, цуксса чансса бухьурчагу, ца шагьилун, кIива шагьилун, хъусну ккалли дувайсса, дахху-ласу дуван дурусъсса задран магьар бишин бучIиссар. ЧIивиссаксса хъигу хъинссар.
Ххюлчинмур – оьрчI бувайсса дикIаву хъинссар, оьрчI бакъасса щарсса къахъинссар. Бакъашиву кIул хьурча мадуцарача. Бушиву, бакъашиву къакIулсса духьурча душ буцича, ягу вирисса дуцича. Щарсса дуцаврил хъунмур мурад – авлад бивзун МухIаммад Идавсил ﷺ уммат чIяву шавури, мунал пахру буван. ХIатта оьрчI къабувайсса кIялассаннияр, оьрчI бувайсса лухIисса хъинссар.
Ряххилчинмур – душшиву сагъсса дикIаву хъинссар. Душнил цила душшиву лавсманаву ччаву дикIайссар. Найбунува цала тIабиаьт ласун дуван, цанна ччикун махь дуван, аькIлу-кIулши лахьхьин буван душ хъинссар. Душшиву дакъасса, ягу цаманал хъаралу диркIсса курчIу щар бюхъавай къахъинссар. Мунил хьхьичIманал тIабиаьт ларсун, нажагьгу махъманащал къадакъайссар.
Арулчинмур – насаб дусса, марцIсса тухумравасса нитти-буттал душ бикIаву хъинссар. Дин дусса агьуллания бикIаву хъинссар. Мукун насаб дакъасса, ппу цу уссарив, нину цу дуссарив, щил тухумрая буссарив къакIулсса, ягу дин дакъасса, мина дакъасса, ляхъин бакъасса саяхъ къатлул душ бухьурча, ягу оьккисса, оьсса пишалул залуннал душ бухьурча, му адаб дакъасса, марцI бакъасса, иш къакIулсса, балжин бакъасса бикIайссар. Му къахъинссар.
Мяйлчинмур – гъан бакъасса бикIаву хъинссар. Гъансса бухьурча – мунищал гъира къабикIайссар, ччаву къадикIайссар, эшкьи къадикIайссар. Му гъира бакъана утту ивхьуну хьусса оьрчIгу заэвсса, назукIсса, мунал гъираран лавхьхьусса бикIайссар. Халкьуннал учай: «Маша архнащал, ташу гъаннащал» – куну. Луттирал тIий бур «Маша щищал бухьурчагу, ташу архнащал хъинссар», тIий. Амма, хъиннува гъансса бакъахьурча, цала тухумрая хъинссар. Цанна эшкьи дакъамур, буцин къаччимур буцавугу къахъинссар. ХIатта нитти-буттан ца ччай, цанма цамур ччай бухьурча, цанма ччимур буцайссар.
Мукунна, щарсса гьарца оьккисса сифатирттаяту, тIуллаяту марцIсса ххал дурну дуцаву хъинссар. Ихтилат-калам гьарзасса къахъинссар. Бурхьниминнавух хIаласса, миннах дургаву гьарзасса къахъинссар. Занная ﷻ, ласная, халкьунная, хIая дусса, адав дусса, ламус бусса, хьхьичIун дурургсса, паракьатсса хъинссар. Цурк бувайсса, ламмамшиву, хиянатшиву дувайсса къахъинссар. ЧIяруну ласнал лажимирай дацIлай, иттах бищу буллай, цIа рути тIимургу къахъинссар. ЧIяруну къашай хъанай, цIуру-кIуру буллай дагьлагьимургу къахъинссар. Лув оьрчI бусса щарссагу бюхъавай къахъинссар. Ласнал къатлуй, хъуслий, дукралий, касмулий, багьу-бизулий аьй дуллалисса къахъинссар. Миннул оьккишиву, дакъашиву кIучI дуллалисса хъинссар. Хъиннура ласнал хъуслий сахаватлувшиву дуллалиссагу къахъинссар. Чан-кьансса бахилссагу къа оьссар. Бахилшиву арамтураву оьккиссар, хъанниву щала къаоьккиссар. Цаярда ххаллилсса, ларайссагу къахъинссар, ябацIу, ярамасшиву дуллан дикIайссар. Цаярда хъус чIяруссагу щала хъиндакъассар, иттах бищу буллан дикIайссар. ХIасил, щарсса дунияллул хъуслил, матIаоьннил бакIри. Му гьарца ишираву камилсса, салихIсса хъинссар.
