“Ахыры олмасын, ахары олсун”

Бу јахынларда республикамызын пајтахты Маһачгала шәһәриндә, Дағыстан дөвләт китаб нәшријјатында Русија Јазычылар иттифагынын үзвү, Азәрбајҹан күтләви информасија васитәләри ишчиләри һәмкарлар иттифагынын фәрди үзвү, “Устад сәнәткар” мүкафаты лауреаты, “Әс-сәлам” гәзетинин Азәрбајҹан дилиндә бурахылышынын әмәкдашы, Дағыстан азәрбајҹанлыларынын халг шаири, тәрҹүмәчи, публисист, журналист Тәһмираз Имамовун Азәрбајҹан дилиндә “Тәзадлы әсримин вәтәндашыјам” шерләр китабы ишыг үзү ҝөрүб.

Бу әламәтдар һадисә мүнасибәтилә мүәллифә ҝәлән телефон зәнҝләри, үзбәүз шифаи тәбрикләр вә сәмими сөзләр лејсанында онун ән чох хошуна ҝәлән “Әс-сәлам” гәзетинин Азәрбајҹан дилиндә бурахылышынын редактору Рәҹәб Мәммәдовун “Ахыры олмасын, ахары олсун” лаконик вә метафорик дејими олуб. Буну Тәһмираз мүәллим өзү вурғулајыр вә бүтүн тәбрикчиләрә өз сәмими миннәтдарлығыны билдирир.

Азәрбајҹан вә рус дилләриндә јазан, һәр ики дилә дә тәрҹүмә едән вә бу сәнәтдә уғур газанан сојдашымызын тәрҹүмеји-һалына нәзәр салмаг јеринә дүшәрди.

***

Тәһмираз ИМАМОВ

Тәһмираз Гурбан оғлу Имамов - Дағыстанда Азәрбајҹан вә рус дилләриндә јазан шаир, журналист, публисист вә тәрҹүмәчидир. 1957-ҹи илдә Дәрбәнд рајонунун Митәһи-Газмалары кәндиндә дүнјаја ҝөз ачмыш, Дәрбәнд педагожи мәктәбини вә Дағыстан Дөвләт Педагожи Институтуну битирмишдир.

Әмәк фәалијјәтинә 1977-ҹи илдә Дәрбәнд рајон мәдәнијјәт идарәсиндә башламышдыр. Сонра ики ил һәрби хидмәтдә олмушдур: алты ај о вахткы Горки вилајәтинин Кстово шәһәрҹијиндә нүмунәви сержант мәктәбиндә, сонра исә Газахыстанын мәшһур “Бајконур” космодромунда.

Ордудан тәрхис олунандан сонра доғма кәндиндәки мәктәбдә ибтидаи синифләр, рус дили вә әдәбијјаты мүәллими, директор мүавини ишләмишдир. 1995-ҹи илдән 2005-ҹи илә гәдәр Дағыстанда Азәрбајҹан дилиндә чыхан јеҝанә “Дәрбәнд” республика иҹтимаи-сијаси гәзетинин баш редактору ишләмишдир. Мүхтәлиф илләрдә “Дагестанскије Огни”, “Дербентскије известија”, “Мәҹлис”, “Дагестанскаја правда”, “Зеркало”, “Азәрбајҹан мүәллими”, “Вәтән сәси”, “Гала” гәзетләри илә әмәкдашлыг етмиш, Бакыда Азәрбајҹан вә рус дилләриндә нәшр олунан “Јурддаш” гәзетинин хүсуси мүхбири олмушдур. Һал-һазырда “Әс-сәлам” гәзетинин Азәрбајҹан дилиндә бурахылышынын әмәкдашыдыр.

Тәһмираз Имамовун Азәрбајҹан дилиндә илк шери 1971-ҹи илдә “Ленинчи” (индики “Дәрбәнд”) гәзетиндә дәрҹ олунмушдур. Сонралар онун шерләри өз доғма дилиндә “Хачмаз”, “Шабран”, “Әдәбијјат вә инҹәсәнәт”, “Сәһәр”, “Әдаләт” гәзетләриндә, “Улдуз”, “Азәрбајҹан”, “Хәзәр” журналларында, “Ај ишығы”, “Поезија ҝүнү”, “Дәрбәнд фолклору”, “Атәш”, “Дәрбәнд ел сәнәткарлары” топлуларында, рус дилиндә исә “Знамја коммунизма” (индики “Дербентскијә известија”), “Дагестанскије Огни”, “Молодјож Дагестана”, “Дагестанскаја правда”, “Сапсан”, “Семафор” гәзетләриндә, “Современник” журналында, “Поэты современного Дербента” (“Мүасир Дәрбәнд шаирләри”, 2015 ҹи ил) вә “Современнаја литература народов России” (“Русија халгларынын мүасир әдәбијјаты”, 2017-ҹи ил) антолоҝијаларында вә диҝәр нүфузлу нәшрләрдә јер тутмуш, рус, ләзҝи, табасаран вә лак дилләринә тәрҹүмә олунмушдур. Т. Имамов өзү дә бир сыра Дағыстан шаирләринин әсәрләрини Азәрбајҹан дилинә, Азәрбајҹан дилиндә јазан дағыстанлыларын шерләрини исә рус дилинә чевирмишдир.

2018-ҹи илдә Дағыстан китаб нәшријјатында онун рус дилиндә “Вечные родники” (“Әбәди булаглар”) шерләр топлусу ишыг үзү ҝөрмүшдүр.

Дағыстан Республикасынын әмәкдар инҹәсәнәт хадими бәстәкар Нәсир Шаһмурадов Тәһмираз Имамовун бир нечә шеринә мусиги бәстәләмишдир.

Русија Федерасијасы Јазычылар иттифагынын һәгиги үзвү вә “Ҝүлүстан” Бејнәлхалг Әдәбијјатчылар Бирлијинин фәхри үзвү Тәһмираз Имамов “Баһар тәранәләри” Дағыстан азәрбајҹанлыларынын биринҹи фестивалынын дипломанты (1998-ҹи ил) вә Дәрбәнддә кечирилән “Севимли шәһәр” маһны вә шер мүсабигәсинин галибидир. Дағыстан вә Азәрбајҹан халгларынын арасында достлуғун мөһкәмләндирилмәси ишинә вердији төһфәјә ҝөрә “Сәһәр” бејнәлхалг мүкафатына лајиг ҝөрүлмүшдүр (Бакы, 2000-ҹи ил). Дағыстан вә Азәрбајҹан јарадыҹылыг тәшкилатларынын диплом, тәшәккүрнамә, фәхри фәрманлары илә тәлтиф едилмишдир.

Дағыстан азәрбајҹанлылары јазычылар бирлијинин сәдр мүавинидир. 2024-ҹү илинавгуст ајында Русија азәрбајҹан иҹмасынын фәрманы илә она “Дағыстан азәрбајҹанлыларынын халг шаири” фәхри ады верилмишдир.

Тәһмираз Имамовун “Тәзадлы әсримин вәтәндашыјам” китабында онун Азәрбајҹан дилиндә мүхтәлиф илләрдә јаздығы шерләри топланмышдыр.Вәтән, ана, севҝи, тәбиәт ҝөзәлликләри, инсанын мәнәви тәмизлији, дүнјәви дүшүнҹәләр шерләрин әсас мөвзуларыны тәшкил едир.

Китабда һәмчинин Дағыстан инҹисәнәт хадимләринә вә мүәллифин гәләм достларына һәср олунмуш итһафлар, ушаглар үчүн јазылмыш шерләр вә тәмсилләр, сатирик вә јумористик шерләр, Азәрбајҹан дилиндә триолетләр дә вар.

Мүәллифин хаһиши илә охуҹуларымыза онун “Тәзадлы әсримин вәтәндашыјам” китабына ән истәкли вә јахын достларына јаздығы мәнзум автографлары тәгдим едирик.

Таһир САЛЕҺ

Русија вә Азәрбајҹан Јазычылар иттифагларынын үзвү,

“Ҝүлистан” Бејнәлхалг әдәбијјатчылар бирлијинин президенти,

Русија Федерасијасы азәрбајҹанлыларынын халг шаири,

Дағыстан азәрбајҹанлылары јазычылар иттифагынын сәдри,

Дағыстан Республикасынын әмәкдар мәдәнијјәт ишчиси,

Дәрбәнд рајону Митәһи-Газмалары кәндинин фәхри вәтәндашы.

Тәһмираз ИМАМОВ

“Тәзадлы әсримин вәтәндашыјам”

китабыма мәнзум автографлар

Имамәддин АҒАБАЛАЈЕВӘ

Нәҹабәтин әсилдир,

Имамәддин мүәллим.

Маарифдир, тәһсилдир

Сијасәтин, мүәллим.

Нәслинин бајрағысан,

Аилә чырағысан.

Ҹарчысы, дајағысан

Әдаләтин, мүәллим.

Сән алимсән, сәркәрдә.

Буна ҝөрә һәр јердә,

Шәһәрләрдә, кәндләрдә

Вар һөрмәтин, мүәллим.

Аллаһ сәнә јар олсун,

Өмрүн јаз, баһар олсун,

Гој һәмишә вар олсун

Сәхавәтин, мүәллим,

Дәјанәтин, мүәллим,

Мәтанәтин, мүәллим!

15 август 2025-ҹи ил.

***

Мәһәммәдһәсән БАЈАТЛЫЈА

Мәммәдһәсән, һардасан,

Евдәсән, јоллардасан?

Јолларын һамар олсун,

Ҹан верән дамар олсун,

Ҝәтирсин јанымыза

Сәни бу анымыза.

Тез ҝәл, биз отурмушуг,

Јахшы мәҹлис гурмушуг.

Таһир Салеһ сөз дејир,

Дәјмәсин һеч ҝөз дејир

Достумуз Бајатлыја,

Атлыја,ганадлыја.

Вахт ҝәлир, өмрү удур..

Сәнә арзумуз будур:

Ҝөзәл әһвал-руһијјә.

Бу китаб да – һәдијјә!

16 август 2025-ҹи ил

***

Фәхрәддин ГӘРИБСӘСӘ

Ким танымыр Гәрибсәси?

Чох доғмадыр гәриб сәси.

Ики дилдә нәзми илә,

Нәсри илә, әзми илә

Вәтәндә ад-сан газаныб.

Ким дејир асан газаныб?!

Бу сәнәтин көкү дәрин,

Бу сәнәтин јүкү – чәтин.

Һәр оғулун иши дејил,

Дүнјанын ҝәрдиши дејил.

Фәхрәддинлә фәхр едирик,

Дәјирманда чәрх едирик

Онун сәнәт нәфәсини,

Чох јаратмаг һәвәсини.

Инди она һөрмәтлә мән

Һамыја дејирәм бәркдән:

Әдәбијјат, әбәдијјәт,

Инҹәсәнәт, мәдәнијјәт

Саһәсиндә дедикләри,

Орда тәтбиг етдикләри

Силинмәздир, данылмаздыр -

Буну дејән Тәһмираздыр.

Буну десәк, демәсәк дә,

Ону севсәк, севмәсәк дә –

Митәһинин баласыдыр.

Тарихләрдә галасыдыр!

19. 08. 2025-ҹи ил.

***

Алвәтдин МУРТАЗОВА

Ел-обамыз таныјыр –

Алвәтдин мәрд адамдыр.

Ким достуму гынајыр –

Өзү намәрд адамдыр.

Алвәтдин һагдан ҝәлиб,

Улу Камахдан ҝәлиб,

Гисмәтдән, бахтдан ҝәлиб,

Һәм дә һәмдәрд адамдыр.

Дилхошлуғун баниси,

Гәлб охшајыр маһнысы.

Јахшыларын јахшысы,

Неҹә ҹомәрд адамдыр.

Гәлби әлиндән тәмиз,

Сөзү дилиндән тәмиз,

Өмрү саһилли дәниз,

Үлвиси сәрт адамдыр.

Алвәтдинин һөрмәти

Бүрүјүб мәмләкәти.

Јүксәкдир шәхсијјәти,

Чүнки о, фәрд адамдыр.

19: 08: 2025-ҹи ил.

***

Таһир САЛЕҺӘ

Гәринәләр кечиб ҝедәр,

Улдузлар нур сачыб ҝедәр.

Вахт өтүшәр, кечәр заман,

Доғулар бир бөјүк инсан.

Ҝәләндә белә шәхсијјәт.

Фәхр еләјәр бәшәријјәт.

Таһир – онлардан биридир,

Һәмишә ҹанлы, диридир.

Гәлби тәмиз, әмәли – саф.

Нијјәти хејирхаһ, шәффаф.

Һәр бир кәсә саламы вар,

Ҝөзәл сөзү, кәламы вар.

Чатыб мүдрик јашына о,

Һәр ҝүн јығыр ашына о

Сәдагәтли достларыны,

Ачыглајыр тостларыны.

Севир мәни, севир сәни,

Пәрвизи, Гурду, Һәсәни.

Биз нијә ону севмәјәк,

Лајигли сөзләр демәјәк?!

Хәрҹи дә вар, пулу да вар.

Ағасы да, гулу да вар.

Мәҹлисдә билир јерини,

Сүзүлән алын тәрини

Мән шәбнәмә бәнзәдәрдим.

Онунла ҹәнҝә ҝедәрдим.

Ким сөјкәнсә бу инсана,

Шәрәф ҝәтирәр ҹаһана.

24. 08. 2025-ҹи ил.

***

Һүсејн ДӘРДЛИЈӘ

Ганлы гызылҝүл ијнәси

Хәфијјәдир шаир үчүн.

Бүлбүлүн шәфалы сәси

Гафијәдир шаир үчүн.

Өмүр бизә әманәтдир,

Јарадандан мәрһәмәтдир.

Јар “Һә” десә - әдаләтдир,

Әдлијјәдир шаир үчүн.

Устадларын әсәрләри

Кечиб ҝәлир әсрләри.

Сөзләринин кәсәрләри

Тәрбијәдир шаир үчүн.

Илкин јазмаг, әзәл јазмаг,

Јахшы јазмаг, ҝөзәл јазмаг.

Гошма јазмаг, гәзәл јазмаг

Сәвијјәдир шаир үчүн.

Әлиндән гојма гәләми.

Чүнки бу дүнјанын ҹәми,

Һәм севинҹи, һәм дә гәми

Һәдијјәдир шаир үчүн.

25. 08. 2025-ҹи ил

***

Ашыг ШӘМШИРӘ

Шәмшир мәнә, мән Шәмширә

Гардаш, сирдаш дејиликми?

Мән аслана, о да ширә,

Биз архадаш дејиликми?

Ашыг Шәмшир – саз устасы,

Тәһмиразса – сөз устасы.

Бу дүнјанын дүз үстасы –

Үрәклә баш дејиликми?!

Сөз үрәкдән, башдан ҝәлир,

Ев тәмәлдән, дашдан ҝәлир.

Ајыглыг обашдан ҝәлир,

Биз сүбһ, обаш дејиликми?!

Өмрүн зорба-һәрбәсиндә

Ҝүнәш јаныр зирвәсиндә.

Инҹәсәнәт Кәбәсиндә

Биз гара даш дејиликми?!

19. 09. 2025.

***

Ҹинаслы дөрдлүкләр

Су гырмызы, су алдыр,

Сөзүм сәнә суалдыр.

Ҹаваб тапа билмәсән,

Ҝөндәр гызы, су алдыр.

***

Азында вә чохунда

Азы олур чохун да.

Унсуз чөрәк јапылмаз,

Бәрәкәт вар чох унда.

***

Чөрәк хәмир, ун удур,

Сонра буну унудур.

Сүфрәјә ҝәлән чөрәк

Зәшмәткешин унудур.

***

Јол – јолчунун јолудур,

Јол ҝедәни – јол удур.

Һүнәрин, ҹүрәтин вар –

Ҝөрүм кәс бу јолу, дур.

***

Гышдан јаза ҝүл енди,

Ҝүл чәмәнә ҝүләнди.

Ешгә мөһтаҹ өмрүмүз

Ләчәкләнди, ҝүлләнди.

***

Бу ҝүн бајрам елимдә,

Бу ҝүн бајраг әлимдә.

Һеч өзүм дә билмирәм –

Ајаг үмдә, әл үмдә?!

***

Бу ҝүн һава сәринди,

Тез сүфрәни сәр инди.

Јүксәк гонағымыз вар –

Бизә ҝәлир сер инди.

***

Бәхшиши јолла, ҝәлсин,

Тојуғу јол а, ҝәлсин.

Јолуну азан кәсләр,

Аллаһ, дүз јола ҝәлсин.          

***

Јолум дағдан дүзәјди,

Јарым сүфрә дүзәјди.

Чыхыб һагг күрсүсүнә

Јаланлары дүз әјди.

***

Сүбһ чағы тез гызарды.

Ҝүн чыхсајды, гызарды.

Нәслин давамы будур:

Оғлан арды, гыз арды.

***

Каманын оху биздә.

Гираәт, оху – биздә.                 

Аллаһын кәламыны,

Динләјәк, оху, биз дә.  

***

Дағ да галыб, дүз дә галыб,

Ҝүл-чичәкләр дүздә галыб.

Әдаләт дејилән шејләр

Һагда галыб, дүздә галыб.