СИЗ БИР-БИРИНИЗӘ АРХАСЫНЫЗ

СИЗ БИР-БИРИНИЗӘ АРХАСЫНЫЗ

Евлилик (әрәбҹә “никаһ”) Исламда илк нөвбәдә сәдагәт вә мәсулијјәт акты, руһу вә гәлби сакитләшдирмәк васитәси кими гәбул едилир.

 

О, инсанын Уҹа Аллаһ, ҹәмијјәт вә өзү гаршысында өһдәлијини тәмсил едир. Ҹәмијјәтин рифаһына көмәк едир. Буна ҝөрә әр-арвадын евлиликләрини горумалары ваҹибдир. Аилә мүнасибәтләрини мәөһкәмләндирмәјә көмәк едәҹәк бәзи төвсијәләр бунлардыр.

 

Әр үчүн:

- Бүтүн мәсәләләрдә Уҹа Аллаһы хатырламаг, һәјат јолдашынын характер хүсусијјәтләринә сәбирлә дөзмәк вә онун үчүн сәмими дуа етмәк.

- Сәхавәтли олмаг. Сәхавәт тәкҹә мадди ифадәдә дејил, һәм дә һәрәкәтләрдә, вахтда вә диггәтдә өзүнү ҝөстәрир.

- Арвадынызла диггәт вә асанлыгла давранын, онда гүсурлар ахтармајын.

- Кобудлугдан чәкинмәк, сакит вә меһрибан олмаг лазымдыр.

- Онун һиссләринә гаршы әдаләтли вә диггәтли олмалыдыр. Арваддан баҹардығындан үстүн оланы вә ја имана зидд оланы тәләб етмәјин.

- Ону горумаг вә она јалныз мадди дејил, һәм дә емосионал олараг гајғы ҝөстәрмәк, гејбәтдән вә башгаларынын пис рәфтарындан горумаг лазымдыр.

- Арвада инҹә, меһрибан, севҝи ифадә едән сөзләр сөјләмәкдән утанмајын.

- Бирликдә вахт кечирмәли, зарафат етмәли вә ону севиндирмәлидир.

Арвад үчүн:

- Уҹа Аллаһын иҹазә вердији шејдә әринә итаәт етмәли.

- Әр евдә олмајанда онун шәрәфини, евини вә ушагларыны горумалыдыр.

- Әрлә ҝөрүшәркән әһвал-руһијјәсини нәзәрә алын, дәрһал суаллар вермәјин.

- Евдә сакит вә раһат бир атмосфер јарадын.

- Онун гәлбини вә диггәтини ҹәлб етмәк үчүн инҹә олмалы.

- Онун сәјләри вә гајғысына ҝөрә миннәтдар олмалы, бу миннәтдарлығы сөзләрлә вә һәдијјәләрини севинҹлә гәбул етмәклә ифадә етмәлидир.

- Онун әмлакыны горумалы вә аилә бүдҹәсини ағыллы шәкилдә идарә етмәлидир.

- Һәр заман јанында олмасыны тәләб етмәмәли, она шәхси мәкан вермәлидир.

 

 

Һәр ики һәјат јолдашы үчүн:

- Бирликдә ибадәт етмәлидир. Аллаһдан һәјат јолдашынызын характерини јахшылашдырмасыны, севҝинизи мөһкәмләндирмәсини вә аиләнизи хошбәхт етмәсини истәјин.

- Бирҝә јахшы ишләр ҝөрүн.

- Ҝүнаһлардан гачын.

- Гајғыларынызы вә ишинизи бир-биринизлә мүзакирә един, икинҹи јарынын фикрини динләјин, үмуми ишләрдә көмәк един.

- Бир-биринизә һөрмәт, ләјагәт вә дүрүстлүклә јанашын.

- Һәјат јолдашы үчүн өзүнүзү бәзәјин, хүсусилә тәклик анларында сәлигәјә диггәт јетирин.

- Севҝини икинҹи јарынызын алмаг истәдији шәкилдә вермәјә чалышын.

- Романтика вә кичик диггәт әламәтләрини горујун. Илләрлә никаһдан сонра да: ҝөзләнилмәз бир һәдијјә, севимли бир јемәк, евдән чыхмаздан әввәл исти сөзләр аилә мүнасибәтләрини мөһкәмләндирир.

- Һәјат јолдашындан бири гәзәблидирсә, она сакитләшмәк үчүн вахт верин. Гыҹыгланмыш һәјат јолдашынын сәрин су илә дәстәмаз алмасы мәсләһәтдир.

- Һәр шејдә икинҹи јарыныза мүсбәт нүмунә ҝөстәрин.

- Аиләнизи диҝәр аиләләрлә мүгајисә етмәјин.

- Валидејнләринизи, гоһум-ларынызы вә ја достларынызы мүнагишәләринизә ҹәлб етмәјин. Дахили мәсәләләри өз аранызда һәлл етмәјә чалышын вә ја зәрури һалларда биликли бир дин хадиминә (имама) мүраҹиәт един.

- Бир-биринин валидејнләринә өз валидејнләри кими һөрмәт етмәли, гоһумлуг әлагәләрини горумалыдыр.

- Бағышланма диләјин вә бағышлајын.

- Вәзијјәтләрдән динҹ бир чыхыш јолу ахтарын, мүбаһисәләрдән чәкинин вә мүбаһисә баш верәрсә - барышыг үчүн доғру сөзләри тапын. Һеч бир һалда сөјүш вә гәзәб вәзијјәтиндә галмагла дағылмајын.

- Чәтинликләри бир сынаг вә бөјүмә фүрсәти кими гәбул един. Белә анлары бирликдә кечирин.

- Ушаглары тәрбијә едәркән һәр ики валидејнә һөрмәт ашыламалыдыр.

Әр вә арвадын аилә һәјаты - Јараданын мәмнунијјәтинә апаран бир јолдур, буна ҝөрә әр-арвадын һәр бири аиләдә сүлһ вә севинҹи сахламаға чалышмалыдыр. Мөһкәм бир аилә - бу дүнјада хошбәхт бир һәјатын әсасы вә әбәди дүнјада Ҹәннәтә чатмағын сәбәбидир. Һәр ишдә илк нөвбәдә Аллаһ хатиринә сәмими нијјәт един. Вә һәр шејдә Уҹа Јараданын разылығына ҹан атын.

Уҹа Аллаһ һәр бир һәјат јолдашына бир-биринә дәстәк олмаға вә аилә оҹағыны севҝи вә мәрһәмәтдә сахламаға көмәк етсин! Амин!

 

Әһмәд ГУРБАНОВ

2026-09-01 (Рабиул аввал 1448 г.) №9.


Рəбиүл-Əввəл aјы – бəшəријјəтин xилaсы

(Давaмы. Бaшлaнғыҹы əввəлки нөмрəмиздə)   Пeјғəмбəри тəрифлəмəк јaxшы ишдир, aммa биз бундaн дəрс aлмaсaг, aлим aтaсы oлaн, өзү исə oxујуб-јaзa билмəјəн oғулa бəнзəрик. Бeлə oғул aтaсынын aлим oлдуғуну дeјəрəк oну нə гəдəр тəрифлəсə дə, билик əлдə eдиб aтaсынын aрдынҹa ҝeдəнə гəдəр oxумaғы...


Ислaмдa вaлјутa мүбaдилəси

(Давaмы. Бaшлaнғыҹы əввəлки нөмрəмиздə)   Мəблəғин бир һиссəсини нaғд өдəјиб гaлaныны сoнрaјa сaxлaмaглa гызыл aлмaг oлaрмы?   Суријaнын əл-Бaб вилaјəтинин мүфтиси Əһмəд Шəриф əн-Нəəссəн билдирир ки, Имaм Мүслим Убaдa ибн əс-Сaмитдəн Пeјғəмбəрин ﷺ бeлə бујурдуғуну рəвaјəт eдир:...


Бaxыш буҹaғы

Мaрaт aнaсынын əлиндəн тутмушду. Oнлaр ушaг бaғчaсындaн eвə сaры xијaбaнлa тəлəсмəдəн ирəлилəјирдилəр. Мaрaт сaнки нəјисə axтaрырмыш кими ҹoнтинуoуслј (дaвaмлы oлaрaг) aрxaјa бoјлaнырды.   – Мaрaт, кимсəни axтaрырсaн? – дeјə aнaсы сoрушду.   – Xeјр, aнa. Бу ҝүн...


Нијə aнa aтaдaн дaһa чox јaxшылығa лaјигдир?

Вaлидeјнлəрə eһтирaм, һөрмəт ифaдəси вə oнлaрa xeјирxaһ мүнaсибəт – бу, ибaдəт нөвлəриндəн биридир. Шəриəтə зидд oлмaјaн һəр шeјдə вaлидeјнлəрə итaəт eтмəк – Aллaһын өвлaдлaрa һəвaлə eтдији вəзифəлəрдəн биридир.   Aллaһ-Тəaлa вaлидeјнлəрин рaзылығыны Aллaһын рaзылығы илə...


SUALLARINIZ

Ики јaxын гoһум гaдынлa eјни вaxтдa eвлəнмəк oлaрмы? Ики јaxын гoһум гaдынлa eјни вaxтдa eвлəнмəк гaдaғaндыр. Истəр ики дoғмa бaҹы oлсун, истəр сүд бaҹылaры, истəр xaлa илə бaҹыгызы вə с. oлсун, һөкм eјнидир. Мүгəддəс Гурaндa бeлə бујурулур (тəфсирин мəнaсы): «(Сизə һəмчинин) ики бaҹыны...