Пејғәмбәр ﷺ Шәбан ајында оруҹ тутубму?
Һәр бир мүсәлман Пејғәмбәр ﷺ сүннәсинә мүмкүн гәдәр әмәл етмәјә вә Аллаһ Елчисинин демәк олар ки, бүтүн сөзләрини вә һәрәкәтләрини һәјата кечирмәјә чалышыр. Мөмин үчүн Пејғәмбәрин ﷺ арзуолунан оруҹу неҹә јеринә јетирдијини, һансы ҝүнләрә үстүнлүк вердијини, Пејғәмбәрин ﷺ ајры-ајры ајлара, хүсусән Шәбан ајына әһәмијјәт вердијини вә әҝәр верибсә, нијә вердијини билмәк ваҹибдир.
Аишәдән (Аллаһ ондан разы олсун) нәгл олунур ки, “Рәсулүллаһ бәзән фасиләсиз оруҹ тутмаға башлајарды ки, биз онун оруҹу һеч вахт сахламајаҹағыны дүшүнмәјә башлајырдыг, бәзән исә оруҹ тутмағы дајандырарды ки, биз онун һеч вахт оруҹ тутмајаҹағыны дүшүнмәјә башлајырдыг. Рамазан ајы истисна олмагла, мән Пејғәмбәри ﷺ бүтүн ајы оруҹ тутдуғуну ҝөрмәмишәм вә ону Шәбандан даһа тез-тез оруҹ тутдуғуну ҝөрмәмишәм” (имамлар әл-Бухари вә Мүслим).
Имам Мүслүмүн версијасында әлавә олунур: “Мән ону Шәбан ајында етдији гәдәр оруҹ тутдуғуну һеч ҝөрмәмишәм. О, демәк олар ки, бүтүн бу ајы оруҹ тутурду, даһа доғрусу, бир нечә ҝүн бурахараг һәмин ајы оруҹ тутурду”.
Рәббин Елчиси Шәбан ајында оруҹ тутмағын бир сыра сәбәбләрини ачыгламышдыр.
1. Инсанлар Шәбан ајына лагејдлик едирләр
Шәбан ајы - һәр кәсин бөјүклүјүнү билдији һарам Рәҹәб ајы илә фәзиләти дә ҝениш билинән Рамазан ајы арасына дүшән ајдыр. Вә буна ҝөрә инсанлар Шәбан ајына етинасызлыг едиб ибадәтдә сәј ҝөстәрмирләр. Анҹаг Рәббин јанында бу ај чох һөрмәтлидир вә Онун Елчиси бу ај инсанларын ибадәтдә ҹанфәшанлыг етмәдији бир вахтда Уҹа Јарадана хидмәт етмәк үчүн оруҹ тутурду. Ахы, мәлумдур ки, Аллаһ инсанларын унудулдуғу бир вахтда едилән бу ҹүр ибадәти севир вә онун үчүн ади ҝүнләрдән даһа чох мүкафат верир. Буна ҝөрә дә, инсанларын сәс-күј салдығы вә тиҹарәтлә мәшғул олдуғу базарларда Рәбби хатырламаг ән чох тәшвиг олунур вә тәрифләнир вә бүтүн инсанларын јатдығы ҝеҹә јарысы етдији дуа ҝүнүн галан һиссәсиндә едиләнләрдән даһа лајиглидир.
Үсамә бин Зејд Пејғәмбәрдән сорушдуғуну билдириб: “Ја Рәсулүллаһ, мән сәни Шәбан ајында башга һеч бир ајда олмадығы кими тез-тез оруҹ тутдуғуну ҝөрмүшәм”. Буна Пејғәмбәр ﷺ ҹаваб вериб: “Бу, Рәҹәб вә Рамазан арасында бир чох инсанын лагејд галдығы ајдыр...”
2. Шәбан-Рәббин гаршысында һесабат тәгдим олундуғу ајдыр
Аллаһ бәндәләри әмәлләринин һесабаты һәр ҝүн Рәббә тәгдим олунур, һәфтәлик һесабат базар ертәси вә ҹүмә ахшамы, иллик һесабат исә Шәбан ајында тәгдим олунур вә бүтүн бунларда Уҹа Аллаһын бир нөв һикмәти вар (һалбуки һеч бир әмәл Аллаһдан ҝизли дејил). Вә Елчи ﷺ Шәбанда тез-тез оруҹ тутурду ки, оруҹ тутдуғу анда әмәлләри Уҹа Јарадана тәгдим олунсун вә бунунла да бағышланма вә мәрһәмәт сәбәби олсун. Буна ҝөрә јухарыдакы һәдисин давамында Пејғәмбәр ﷺ дејир:
“Вә бу, инсанларын ишләринин һесабланмасы каинатын Рәбби гаршысында тәгдим олундуғу ајдыр, буна ҝөрә дә мән оруҹ тутдуғум вахтда ишләримин тәгдим олунмасыны истәјирәм” (имамлар әл-Тирмизи вә ән-Нәсаи).
Биз билирик ки, оруҹ бәндә үчүн галхан вә Рәббин ҹәзасындан манеә, сәддир. Аллаһ ﷻ оруҹ тутанлары сәхавәтлә мүкафатландыраҹағыны вә Онунла ҝөрүш заманы онлары севиндирәҹәјини вәд етмидир.
Билиҹи алимләр Шәбан ајында оруҹ тутмағын даһа бир фајдасына истинад едирләр: бу ајда оруҹ тутмаг Рамазан ајына һазырлыгдыр ки, бәдән оруҹ тутмаға алышсын вә инсан Рамазан ајына ҝәрҝинлик вә чәтинликлә ҝирмәсин.
Шәбан ајында Рамазан ајына мүнасибәтдә оруҹ тутмағын даһа бир һикмәти, Шәбандакы оруҹларын фәрз намаздан әввәл едилән арзу олунан намазлар кими чыхыш етмәси, Шәввал ајынын исә о алты арзу олунан оруҹунун фәрз намаздан сонра арзу олунан намазлар кими чыхыш етмәсидир.
Уҹа Аллаһ Рәсулуллаһын сүннәсинә риајәт едәрәк мүбарәк Шәбан ајында оруҹ тутмағымыза көмәк етсин ки, бу ҝүнләрдә оруҹ тутмағымыз Рамазан ајына һазырлыг олсун.
