Гүрурун бир аддымлығында
Һәр һансы бир саһәдә мүәјјән истедады олан бир чох адамлар өзләри илә, фәзиләтләри илә фәхр етмәјә мејиллидирләр.
Дејәсән, олдугҹа зәрәрсиз зәифликдир, анҹаг бу, чох хошаҝәлмәз нәтиҹәләрә ҝәтирә биләр.
Өзүнә вурулмуш инсан јалныз өзүнә һејран олмағы дејил, һәм дә диҝәр инсанлара јухарыдан ашағы бахмағы, онлары алчалтмағы, лагејд јанашмағы хошлајанда гүрурун бир аддымлығында олур. Тәкәббүрдән горунма, шәфа бизим истедад вә габилијјәтләримизин бизә аид олмадығыны вә бунларын һамысынын Рәббидән бир мәрһәмәт вә һәдијјә олдуғуну даим дәрк етмәкдир ки, бунун үчүн биз даим Она миннәтдар олмалыјыг.
Инсанын һәгигәтән нәјисә башгаларындан даһа јахшы едә биләҹәјини баша дүшмәсиндә вә буну дүзҝүн шәкилдә, өзүнә вә диҝәр инсанлара фајда ҝәтирмәк үчүн истифадә етмәсиндә пис бир шеј јохдур - бурада ҝүнаһ јохдур. Әҝәр шәхс ону бир нөв истедад, баҹарыг, габилијјәтлә мүкафатландыранын Рәбб олдуғуну баша дүшүрсә вә аиләси, јахынлары вә диҝәр инсанлар үчүн онлары тәкмилләшдирмәјә чалышырса – бу, тәгдирәлајигдир. Анҹаг шәхс өзүнү хүсуси бир шәхс һесаб етмәјә башлајырса, буна ҝөрә өзүнү башгаларындан үстүн тутурса, бу артыг пис бир кејфијјәтдир, өзүндән разылыгдыр.
Өзүндәнразылығын, тәкәббүрүн әсл сәбәби - ҹәһаләтдир. Ондан шәфа исә Уҹа Аллаһ гаршысында өзүнүн һәгиги мөвгејини дүшүнүб дәрк етмәк, саһиб олдуғумуз һәр шејин Рәббин ирадәси вә гүдрәтинин нәтиҹәси олдуғуну гәбул етмәкдир. Вә бу фајдалар бизә јалныз бизи сынамаг үчүн верилир ки, неҹә давранаҹағыг, һарада вә неҹә хәрҹләјәҹәјик, онлар үчүн Јарадана миннәтдар олаҹағыгмы.
Беш әмр (нәсиһәт)
Нәгл олунур ки, Адәм пејғәмбәр оғлу Шисә вә диҝәр оғулларына беш шеј вәсијјәт етмишдир.
Биринҹиси: “Өзүн бил вә өвладларына өтүр ки, рифаһыныза сөјкәниб өзүнүзә ҝүвәнмәјин вә хошбәхт бир ҝәләҹәк һаггында өзүнүзү алдатмајын. Чүнки мән дә өзүмү әмин етмишдим ки, Ҹәннәтдә әбәди олараг һәзз алаҹағам вә бунун үчүн ондан чыхарылдым”.
Икинҹиси: “Зөвҹәләринизинн истәкләринә, арзуларына, хәјалларына ујмајын. Мән һәјат јолдашымын хәјаллары вә еһтирасларына табе олдум вә гадаған олунмуш ағаҹдан мејвә једим, сонра чох пешман олуб төвбә етдим”.
Үчүнҹүсү: “Нә етмәк гәрарына ҝәлсәниз дә, гәрарынызын нәтиҹәләрини дүшүнүн. Әҝәр мән өз әмәлимин сон нәтиҹәсини дүшүнсәјдим, белә бир вәзијјәтә дүшмәздим”.
Дөрдүнҹү: “Үрәјинизә (гәл-бинизә) нараһатлыг, һәјәҹан ҝирәрсә, нараһатлыг вә еһтијатла давранмалысыныз. Мән гадаған олунмуш ағаҹын мејвәсини јејәндә үрәјимдә һәјәҹан, нараһатлыг вар иди, амма мән бу гадаған олунмуш һәрәкәти давам етдирдим, сонра бунун үчүн чох пешман олдум”.
Бешинҹи: “Һәр дәфә бир шеј етмәк гәрарына ҝәлдикдә, әтрафыныздакы ағыллы инсанларла мәсләһәтләшин. Әҝәр мән мејвә јемәздән әввәл мәләкләрлә мәсләһәтләшсәјдим, белә ағыр, ағрылы вәзијјәтә дүшмәздим”.