Өз дөврү гадынларынын ханымы

Өз дөврү гадынларынын ханымы

Ибн Аббасдан рәвајәт олунур ки, бир дәфә Рәббин Елчиси јердә дөрд хәтт чәкди, сонра сорушду: “Бунун нә олдуғуну билирсинизми?” Адамлар ҹаваб вердиләр: “Аллаһ вә Онун Елчиси даһа јахшы билирләр”. Пејғәмбәр деди: “Ҹәннәтдә ән јахшы гадынлар - Хәдиҹә бинт Һүвејлид, Фатимә бинт Муһәммәд, Мәрјәм бинт Имран вә Фиронун зөвҹәси Асија бинт Мүзаһимдир”. (Әһмәд, әт-Тәбәрани, әл-Һаким).

Башга бир һәдисдә Аллаһын Елчиси демишдир: “Ән јахшы гадын (Иса - Иисус пејғәмбәрлији дөврүндә) Мәрјәм бинт Имран, јәни Иса пејғәмбәрин анасы иди, ән јахшы гадын исә (мәним пејғәмбәрлијимдә) Хәдиҹә бинт Һүвејлиддир”.(әл-Бухари, Мүслим).

Бу вә бир чох башга рәвајәтләрдә мөминләрин анасы - ҝөзәл ханым Хәдиҹәнин ләјагәтиндән бәһс олунур.

Онун там ады - Үмму әл-Гасим Хәдиҹә бинт Һүвејлид ибн Әсәд ибн Әбд үл-Үзза ибн Гусајудур.

О, Уҹа Јараданын Ән јахшы мәхлугуна - Муһәммәд Пејғәмбәрә көмәк едәрәк, ону горујуб дәстәкләјәрәк. бүтүн мүсәлман үммәтинә (иҹмасына) дајаг олду. Онун һәјаты сөзсүз әмәл етдији һикмәт вә биликләрлә долу иди. Дөзүмлү, мәтин, шәфгәтли, горујуҹу вә ләјагәтли Хәдиҹә Гијамәт ҝүнүнә гәдәр бүтүн дүнјада мөмин гадынлар үчүн нүмунә олду. Гусају адлы әҹдадында нәсил шәҹәрәси Аллаһ Рәсулунун шәҹәрәси илә кәсишир. О, һиҹри башламаздан алтмыш сәккиз ил әввәл (Пејғәмбәр вә онун архадашларынын Мәккәдән Мәдинәјә көчмәси) вә ја Фил илиндән (Аллаһ Елчисинин доғулдуғу ил) он беш ил әввәл анадан олмушдур. Бу, григориан тарихи илә тәхминән 555-ҹи илдир. Онун валидејнләри Һүвејлид ибн Әсәд вә Фатимә бинт Заидәт иди. Атасынын “фиҹәр ҝүнүндә” өлдүјү мәлумдур. Бу, әрәб гәбиләләри арасында силаһлы мүнагишә јарандығы ҝүндүр. Она һәлә “һәрб әл-фиҹәра” да дејирләр, јәни ганунсузлуг мүһарибәси. Бу ады она ҝөрә алмышдыр, чүнки һәр шеј әрәбләр арасында гадаған едилмиш ај сајылан Рамазан ајында баш вермишди. О дөврдә тәхминән он беш јашында олан Аллаһ Рәсулунун өзү дә бу мүһарибәдә иштирак етмишдир.

Хәдиҹә валидејнләриндән әсилзадә мәншәји, јахшы тәрбијә вә үлви хасијјәт алмышдыр. Онун илк һәјат јолдашы Бану Усејд гәбиләсиндән Әбу Хәлатә ибн Зәрарәт олмушдур. Бу евлиликдә ики өвлады доғулмушдур: оғлу Һинд вә гызы Зејнәб. Лакин тезликлә Хәдиҹәнин һәјат јолдашы вәфат етди.

Икинҹи дәфә Атиг ибн Абид әл-Мәһзумијә әрә ҝетди. Бу издиваҹда да ушаглар дүнјаја ҝәлмишдир. Анҹаг бу барәдә версијалар фәргләнир.

Икинҹи һәјат јолдашынын өлүмүндән сонра Хәдиҹә тиҹарәтлә мәшғул олмаға башлады. О, мал сатыб вә сатын алыб өз карванларыны мүшајиәт едән етибарлы адамлары муздла ишә ҝөтүрүрдү.

Хәдиҹә өз ишиндә уғур газанды. Вә бүтүн үстүнлүкләринә јахшы рифаһ әлавә едилди. Бу, о дөврүн ҹәмијјәтиндә диггәтдән јајынмады. Бир чох мәшһур, нәҹиб вә варлы адамлар она елчилијә ҝәлирдиләр. Анҹаг ҝөзәл ханым һамыны рәдд едирди.

Бир дәфә о, Муһәммәд адлы бир ҝәнҹ һаггында ешидир. О, дүрүстлүјү вә јахшы хасијјәти илә о гәдәр мәшһур олмушду ки, она әл-Амин (“етибарлы”) ләгәби верилмишди. Она сөвдә тәклиф етмәк гәрары илә дәрһал ардынҹа адам ҝөндәрди. “Мән сәнин ардынҹа адам ҝөндәрдим, чүнки сәнин дүрүстлүјүн, етибарлылығын вә үлви кејфијјәтләрин мәнә мәлум олду, - деди она Хәдиҹә. - Мән сәнин гөвмүндән олан кишинин алдығы пулу сәнә икигат өдәјәҹәјәм”. Муһәммәд онун тәклифини гәбул етди. Беләҹә онлар тәкҹә икиси үчүн дејил, бүтүн Ислам үммәти үчүн талејүклү олан мүгавилә бағладылар.

О да мәлумдур ки, бу сөвдәләшмә хәбәри Аллаһ Елчисинин әмиси - Әбу Талибә чатанда о, деди: “Бу, Аллаһ-Тәаланын сәнин үчүн һазырладығы гисмәтдир”.

Бүтүн һазырлыглар баша чатдыгдан сонра Муһәммәд јола чыхды вә Шама (индики Сурија әразиси вә әтрафындакы дөвләтләр) јолланды. Онунла бирликдә Хәдиҹәнин әмлакы олан карваны Мејсара адлы хидмәтчиси дә мүшајиәт едирди.

Бу сәфәрдә Аллаһын ҝәләҹәк Елчиси илә бир чох ҝөзәл һадисәләр баш верди ки, садиг хидмәтчи сонрадан онлары ханымына данышаҹаг. Белә ки, јолда, карван дүшәрҝә саланда Муһәммәд ағаҹын көлҝәси алтында отурду. Јахынлыгда мәбәд вар иди, орадан раһиб чыхды. О, Мејсараја јахынлашыб сорушду: “О ағаҹын алтында дајанан бу адам кимдир?” Хидмәтчи ҹаваб верди: “Бу адам Һарам (Мәккә) сакинләри олан гурејшиләрдәндир. Онда раһиб деди: “Бу ағаҹын алтында пејғәмбәрләрдән башга һеч ким дајанмајыб”.

Мәккәјә гајыдан јолда Мејсара Муһәммәдин башына ҝәлән даһа бир гәрибә һадисәнин шаһиди олду. Хидмәтчи бәрк истидә мәләкләрин ҝәләҹәк Пејғәмбәрә ҝүнәшдән көлҝә вердијини ҝөрдү, булуд јолда ону мүшајиәт едирди.

Бүтүн бу мөҹүзәли һадисәләрә Муһәммәдин тиҹарәт ишләрини апармаг баҹарығы әлавә едилди. Әввәлләр тиҹарәт хүсусијјәтләрини өјрәнмиш вә биликли олараг о, карванын ишини мәһарәтлә тәшкил едир вә мала уғурла сәрәнҹам верирди.

Һәм Хәдиҹә, һәм дә ҝәләҹәк Пејғәмбәр бу сәфәрдән мәмнун галдылар. Сонралар о, дејәрди: “Мән Хәдиҹәдән даһа јахшы иҹарәчи ҝөрмәмишәм. Јолдашымла мән нә вахт гајытсаг да онун бизим үчүн һазырладығы јемәји ҝөрүрдүк”.

давамы вар

Мәдинә Зәкәржајева