Диндар арвад

Диндар арвад

Диндар гадын - бу һәјатын ән јахшы ләззәтидир. Абдуллаһ ибн Әмрдән Мүслим рәвајәт едир ки, Рәсулүлллаһ ﷺ демишдир: “Һәјат - ләззәтдир, һәјатын ән јахшы ләззәти исә - диндар гадындыр”. Әл-Һаким (Бухари) “Әлмустәдрәк” һәдис китабларында Әнасдан нәгл олунмуш сәһиһ һәдис верир ки, Аллаһ Рәсулу ﷺ демишдир: “Әҝәр Аллаһ кимәсә диндар гадын бәхш едибсә, демәли, дининин јарысында она көмәк етмишдир. Вә гој о, икинҹи јарыда мүттәги (Аллаһдан горхан) олсун”.

Диндар гадынын хасијјәти беләдир:

Биринҹиси: Аллаһа табе олмаг вә әринә итаәт етмәк

Аллаһ-Тәала дејир:

“Әрләр арвадлар үзәриндә ихтијар саһибидирләр. Бу, Аллаһын онлардан бирини диҝәринә үстүн етмәси вә кишиләрин өз малларындан (гадынлары үчүн) сәрф етмәсинә ҝөрәдир. Әмәлисалеһ гадынлар әрләринә итаәт едиб Аллаһын һимајәси сајәсиндә ҝизли шејләри (әрләринин сирләрини. Мал-дөвләтини, намус вә шәрәфини) горујуб сахлајырлар...” (4:34)

Улу Аллаһын “...арвадлар үзәриндә...” сөзләри о демәкдир ки, гәјјумлуг бахымындан үстүнлүк верилир, јәни онларын гајғысына галмалыдырлар. Вә диндар гадын әринә итаәт етмәлидир. Әбу Нәим “Әл-Хилјәдә” јазыр ки, Сәид ибн әл-Мүсибин зөвҹәси демишдир: “Биз әрләримизлә сиз һөкмдарларынызла рәфтар етдијиниз кими давранырыг, Аллаһ сәни тәгвалы етсин вә сәнә рәһм етсин!”. Тирмизи топлуларында белә бир һәдис верилир вә онун фикринҹә о, гәрибә һәдисдир, јәни тәркибиндә гәрибә ифадәләр вар. Әбу Һүрејрә нәгл едир ки, Аллаһ Рәсулу ﷺ демишдир: “Әҝәр мән Аллаһдан башгасына ибадәт етмәји әмр едә билсәјдим, гадына әринә сәҹдә етмәји әмр едәрдим”. Бухари вә Ибн Һиббан бу һәдисин етибарлы олдуғуну тәсдигләмишләр. Ибн Һиббанда о, белә сәсләнир: “Әҝәр мән Аллаһдан башгасына сәҹдә етмәји әмр едә билсәјдим, гадына әринә сәҹдә етмәји әмр едәрдим. Вә анд олсун руһум ихтијарында олана, гадын әри гаршысында вәзифәләрини јеринә јетирмәјинҹә Рәбби гаршысында борҹуну јеринә јетирмәз...” Әбу Әмамдан ибн Мәҹиһ рәвајәт едир: “Аллаһдан горхмасындан сонра әмәлисалеһ гадындан әр өзү үчүн јахшылыг ҝөрәр. Әҝәр әри әмр етсә, она итаәт едәр вә она баханда ону севиндирәр. Вә әҝәр она анд ичәрсә, бу андыны јеринә јетирәр вә онун евдә олмадығы тәгдирдә она садиг галар вә онун әмлакына әдаләтлә јанашар”. Әл-Бејһәки “Әш-Шүабда” ҝөстәрир ки, Әсма Ибн Һәриҹә Әл-Фәзәри гызына әринә доғру јол ҝөстәрмәк истәдикдә демишдир: “Гызым, әринә гул ол вә о, сәнин гулун олар, ону инҹитмә, јохса ону дарыхдырарсан, ондан узаглашма, әкс һалда она јүк оларсан вә мән сәнин анана дедијим кими ол: “Мәндән бағышланма дилә, севҝимә һәмишә лајиг оларсан вә мән гәзәбли олдуғум вахт данышма. Дүшүнүрәм ки, үрәкдә севҝи вә ағры бир араја ҝәлсә - севҝи галмадан јох олар”.

Вә әҝәр арвадынын вәфатындан сонра әри ондан разы галарса, ону Ҹәннәт ҝөзләјир, Үмму Сәлмәдән Тирмизинин ҝәтирдији һәдисә әсасән, һансында дејилир ки, Аллаһ Рәсулу ﷺ демишдир: “Һансы гадын вәфат етсә дә, әҝәр әри ондан разыдырса, о, Ҹәннәтә ҝирәҹәкдир”.

Икинҹиси: Әри үчүн бәзәк

Бу да Ибн Мәҹинин топлуларындакы Әбу Әмамәнин әввәлки һәдисиндә, һәм дә Сәәдин өтүрдүјү һәдисдә, Бухаринин мәҹмуәләриндә Аллаһ Рәсулунун “...она баханда ону севиндирәр...” сөзләриндән ирәли ҝәлир. Бу һәдисдә дејилир ки, Рәсулүллаһﷺ демишдир: “... Хошбәхт нәсиб о гадындыр ки, сән ону ҝөрәндә сәни һејран едәр вә сән олмајанда ондан вә малындан архајынсан...” Һакимин топлуларында Әбу Һүрејрәдән сәһиһ һәдис ҝәтирилир ки, Мүслимин шәртләринә әсасән орада дејилир: “Пејғәмбәрдән сорушдулар: “Гадынлардан һансы даһа јахшыдыр?” О, дејир: “Ән јахшы гадын, она баханда севинән, әри она әмр едәндә итаәт едән, она вә малына зидд һәрәкәт етмәјән гадындыр”. Ибн Әбдүлбирр исә “Әттамһидә” топлусунда бу һәдиси ашағыдакы сөзләрлә чатдырыр: “Она вә малына зидд һәрәкәт етмир вә онун нифрәт етдији шеји етмир”.

Үчүнҹүсү: Садиглији вә әмлакы горујараг евә гуллуг етмәк

Гадын ана вә ев саһибәсидир, буну Рәсулдан ﷺ өтүрүлән, Өмәрин оғлу данышмыш һәдис ҝөстәрир, Пејғәмбәр ﷺ орада демишдир: “Һамыныз - һимајәдарсыныз вә һәр бириниз өз гәјјумлуғунузда олана ҹавабдеһсиниз. Белә ки, әмир - һимајәдардыр. Киши - евинин бүтүн үзвләринин һимајәдарыдыр, гадын исә – әринин еви вә онун ушагларынын һимајәдарыдыр. Һамыныз - һимајәдарсыныз вә һәр бириниз - гәјјумлуғунузда оланлара ҹавабдеһсиниз”. Һәмчинин Сәәдин әввәлки һәдиси, орада Пејғәмбәр ﷺ демишдир: “... вә сән евдә олмајанда ондан вә малындан архајынсан...”, вә Ибн Аббасдан өтүрүлән һәдис: “... вә онун евдә олмадығы вахт ону горујур”. Һабелә Әбу Әмамдан ҝәлән һәдис: “... вә әҝәр о евдә олмаса, она сәмими вә үрәкдән мүнасибәт бәсләјәр, өзү вә онун әмлакына мүнасибәтдә”. Мүслимин топлуларында Әбу Һүрејрәнин һәдисиндә нәгл олунур ки, Рәсулүллаһ ﷺ демишдир: “Дәвәјә минән ән јахшы гадынлар - көрпәләрә ән меһрибан олан вә әринин мүлкијјәти үчүн ән чох гајғы ҝөстәрән Гурејш гадынларыдыр. Муслимин топлуларында верилән Әсманын һәдисиндә о, дејир: “Јер үзүндә нә сәрвәти, нә дә мүлкү олмајан - атындан вә торпаг парчасындан башга бир шеји олмајан әз-Зүбејр мәни зөвҹәлијә ҝөтүрдү”. О, демишдир: “Мән онун атына гуллуг едир, ону једиздирир вә ону зәһмәтдән азад едәрәк онун тәмизлијини едир, јемәси үчүн тахыл үјүдүр, су верирдим. Габ-гаҹаг дүзәлдир вә хәмир јоғурурдум, амма чөрәји јахшы биширә билмирдим. Мәним үчүн Әнсарлардан сәмими гадынлар олан гоншулар биширирди”. О демишдир: “Мән Аллаһ Рәсулунун әз-Зүбејрә ајырдығы торпагдан тахылы башымда 13 фәрсәх (5760 м узунлуг өлчүсү) мәсафәјә дашыјырдым”. Һәдисин башга рәвајәтинә әсасән, Мүслимин топлуларында о, дејир: “Мән әз-Зүбејрин евинә бахараг она хидмәт едирдим. Онун аты варды. Мән онун атына бахырдым. Вә мәним үчүн меһтәр (атабахан) олмагдан даһа сәрт бир шеј јох иди. Мән онун үчүн от јығыр, она гуллуг едир вә јерини тәмизләјирдим”.

Дөрдүнҹү: Сонракы һәјат ишиндә әрә көмәк етмәк

Ибн Мәҹиһ Сәвбандан ҝөтүрмүшдүр, һансы ки демишди: “Ҝүмүш вә гызыла аид ганунлар назил едилдикдә. Онлар сорушдулар: “Биз һансы сәрвәтдән истифадә едә биләрик?” Өмәр деди: “Мән буну сизин үчүн өјрәнәрәм”. Сонра о, дәвәсинә минди, мән исә онун ардынҹа ҝедирдим вә Пејғәмбәрә чатдыгда о, деди: “Ја Рәсулүллаһ, биз һансы малы ҝөтүрәк?”. Буна ҹаваб верди: “Гој һәр бириниз миннәтдар үрәк, Аллаһы јада салан дил вә сонракы һәјатында она көмәк едәҹәк диндар зөвҹә алсын”. Ибн Әбу Шејба Абразын оғлу Әбдүррәһмандан ашағыдакылары нәгл едир: “Кишинин диндар гадынынын бәнзәјиши, кралын башында гызылла өртүлмүш таҹын бәнзәјишидир, диндар кишинин пис гадынынын бәнзәјиши зәиф, тагәтсиз гоҹанын ағыр јүкү кимидир”.

Бешинҹи: Мөминлик (диндар олмаг)

Ибн Мәҹә Абдулла Ибн Өмәрдән нәгл едир ки, Рәсулүллаһ ﷺ демишдир: “Гадынлары ҝөзәлликләринә ҝөрә зөвҹә алмајын, ҝөзәлликләри онларын мәһвинә сәбәб ола биләр. Вар-дөвләтләринә ҝөрә онларла евләнмәјин, сәрвәтләри онлары өзбашыналыға апара биләр, онларын диндарлыгларына ҝөрә онлара евләнәнин. Һәгигәтән, үзүк үчүн бурун аракәсмәсиндә дешији олан диндар гара көлә - даһа јахшыдыр”. “Әс-Сүнән” һәдис мәҹмуәләриндә әл-Бејһәки Әбу Азин Әс-Сәдәфидән һәдис ҝәтирир, Аллаһ Елчиси ﷺ демишдир: “Гадынларынызын ән јахшылары - севән, меһрибан, тез-тез доған, Аллаһдан горхараг әлверишли вә тәсәлливериҹиләрдир”. Әл-Бејһәки Өмәр ибн Хәттаб һаггында “әл-Шүабда” онун белә дедијини ҝөстәрир: “Гадынлар үч нөв олур. Биринҹи нөв - тәвазөкар, садиг, сакит, меһрибан вә севәндир, чәтинликләрә гаршы дурараг аиләсинә көмәк едәндир, әксинә јох. Беләсини тапмаг сәнинчүн чәтин олар. Икинҹи нөв - ушаг доғмагдан башга бир шејлә мәшғул олмајан габ гадындыр. Үчүнҹүсү исә – безикдирән, усандыран халта, бојунлугдур”. Ибн Әбу Шејбдә үчүнҹү нөв гадын Аллаһын истәдији шәхсин бојнуна гојдуғу вә истәдији заман чыхардығы битләрә бәнзәдилир. Бурада, “Лисан-үл-әрәб” әрәб изаһлы лүғәтиндә дејилдији кими, битли вә ја чиркли гадын нәзәрдә тутулур. Буна охшар шеј тарихи әфсанәләрдә хатырланыр, һәм дә буна бәнзәри ҝөркәмли алим Ибн әл-Асир дә ҝөстәрир. Вә гадынларын вә кишиләрин диндарлығыны ләкәләјән шеј күтләви информасија васитәләриндә дәрҹ олунан вә ҝөстәрилән инамсызлыг вә алданма фикирләри, һабелә јолдан аздыран вә алдадан бош, мәнасыз телевизија сериалларыдыр. Буна ҝөрә онлардан чәкинмәлисиниз.