Рәфигә илә мүбаһисә: неҹә барышмалы?

Рәфигә илә мүбаһисә: неҹә барышмалы?

Һәр шејдән әввәл јадда сахламаг лазымдыр ки, мүбаһисә үчүн ики нәфәр олмалыдыр, буна ҝөрә баш верәнләрдә һәмишә тәрәфләрдән јалныз бири ҝүнаһкар дејил. Мүбаһисәләрин ән чох һансы сәбәбләр үзүндән баш вердијини арашдыраг.

 

Инҹиклик. Сиз вә ја о, башгасынын гәлбинә тохунан нәсә демисиниз. Бунунла белә дејән һеч бир пис шеј нәзәрдә тутмајыб. Вә - сөзбәсөз -күскүнлүк башланды, ардынҹа исә мүбаһисә дүшдү. Нијә дејилән рәфигәләрдән биринә тохуна биләр? Бу мүмкүндүр, әҝәр о, сөздән тез сынандырса, ја да сөһбәт онун үчүн лагејд олмајан бир мөвзу һаггында ҝедирсә вә ја дејиләнләрин истеһзалы, етинасыз вә ја кобуд сәсләндијини дүшүнүбсә.

Пахыллыг. Бәли, әҝәр рәфигәләрдән бири һәр һансы бир саһәдә даһа уғурлудурса вә - истәр истәмәз - буну вурғулајырса, диҝәриндә хүсусән өзүндән наразылыг зәмининдә пахыллыг һисси әмәлә ҝәлә биләр. Вә һансы мәгамдаса, даһа аз уғурлу олан өз инкишафы үзәриндә ишләмәјә башламазса, мүбаһисә үчүн һәр һансы бир сәбәб кифајәт едә биләр.

Гысганҹлыг. Гадын, ҝөзләниләнләрин әксинә олараг, рәфигәсини тәкҹә кишијә дејил, диҝәр рәфигәләринә вә һәтта өзүндән даһа чох вахт ајырдығы бәзи мәшғулијјәтә дә гысгана биләр. Бу барәдә иддиалар зәмининдә мүбаһисәјә дә јол узаг дејил.

Гүрур. Әҝәр рәфигәләрдән бири өзүнү диҝәрләриндән даһа јахшы һесаб едирсә, бу, рәфигәсинәсинә јухарыдан ашағы бахмаға башламасынын сәбәби ола биләр, бу исә чох аз адамын хошуна ҝәләр.

Фәргли бахыш вә инанҹлар. Һесаб олунур ки, зиддијјәтләр бир-биринә ҹәлб олунур. Анҹаг бу ҹазибәни горујуб сахламаг лазымдыр, бунун үчүн рәфигәнин фикирләринә һөрмәтлә јанашмалыдыр, әҝәр онлар сизинкиләрдән фәрглидирсә. Башлыҹасы - бир-биринин һиссләри вә принсипләрини тәһгир етмәмәкдир.

Шәхси сәрһәдләрин позулмасына апаран сајмазлыг. Әҝәр рәфигәләрдән бири дедијини јеридирсә, диҝәрини нәсә етмәјә мәҹбур етмәјә чалышырса вә һәтта сәсини галдырырса - бу, диҝәр тәрәфи мүдафиәјә мәҹбур едәр вә демәк олар ки, мүбаһисәјә сәбәб олаҹагдыр.

 

Мүбаһисә баш верибсә нә етмәли?

Һәр шејдән әввәл барышыг үчүн һәр ики тәрәфин истәји лазымдыр – һеч олмаса сизин. Мүмкүн гәдәр вәзијјәти сакитҹә дәрк етмәли, баш верәнләрин сәбәбләрини мүәјјәнләшдирмәли, сонра исә мүнасиб вахт вә јер сечәрәк рәфигәнизи мүнагишәни мүзакирә етмәјә дәвәт етмәлисиниз. Әҝәр мүбаһисәнин сәбәби сизин һәрәкәтләриниздирсә, онун һиссләрини баша дүшдүјүнүзү, ону инҹитмәк нијјәтиндә олмадығынызы вә һәр шејин белә баш вердијинә ҝөрә пешман олдуғунузу сөјләјәрәк утанмадан үзр истәмәк лазымдыр. Әҝәр ҝүнаһкардыр одурса, јенә дә бәзи һалларда биринҹи олараг үзр истәмәк олар – еһтимал вар ки, о да гаршылыглы олараг үзр истәјәр.

Сөһбәт үчүн онунла мүхтәлиф јолларла әлагә сахламаг олар:

1) зәнҝ етмәк,

2) мессенҹерә вә ја сосиал шәбәкәдә аккаунта јазмаг,

3) үмуми етибарлы достлар васитәсилә чатдырмаг,

4) билдијиниз кими, онун олдуғу јерә ҝәлмәк.

Даһа јахшы барышыг үчүн рәфигәјә кичик бир һәдијјә етәмәк олар - ја әнәнәви бир шеј, мәсәлән, конфет, шоколад, ҝөзәл бир брелок (саат зәнҹирләриндән вә ја биләрзикдән асылан бәзәк), ја да мәһз онун севдији бир шеј.

Сакит, меһрибан сәслә данышмаг лазымдыр. Јүнҝүлҹә зарафат етмәк олар, анҹаг баш верәнләри зарафата чевирмәјин ки, рәфигәниз мүбаһисәни әһәмијјәтсиз, бош шеј һесаб етдијинизи дүшүнмәсин.

Рәфигәјә данышмаг лазымдыр ки, анлашылмазлыглара бахмајараг үнсијјәтә давам етмәк истәрдиниз, чүнки онунла меһрибан мүнасибәтләри гијмәтләндирирсиниз, мүвәггәти ихтилафлар исә достлуғунуз үчүн манеә олмамалыдыр.

 

Мүмкүн мүбаһисәләрин гаршысыны неҹә алмалы?

Онунла шәртләшмәк лазымдыр ки, ҝәләҹәкдә әҝәр бирдән охшар һаллар јаранарса, јени бир мүбаһисәнин гаршысыны алмаг үчүн һәр икиниз дәрһал бир-биринизә сизә нәјин тохундуғуну вә ја разы салмадығыны дејәҹәксиниз. Буна үнсијјәт гурмағы өјрәнмәк дејилир.

Проблем һәтта әҝәр кичик ҝөрүнсә дә, ону ҝизләтмәк олмаз ки, сонрадан гар топасына чеврилмәсин. Рәфигәниздән хәлвәтдә кәнар адамларла вәзијјәти мүзакирә етмәјин. Буну о, өјрәнә биләр, бәлкә дә һәмин танышлардан. Вә биз билмирик ки, буну һансы ифадәләрдә вә һансы шәраитдә чатдыраҹаглар вә дејиләнләри о, неҹә шәрһ едәҹәк.

Рәфигәниз үрәјинә чох јахын вә ја ағрылы гәбул етдији мөвзуларда данышмамаг. Бу мөвзуларын нә олдуғуну дәрһал өјрәнмәк вә өзүнүз мүзакирә етмәк истәмәдијинизи билдирмәк мәсләһәтдир. Бунунла сиз бир-биринизә әдәбли вә һөрмәтли мүнасибәт ҝөстәрәрсиниз. Рәфигәнизин истәдији вә сиздән ҝөзләдијинә әмин дејилсинизсә, онун ишләри барәдә фикир билдирмәмәлисиниз.

Бирликдә даһа чох вахт кечирмәјә чалышын - рәфигәнизи ҝәзинтиләрә, кафеләрә, тәдбирләрә, бирҝә алыш-веришә дәвәт един. Шәхсијјәтинин вә бахышларынын сизин үчүн һәлә дә ваҹиб вә мараглы олдуғуну ҝөстәрәрәк мүхтәлиф мөвзуларда онун рәјини сорушун.

 

Јулија Зачјосова

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


İMAM, HAFİZ, GÖRKƏMLİ ALİM CƏLALƏDDİN ƏS-SÜYUTİ

İmam, hafiz, mühəddis, fəqih və görkəmli alim Cəlaləddin əs-Süyuti — tam adı ilə Cəlaləddin Əbu əl-Fəzl Əbdürrəhman ibn Kamaləddin ibn Əbu Bəkr ibn Muhəmməd əl-Xuzeyri əs-Süyuti əl-Misri əş-Şafii (Allah ona rəhmət etsin) hicrətin 849-cu ilində, Rəcəb ayının bazar...


ÜÇ ӘN QОRХULU GÜNАH

İnsаnın bu dünyаdаkı әsаs mәqsәdi - həyatını Rəbbinin razılığını qazanacaq şəkildə yaşamaqdır. Bunа nаil оlmаq üçün günаhlаrdаn çәkinәrәk, yахşı işlәr vә düşüncәlәr üçün sәy göstәrmәk lаzımdır. Günаhlı әmәllәr аrаsındа isə çох аğır оlаnlаrı vаr. Bu mаtеriаldа biz оnlаrdаn üçü hаqqındа məlumat...


СИЗ БИР-БИРИНИЗӘ АРХАСЫНЫЗ

Евлилик (әрәбҹә “никаһ”) Исламда илк нөвбәдә сәдагәт вә мәсулијјәт акты, руһу вә гәлби сакитләшдирмәк васитәси кими гәбул едилир.   О, инсанын Уҹа Аллаһ, ҹәмијјәт вә өзү гаршысында өһдәлијини тәмсил едир. Ҹәмијјәтин рифаһына көмәк едир. Буна ҝөрә әр-арвадын евлиликләрини горумалары ваҹибдир. Аилә...


ALLAH ELÇİSİNİN ﷺ XARİCİ GÖRKƏMİ, UCA ƏXLAQI VƏ GÖZƏL XARAKTERİ

(Dаvаmı. Bаşlаnğıcı әvvәlki nömrәmizdә).   16. Peyğəmbərin ﷺ yeməkdə və yuxuda mötədilliyi (ölçülü olması).   Hər kəs bilir ki, yeməkdə ifratçılıq və həddindən artıq yuxu — hətta Quranda və hədislərdə pislənilməsəydi belə — insanı...


UŞAQDAN ÜZR İSTƏMƏK LAZIMDIRMI?

Әgәr uşаq nаdinclik, dәcәllik еdibsә, özünü düzgün аpаrmаyıbsа о, mütlәq аnа vә аtаsındаn üzr istәmәlidir.   Bunu, bir qаydа оlаrаq, hеç kim şübhәyә аlmır. Аncаq vаlidеynlәrin hаqsız оlduqlаrı vәziyyәtlәr оlur. Хüsusilә uşаqlаrlа dаhа...