Мүсәлман дәстәмазынын сирләри
Мүсәлман дәстәмазынын сирләри
Мүсәлманын һәјатында дәстәмазын бөјүк әһәмијјәти вар. Диндар һәмишә дәстәмазда олмаға чалышыр, чүнки бу, ибадәтдир. Дәстәмаз һәм дә бәхтин чохалмасына вә бәлалардан горунмаға көмәк едир. Елм нөгтеји-нәзәриндән дәстәмазын диҝәр хүсусијјәтләри һаггында материалымызда охујун.
- Дәстәмазда јалныз сојуг судан истифадә етмәк һаггында төвсијәнин сирри нәдәдир, әҝәр бунун сағламлыға зијаны јохдурса? (јәни әҝәр дуа едәнин сојугдәјмә хәстәлији јохдурса)?
- Биз билирик ки, Исламда фәрз вә төвсијә олунан мәсәләләрә, о ҹүмләдән дәстәмаз вә намаза аид һәр шеј ишләмәк габилијјәтини сахламаға, горумаға вә јүксәлтмәјә јөнәлмишдир.
Чохдан мәлумдур ки, истилик организмә неҹә тәсир ҝөстәрир – әзәләләри зәифләдир, артериал тәзјиги ендирир, мүбадилә просесләринин фәаллығыны ашағы салыр вә, мүвафиг олараг, әгли (зеһни) вә физики ишләмәк габилијјәтини азалдыр.
Ондан савајы, әҝәр дәринин морфоложи характеристикасыны вә истилик вә сојуглуг ресепторларынын гаршылыглы мигдар нисбәтини гијмәтләндирсәк, ајдын олур ки, сојуға реаксија (ҹаваб) верән ресепторлар истијә реаксија верән ресепторлардан даһачохдур. Вә биз сојуг су илә дәстәмаз аланда истилик терморесепторларындан аз-аз ҝәлән импулсларла мүгајисәдә сојуглуг терморесепторларындан мәркәзи әсәб системинә (МӘС) ҝедән импулслар пулемјот гатарыны хатырладыр. Дәстәмаз үчүн сојуг су сечән дәстәмаза вә намаза хүсуси көкләнмә вәзијјәтинә тез кечир.
- Төвсијә вар ки, дәстәмаздан сонра “Әл-Маидә” сурәсинин мәлум ајәсиндә ҝөстәрилмиш бәдән үзвләрини силмәсинләр. Неҹә дүшүнүрсүнүз, бу нә илә бағлы ола биләр?
- Дәстәмаздан сонра доғрудан да бәдәнин јујулан һиссәләрини силмәји төвсијә етмирләр. Вә, Аллаһа шүкүр ки, белә төвсијә вар. Физикадан биз билирик ки, бухарланма ҝәлән һәр бир сәтһ үзәриндән сојуг чыхыр. Мүвафиг олараг бәдәнин јујулмуш һиссәләри гурујуна сојуглуг ресепторларындан сигналлар бејинә дахил олмагда давам едир. Вахта ҝөрә бу, тәхминән һәтта әзкарлар да дахил олмагла бүтүн намазы гылмаг вахтына бәрабәрдир. Һәлә ки КБП-јә сигналлар ҝедир (У. Пенфилдин схеминә бах), онун ичиндә олан мәркәзләр фәал функсионал вәзијјәтдә олаҹагдыр ки, бу, ағлын нәинки инстинктләримиз, һәм дә фикрин формалашмасы үзәриндә нәзарәти тәмин едир. Бу исә ҝүнаһлы, пис фикирләрдән вә һәрәкәтләрдән узаглыг зәманәтләриндән (тәминатларындан) биридир.
- Мәни (сперма) ахандан сонра чиммәк ҝөстәрилмишдир, чиммәмишдән габаг исә ағыз вә бурун бошлугларынын јахаланмасындан башланан дәстәмаз алмаг. Бунун елми изаһы вармы?
- Сперма ахытма – бејнин о гәдәр ҝүҹлү ојанмасы, һәрәкәтә ҝәлмәсидир ки, КБП-дә бүтүн диҝәр әсас әламәтләри дајандырыр, вә бу просесә организмин һәр бир кичик һүҹејрәси реаксија верир. Бүтүн бәдәнин там дәстәмазы олмајынҹа, һүҹејрә һәр һансы бир хариҹи тәсирә там ујғун һалда ҹаваб вермәк игтидарында дејил. Јәни чиммәк һәр һүҹејрәјә вә бүтөвлүкдә организмә онун әввәлинҹи физиоложи вәзијјәтини гајтарыр вә дәри васитәсијлә бејин габығына тәкан верәрәк мәркәзи әсәб системи тонусунун нормаллашмасына ҝәтирир.
Бәдән үмумијјәтлә зәиф олдуғу вә хариҹи гыҹыгландырыҹылара, о ҹүмләдән термик гыҹыгландырыҹылара да там ујғун реаксија верә билмәдији үчүн дәстәмаз вә ағыз вә бурнун јахаланмасы организми чиммәјә һазырлајыр. Чүнки су сојуг да ола биләр.
- Һесаб едирсинизми ки, намаз вә дәстәмазда елми ҹәһәтдән һәр шеј ашкар едилмишдир?
- Бу саһәдә иш һәддиндән артыг чохдур.
Маһачгаладан Тарки-Тау дағына баханда бизә елә ҝәлир ки, дүнјанын зирвәсини ҝөрүрүк. Анҹаг Тарки-Тау зирвәсинә чыханда баша дүшүрүк ки, бу һүндүрлүк дүнја јүксәкликләринин һәтта биринҹи пиллә сәвијјәсинә ҝүҹлә чатар.
- Дејиләндән һансы нәтиҹә чыхыр?
- Ән башлыҹасы – наил олунмуш мүвәффәгијјәтләрдә дајанмамагдыр. Бу саһәдә елм һәлә чох мараглы шејләр кәшф едәҹәкдир.
Сәмим-гәлбдән уғурлар арзулајараг елм зирвәләринә јолу мәмнунијјәтлә ҝәнҹ нәслә верирәм.
- Мүһәммәд ﷺ Пејғәмбәр бүтүн бунлары неҹә билмишдир?
- Бирмәналы ки, нә ҹиһазлар, нә дә елмин сәвијјәси о вахт буну билмәјә имкан вермирди, вә шүбһәсиз ки, бүтүн биликләри о, Бөјүк Аллаһдан алмышдыр. Әкс тәгдирдә о, мүасир елми 14 әср һеч ҹүр габаглаја билмәзди. Бунларын һамысы алимләри һејран едир вә даһа чох елм хадимләри горхмадан, ачыгҹа Исламы гәбул едирләр.
