Вахты ҝәлмәдими?
Ҝәнҹлијини ҝүнаһ ишләр вә налајиг һәрәкәтләрлә кечирән тез-тез үмидини итирир ки, һәр шеји һәлә дә дәјишмәк олар. О, фикирләшир ки, олдугҹа чох сәһв бурахыб вә даһа ҝеријә јол јохдур. Шејтанын тәлгин етдији бу фикирләрә гапылараг адам галан өмрүнү дә беләҹә кечирир вә нәтиҹәдә төвбә етмәдән өлүр. Доғруданмы һәр шеј белә үмидсиз вә гәтидир? Һәр шеји дүзәлтмәк имканы јохдурму? Әлбәттә, вар. Ахы, Бөјүк Аллаһ-Тәаланын адларындан бири – Бағышлајандыр.
Нәинки дәјишмәк, дүзәлмәк, һәтта өмрүнү ибадәтдә кечирәнләрдән даһа да јахшылашмаг олар. Тарихдә чохлу һадисәләр вар ки, бөјүк ҝүнаһлар төрәтмиш адамлар төвбә едиб бөјүк салеһ инсанлар олмушлар. Буна тәәҹҹүбләнмәјә дәјмәз.
Аллаһ-Тәала Гурани-кәримдә дејир (мәнасы): “Һәр кәс пис ишләр ҝөрдүкдән вә ја өзүнә зүлм етдикдән (Аллаһа гулаг асмајыб өзүнү ҹәзаја дүчар едәндән) сонра Аллаһдан бағышланмағыны диләрсә – Аллаһын бағышлајан вә мәрһәмәтли олдуғуну ҝөрәр” (“Ән-Ниса” сурәси, ајә 110). Диҝәр ајәдә Аллаһ-Тәала дејир (мәнасы): “Аллаһ ҝүнаһындан төвбә едәнләри, тәмиз вә пак оланлары севәр” (“Әл-Бәгәрә” сурәси, ајә 222).
Баша дүшмәк лазымдыр ки, Аллаһә нәинки төвбә едәнләри бағышлајыр, онлара Өз севҝисини дә әта едир. Вә, әлбәттә ки, Аллаһ-Тәала кими севәрсә, ону уҹалдыб һәгиги хошбәхтлијә чатдырар. Төвбә едән вар ҝүҹү илә даһа ҝүнаһ етмәмәјә вә бунун үчүн Аллаһдан ﷻ көмәк диләмәјә чалышмалыдыр. Әлбәттә, бу, асан дејилдир, анҹаг тарихдә буна көмәк едән вә төвбәјә сәји артыран чохлу мисаллар вар. Белә мисаллардан бири өз вахтында Ислам бајрагларындан бири адландырылмыш бөјүк алим Фүзејл бин Ијәздир. Бөјүк салеһ Фүзејл бин Ијәз һиҹри илә 107-ҹи илдә (725-726-ҹы ил) Сәмәргәнддә доғулмушдур. Ушаглыг вә ҝәнҹлијини Абивәрд дејилән јердә кечирмишдир. Јун парчасындан палтар ҝејәрәк о, заһирдән аскетә (заһидә) охшајырды. Лакин онун һәјат тәрзи либасына ујғун дејилди. О, гулдур (јолкәсән) иди. Онун рәһбәрлији илә бир дәстә адам карванлары раһат бурахмыр, даим онлара һүҹум едир вә малыны чапыб алырды. Лакин бунунла белә Фүзејл һеч вахт намазыны бурахмазды. О, намазы мүтиликлә јеринә јетирәр вә ону һәмишә коллективдә гылмаға чалышарды. Вә ҹаммат намазы бураханлары о, өз әтрафындан говарды. Бир дәфә онун јанындан бөјүк бир карван кечирди. Фүзејл вә онун дәстәси она һүҹум етмәјә һазырлашырдылар. Карван әһлиндән бир нәфәр јолда гулдурларын олдуғуну баша дүшүб пулларыны ҝизләтмәк истәди. О, ҝизлиҹә карвандан араланыр вә јахынлыгдакы чадыры ҝөрүб онун јанына јөнәлир. Бу, Фүзејлин чадыры иди. Ибн Ијәзи јун либасда ҝөрүб јолчу фикирләшир ки, бу заһиддир (тәрки-дүнјадыр), вә пулларыны онда гојуб үрәји раһат ҝери гајыдыр. О гајыданда Фүзејлин тәрәфдарлары карваны артыг гарәт етмишдиләр. Онлар бүтүн малы ҝөтүрүб, адамлары бағлајыб чыхыб ҝетдиләр.”Мән сәһв етмәмишәм. Јахшы ки, өз пулларымы ҝизләтмишәм”, - карван адамларыны азад едәрәк јолчу белә дүшүнүрдү. Сонра, јола дүшмәмишдән габаг, о, әманәт гојдуғуну алмаға ҝедир. Чадыра јахынлашанда ҝөрүр ки, гулдурлар гарәт етдикләрини Ибн Ијәзин јанына ҝәтирибләр вә о, малы онларын арасында пајлајыр. Бу анда карван адамы һәр шеји баша дүшдү. “Мән нә етдим! Мән өз әлимлә өз өз малымы гулдура вердим”, - фикирләширди о. Беләҹә о, бир тәрәфдә чашыб галмыш вә нә етдијини билмирди. Фүзејл о адамы ҝөрүб онун вәзијјәтини баша дүшдү. О, деди: “Сәнә нә лазымдыр?” О, деди: “Мән сәнә әманәт вердијим малы ҝөтүрмәк истәјирәм”. Гулдурларын башчысы ҝөзләнилмәдән белә ҹаваб верди: “Ҝет ҝөтүр. О, сән гојдуғун јердәдир”. Фүзејлин ҹавабындан тәәҹҹүбләнмиш бу адам тез чадыра ҝирди, гызыл пуллар олан кисәсини ҝөтүрүб ҝетди. Онун неҹә ҝетдијини ҝөрәндә Фүзејлин јолдашлары чох тәәҹҹүбләндиләр. Онлар башчыја дедиләр: “Биз карваны гарәт едиб орада һеч бир динар белә тапмадыг. Сән исә бу адамы бир кисә динарла бурахдын. Белә һәрәкәтин сәбәби нәдир?” Буна Фүзејл ҹаваб верди: “Бу адам мәнә етибар етмишди. О, мәним һаггымда јахшы фикирдә иди вә әмин иди ки, мән онун етимадыны доғрулдарам. Мән дә Аллаһ-Тәала һаггында јахшы фикирдәјәм, вә үмидварам ки, Аллаһ мәнә сәмими төвбә әта едәр вә мән бүтүн пис әмәлләрдән әл чәкәрәм. Буна ҝөрә дә мән бу адамын етимадыны доғрултдум, үмид едәрәк ки, Аллаһ-Тәала мәнә мәрһәмәт ҝөстәрәр”. Бунда сонра онлар башга карвана һүҹум етдиләр. Ону гарәт едиб јана чәкилдиләр вә отуруб наһар етмәјә башладылар. Бу вахт таланмыш карвандан бир нәфәр онларын јанына ҝәлиб сорушду: “Һаны башчыныз?” Онлар ҹаваб вердиләр: “Бурада јахынлыгда булаг вә онун јанында ағаҹ вар. Орада о, намаз гылыр”. “Намаз? – тәәҹҹүблә сөјләди јолчу. – Инди ки намаз вахты дејил (јәни фәрз намазын вахты дејил)”. Она дедиләр: “О, сүннә намазларыны гылыр”. Јолчу даһа да чох тәәҹҹүбләнди. Сонра о, сорушду: “Бәс нијә о, сизинлә отуруб наһар етмир?” Она ҹаваб вердиләр: “О, оруҹ тутур”. “Инди Рамазан ајы дејил ки, оруҹ тутасан”, - деди јолчу. “О, сүннәт (арзуолунан) оруҹлары тутур”, - ҹаваб вердиләр она. Ешитдикләриндән тәәҹҹүбләнмиш јолчу һәмин јерә ҝедиб Фүзејлин неҹә мүтиликлә намаз гылдығыны ҝөрүр.
давамы вар
