Аллаһын Истәклиси – Мүһәммәдин ﷺ хүсусијјәтләри

Аллаһын Истәклиси – Мүһәммәдин ﷺ хүсусијјәтләри

Аллаһын Истәклиси – Мүһәммәдин ﷺ хүсусијјәтләри

Аллаһ-Тәала Өз Истәклиси, Мүһәммәд Пејғәмбәрә ﷺ башга һеч кимә вермәдији чохлу хүсусијјәт вермишдир. Онлар о гәдәр чохдур ки, әҝәр онлардан әтрафлы данышсаг, онда бүтөв бир китаб кифајәт етмәз. Буна ҝөрә дә биз Аллаһын мәхлугатындан ән јахшысы – Мүһәммәд ﷺ Пејғәмбәрә севҝимизи чохалтмаг мәгсәдијлә онлары садалајаҹағыг.

Аллаһын Рәсулу ﷺ ән биринҹи пејғәмбәр һесаб олунур, чүнки Адәм һәлә ҝилдән јарадылмамыш о, артыг пејғәмбәр иди.

Аллаһ-Тәалаја бејәт ҝүнү биринҹи Мүһәммәд ﷺ Пејғәмбәр анд вермишдир. Аллаһ-Тәала өз Өз јаратдыгларына: “Мәҝәр Мән дејиләм Рәббиниз?” сөзләри илә мүраҹиәт едәндә биринҹи Мүһәммәд ﷺ Пејғәмбәр ҹаваб вермишдир: “Бәли, еләдир ки вар”. Имам Әс-Сүјути “Әл-Хәсаис” китабында демишдир ки, бүтүн мәхлугат пејғәмбәримиз Мүһәммәдин ﷺ наминә јарадылмышдыр, вә буна чохлу дәлилләр ҝәтирмишдир. (2\314).

Мүһәммәд ады бөјүк Әршдә, ҝөјләрин һамысында, Ҹәннәтдә вә орада олан һәр шејдә, һабелә Мәлакутда (Аллаһын Сәлтәнәти) мөвҹуд олан һәр шејдә јазылмышдыр. Мәләкләр даима Мүһәммәд адыны јада салырлар, вә бу ад Адәм пејғәмбәрин дөврләриндә һәлә азанда хатырланарды. Бүтүн пејғәмбәрләрдән, Адәмдән ﷺ башлајараг, Аллаһ-Тәала сөз алмышдыр ки, онлар Мүһәммәд ﷺ Пејғәмбәрә иман ҝәтирәҹәк вә она јардым едәҹәкләр. Әввәлки мүгәддәс Китабларын һамысында Мүһәммәдин ﷺ ҝөзләнилән ҝәлиши һаггында јазылмышды, онун тәсвири вә онун тәрәфдарларынын, хәлифәләрин вә үммәтин тәсвири верилмишди. Мүһәммәд ﷺ Пејғәмбәрин доғулмасы сәбәбинә ҝөрә иблис ҝөјләрдән чәпәрләнмишди.

Мәһз бизим Пејғәмбәримизин ﷺ үрәји јарылмыш вә тәмизләнмишдир, пејғәмбәрлик мөһүрү исә күрәкләринин арасында, үрәјә мүвази (паралел) сурәтдә гојулмушду. О бири пејғәмбәрләрдә мөһүр сағ тәрәфдә иди.

Һәмчинин мәһз бизим Пејғәмбәримизә ﷺ мин ад верилмишдир. Онун ады Мүһәммәд ﷺ исә Аллаһын ﷻ адындан јаранмышдыр. О, Аллаһын ﷻ адларындан јетмишә јахыны илә адландырылмыш, һабелә ҝөзәл Әһмәд ады да она мәхсусдур. Пејғәмбәрин ﷺ сәфәрләри заманы мәләкләр көлҝә јарадырдылар.

Мүһәммәд ﷺ Пејғәмбәр инсанлардан ән ағыллысы иди, она ҝөзәллијин бүтүн мүкәммәллији верилмишди, бахмајараг ки, Јусиф Пејғәмбәрә онун јалныз бир һиссәси верилмишди. Аллаһ-Тәала Ҹәбраил мәлаики јаратдығы сурәтдә ону мәһз о ҝөрмүшдүр, вә онун валидејнләрини Аллаһ ﷻ дирилтмишдир ки, онлар она иман ҝәтирә билсинләр. Имам Әс-Сүјути бу мөвзуда бүтөв бир китаб јазмышдыр.

Аллаһ Мүһәммәд ﷺ Пејғәмбәрә инсанлардан мүдафиә вәд етмишдир. Һабелә она ҝеҹә һиҹрәти мөҹүзәси верилмишди ки, онун үчүн ҝөјләр ајрыланда о гәдәр јүксәлдилмишди ки, о һеч бир пејғәмбәрин вә јахын мәләкләрин ајағы дәјмәмиш јерә ајаг гојмушдур. Онун үчүн пејғәмбәрләр дирилдилмишди, вә о, бу пејғәмбәрләр вә мәләкләр үчүн имам кими намаз гылмышдыр. Аллаһ ﷻ она Ҹәннәти вә Ҹәһәннәми, Аллаһын бөјүк әламәтләрини ҝөстәрмишдир. О, Аллаһы ајыглыгда (һәгигәтдә) ики дәфә ҝөрмүшдүр.

Мәләкләр Пејғәмбәрлә ﷺ бирликдә дүшмәнләрлә вурушурдулар, вә о, һараја ҝетсәјди, онун ардынҹа ҝедирдиләр. Она Китаб назил олунмушду, бахмајараг ки, о, нә охуја, нә дә јаза билирди. Вә бу Китаб – тәһрифдән, әлавә вә ондан нәјисә азалтмагдан мүһафизә олунмуш, тәркибиндә бүтүн әввәлки Китабларда вә онлардан даһа да чох мәлумат олан Гурандыр.

Мүгәддәс Гуран бүтүн биликләри әһатә едир, вә әҝәр бу биликләр әлдә едилсә, онда башга китаблара еһтијаҹ галмаз. Ону әзбәрләмәк асандыр, ону охујана исә һәр охунан һәрфи үчүн он-он хејирхаһ әмәл һесаба алыныр. Һабелә Гуран диҝәр мүгәддәс Јазылардан отуз дәјәринә ҝөрә үстүндүр.

Пејғәмбәрләрдән вә елчиләрдән һеч биринә Әл-Фатиһә кими сурәләр, “Бисмилә”, “Ајәтүл Күрси”, “Әл-Бәгәрә” сурәсинин сонунҹу ајәләри кими ајәләр верилмәмишди. Пејғәмбәрин ﷺ мөҹүзәси – Гуран – Гијамәт ҝүнүнә кими галаҹагдыр, диҝәр пејғәмбәрләрин мөҹүзәләри исә өзләринин вахтында хәтм олунур (мөвҹудлуғуну дајандырыр). Бизим Пејғәмбәримиздә ﷺ мөҹүзәләр һамысындан чох иди, ондан савајы, диҝәр пејғәмбәрләрдә олан мөҹүзәләрин һамысы пејғәмбәримиз Мүһәммәддә ﷺ ҹәм олмушду. Белә шеј онлардан һеч бириндә олмамышдыр. Она гәмәри (ајы) парчаламаг, дашларын саламы (дашлары саламламаг), хүтбә заманы Пејғәмбәр ﷺ көкүн үстүнә галхмагдан дајананда онун инилтили зарылтысы, бармагларынын арасындан сујун ахыб төкүлмәси, ағаҹын инсан дилиндә данышмасы, Мүһәммәдин ﷺ пејғәмбәрлији һаггында онун шәһадәти вә онун дәвәтини гәбул етмәси кими мөҹүзәләр верилмишди.

Пејғәмбәримизин ﷺ хүсусијјәти бир дә ондадыр ки, Мүһәммәд ﷺ пејғәмбәрләрдән сонунҹусудур, онун чағырышы (дәвәти) исә истиснасыз олараг инсанларын һамысына јөнәлдилмишдир. Буна әлавә олараг, о, пејғәмбәрләрә, һәтта ҹинләрә ҝөндәрилмишдир.

Аллаһ-Тәала онун һәјатына, онун өмрүнә анд ичмиш, онун адыны Гуранда Өз ады илә бағламышдыр. Аллаһ-Тәала бүтүн јаратдыгларыны истиснасыз олараг она һәр шејдә табе олмаға мәҹбур етмишдир. Аллаһ Гуранда она ады илә мүраҹиәт етмәмиш, јалныз “Ја Пејғәмбәр!”, “Ја Рәсул!” сөзләри илә мүраҹиәт етмиш вә үммәтә она ады илә мүраҹиәт етмәји гадаған етмишдир. Аллаһ она ән јумшаг тәрздә мүраҹиәт едәрди. Диҝәр пејғәмбәрләрдән фәргли олараг, Аллаһ үммәтиндә она зијан вура билән шеји ҝөрмәји вермәмишдир.

Аллаһ-Тәала ону Аллаһын Истәклиси адландырмыш вә “Сидрәт әл-Мүнтәһада” (сон һәддин Шанаҝүлләси - диндарлара ҝөрә – ҝөјүн једдинҹи гатында тәсвир олунан бир јерин ады) онунла данышмышдыр, Муса илә исә – ағаҹын јанында. Аллаһ она ачыг вә ҝизли биликләрә әсасланараг гәрарлар чыхартмаг һүгугу вермиш, дәрин фикри аз сөзләрлә (ҹәвәми әл-кәлими) ифадә етмәк баҹарығы вә дүнјанын бүтүн гујуларынын (дәрјаларынын, дәфинәләринин, хәзинәләринин) ачарларыны вемишдир. Аллаһ она вәһјләрин бүтүн нөвләри илә мүраҹиәт етмишдир.

Мүһәммәдин ﷺ јанына Исрафил мәлаик енмишдир, һалбуки бундан габаг о, пејғәмбәрләрдән һеч кимин јанына енмәмишди. Аллаһ ﷻ ону пејғәмбәр вә һөкмдар (һаким) етмиш, она һәр шеј, һәтта руһ һаггында биликләр вермишдир. Аллаһ-Тәала она Дәҹҹал һаггында данышмышдыр. Аллаһ ﷻ она һәлә сағ икән бағышланма һаггында билҝи вермишдир.

Аллаһ-Тәала онун адыны онунла уҹалтмышдыр ки, һәр дәфә азанда, хүтбәдә вә ја шәһадәтдә Аллаһын ады зикр олунанда, онунла бирликдә онун да (Мүһәммәдин) ады чәкилир. Гијамәт Ҝүнүнә гәдәр баш верәҹәкләрин һамысыны она ҝөстәрмиш, һәтта диҝәр иҹмалары да ҝөстәрмишдир. О, Адәм өвладларынын сејјиди (ағасы, ҹәнабы) вә Аллаһын јаратдыгларындан ән јахшысыдыр. Онун зөвҹә вә гызлары дүнјанын ән јахшы гадынлары, тәрәфдарлары исә, пејғәмбәрләр истисна олмагла – инсанлардан ән јахшылары һесаб олунур.

Өлүм мәләји Мүһәммәд ﷺ пејғәмбәрин јанына ҝәлмәмишдән габаг буна иҹазә истәмишдир. Дүнјасыны дәјишәндән сонра Аллаһ-Тәала бүтүн кишиләрә онун зөвҹәләри илә никаһы гадаған етмишдир. Онун дәфн олундуғу јери исә Кәбә вә Әршдән даһа үстүн (чох ҝөзәл, чох јахшы, әла) етмишдир.

Пејғәмбәрин ﷺ оврәтини һеч ким ҝөрмәмишдир, әҝәр кимсә ҝөрсәјди, онда о, кор оларды. Нә Гуранда, нә дә диҝәр Китабларда Мүһәммәд Пејғәмбәрдән ﷺ башга пејғәмбәрләрдән һеч кимә намаз гылмаға Аллаһын әмри, һөкмү јохдур.

Мүһәммәд Мүслимов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №7.


SUALLARINIZ

Өз кəндиндə мəсҹид јoxдурсa, гoншу кəндə исə мəшғулијјəт (чoбaн ишлəдији үчүн) сəбəбиндəн ҝeтмəк гəтијјəн мүмкүн дeјилсə, ҹүмə нaмaзыны тəрк eтмəк oлaрмы? Имaм Ибн Һəҹəр əл-Һeјтəми «Туһфəтул-Муһтaҹ» əсəриндə јaзыр: “Киши ҹүмə нaмaзыны јaлныз ҹүмə нaмaзынын гылындығы јeрдə oлдуғу...


Рəбиүл-Əввəл aјы – бəшəријјəтин ниҹaты

Һəр биримиз билирик ки, Рəбиүл-Əввəл Aллaһын eлчилəринин сoнунҹусу, бүтүн пeјғəмбəрлəрин мөһүрү oлaн Мəһəммəд Пeјғəмбəрин ﷺ бу дүнјaјa тəшриф бујурдуғу aјдыр.   Əлбəттə, бизим үчүн бөјүк сeвинҹдир ки, биз oнун үммəтиндəник, oнун Aллaһ-Тəaлaнын динини бизə нeҹə чaтдырдығыны, нə илə ҝəлдијини...


İslamda özünü sevməyin həqiqi mənası

Eгoизм, xудбинлик нəдир? Өзүнү сeвмəк нəдир? Бу јaxшыдыр, јoxсa пис?   Биз бeлə дүшүнмəјə вəрдиш eтмишик ки, “eгoизм” сөзүнүн мəнфи мəнa чaлaрлaры вaр. Интeрнeтдə eлeктрoн лүғəтлəр бу тeрмини бeлə изaһ eдирлəр: eгoизм – инсaнын дaврaнышынын тaмaмилə өз шəxси xeјринə вə...


Qadını öz razılığı olmadan ərə vermək olarmı?

Əgər qadın bakirədirsə, onun atası, yaxud atası olmadıqda ata tərəfdən babası, onu özünə münasib hesab etdiyi bir şəxslə evlənməyə məcbur edə bilər. Lakin bunun üçün üç şərtin yerinə yetirilməsi vacibdir:   1) Qızla onun vəlisi (atası və ya ata...


Qısqanclıq: ehtiras ilə iman nurunun arasında

Qısqanclıq bəlkə də insanın ən ziddiyyətli hisslərindən biridir.   Gündəlik həyatda bu hiss çox vaxt qəzəb və sahiblik duyğusu ilə müşayiət olunur, hətta ən möhkəm münasibətləri belə zəhərləyə bilir. Lakin İslamın mənəvi ənənəsində qısqanclıq tamam başqa məna...