Мүһәммәд ﷺ Пејғәмбәрә севҝи
Мүһәммәд ﷺ Пејғәмбәрә севҝи
Аллаһ-тәала Гурани-кәримдә бујурур ки, мәнасы беләдир: “Сән онлара де ки, ја Пејғәмбәр: “Мән – Аллаһын Рәсулујам вә сизи Онун дининә чағырырам. Әҝәр сиз Аллаһы севирсинизсә, онда мәним ардымҹа ҝәлин вә мәнә табе олун, онда Јарадан да сизи севәр, сиздән разы галар вә ҝүнаһларынызы сизә бағышлајар!” (“Али-Имран” сурәси, ајә 31).
Һәзрәти Мүһәммәд ﷺ Пејғәмбәрин һәдисиндә дејилмишдир: “Мәни ким севсә дә, о, Аллаһы да севир. Вә мәнә ким итаәт етсә дә, о, Аллаһа да итаәт едир”.
Һәгигәтән, Аллаһ ﷻ Өз Рәсулунун ﷺ ардынҹа ҝетмәји вә она итаәти Өзүнә ﷻ итаәт етмиш вә Өзүнә ﷻ олан севҝини Пејғәмбәрә ﷺ севҝијлә бағламышдыр. Чүнки, доғрудан да, Јараданымызын бүтүн јаратдыгларындан сонунҹу Пејғәмбәр, бүтүн пејғәмбәрләрин Пејғәмбәри – Мүһәммәд ﷺ, онун ән һөрмәтли, мөтәбәр, ән әзиз вә истәкли мәхлугудур. Вә Бөјүк Аллаһ-тәаланы вә Онун Пејғәмбәри Мүһәммәди ﷺ севән диндар, шүбһәсиз ки, Јараданын ҝөндәрдији динин бүтүн һөкмләринә, ҝөстәришләринә әмәл етмәјә чалышар.
Бир дәфә Пејғәмбәрин ﷺ сәһабәси Өмәр она дејир: “Ја Рәсулүллаһ, мән сәни һәр шејдән чох севирәм, анҹаг өзүмә севҝи үстүн ҝәлир”. Буна Пејғәмбәр ﷺ белә ҹаваб верир: “Мүһәммәдин руһу һөкмүндә олан Аллаһа анд олсун, мәни өзүндән чох севмәјинҹә сизләрдән һеч кимин мүкәммәл дини олмаз”. Бир нечә вахтдан сонра Өмәр дејир: “Аллаһа анд олсун, инди мән сәни өзүмдән чох севирәм”. Вә Пејғәмбәр ﷺ ҹаваб верир: “Инди сәнин динин тәкмилләшди, ја Өмәр”.
Аллаһа мүкәммәл инам – ән јүксәк мәгсәддир ки, она чатмаға һәр бир инсан чалышмалыдыр, чүнки һәгиги вә дүзҝүн дин - һәм бу дүнјада, һәм дә о дүнјада хошбәхтлијин рәһнидир. Вә бу мүгәддәс динин дајағы вар ки, онсуз бу инам тамдәјәрли дејил, вә бу дајаг – Мүһәммәд Пејғәмбәрә ﷺ севҝидир, һансы ки, шүбһәсиз, Аллаһа севҝијә ҝәтириб чыхарыр.
Гуранда дејилмишдир ки, Аллаһ сонунҹу Пејғәмбәр Мүһәммәди јалныз мәрһәмәт вә бүтүн аләмләр үчүн ниҹат кими ҝөндәрмишдир. Тәкҹә өзүнү дејил, бүтүн бәшәријјәти бәзәјән јүксәк, ҝөзәл хасијјәт саһиби адландырараг Аллаһ ону Гуранда тәрифләјир. Пејғәмбәрин зөвҹәси Аишәдән онун мәнәвијјаты, әхлагы һаггында сорушанда о, ҹаваб верди ки, Пејғәмбәрин әхлагы тамамилә Гурана ујғундур, јәни о, Гуранда хатырланан бүтүн јахшы ҹәһәтләрә малик иди. О, бүтүн бәшәр үчүн тәглид нүмунәси, өрнәкдир.
Пејғәмбәри севмәк – ону јүксәлтмәк вә она һөрмәт бәсләмәк демәкдир, Ислам дининин јајылмасына сөз вә әмәллә көмәк етмәкдир, һансы ки, шүбһәсиз, һәм дә бүтүн пејғәмбәрләрин динидир, онун хасијјәтини вә ҹәһәтләрини өјрәнмәк, әхз етмәк, онун Сүннәсинә әмәл етмәкдир. Пејғәмбәр ﷺ демишдир: “Нә илә ҝәлмишәмсә, онларын һамысыны севмәјинҹә сиздән һеч ким иман ҝәтирмәз”.
Аллаһ Рәсулуна севҝи – јүксәк дәрәҹә вә Аллаһдан горхмағын әсасыдыр ки, салеһ вә мөмин инсанларын һамысы она ҹан атмыш вә атырлар. Пејғәмбәрин ﷺ сәһабәләри вә мүсәлманларын онлардан сонра ҝәлән нәсилләри Аллаһын Елчисини о гәдәр чох севирдиләр, о гәдәр бу севҝи онларын ҹанына ишләмишди ки, онлар камиллијин јүксәк дәрәҹәләринә чатмыш вә диндарлар үчүн тәглид нүмунәси олмушлар.
Пејғәмбәрин сәһабәси, досту Әбу Бәкр – пејғәмбәрләрдән сонра инсанларын ән јахшысы – ону өз һәјатындан артыг севир вә һәмишә онун үчүн өзүнү гурбан вермәјә һазыр иди. Мәккәдән Мәдинәјә һиҹрәт едәндә кафирләрин тәгиби алтында Пејғәмбәрлә о, Сәвр мағарасына чатанда, биринҹи Әбу Бәкр ичәри ҝирди ки, орада Пејғәмбәр ﷺ үчүн тәһлүкә олмадығына әмин олсун. Јери тәмизләјиб чијин өртүјү илә дешикләри тыхады, галан бир дешији исә ајағы илә өртдү. Бундан сонра мағараја Рәсулүллаһ ﷺ ҝирди вә башыны јол јолдашынын дизләринә гојуб јатмаға узанды. Әбу Бәкри илан санҹды, о исә һеч јериндән дә тәрпәнмәди ки, Пејғәмбәри нараһат етмәсин. Лакин онун ҝөз јашы Аллаһ Рәсулунун ﷺ үзүнә дүшдү, бундан о, ојаныб нә баш вердијини сорушду. Әбу Бәкр ҹаваб верди: “Мәни илан санҹды”. Вә онда Пејғәмбәр ﷺ санҹылмыш јерә ағыз сујуну сүртдү вә ағры сакитләшди.
Әбу Бәкр һәмишә Пејғәмбәрин ﷺ јанында олур вә һәр шејдә она көмәк едирди. Ислам вә Пејғәмбәр наминә о, чохлу чәтинликләрә таб ҝәтирди. Бир дәфә о, Аллаһ Рәсулуну мүдафиә едәндә, бүтпәрәстләр ону елә бәрк дөјдүләр ки, адамлар ону өлү билдиләр. Өзүнә ҝәләндә исә илк сөзләри бу олду: “Пејғәмбәрә нә олуб, о, һардадыр. Мәни онун јанына апарын!”. О, Пејғәмбәри белә чох истәјир вә јүксәлдирди, Аллаһ ондан разы олсун!
Әли ибн Әби Талибдән сорушдулар: “Сиз Рәсулүллаһы неҹә севирдиниз?”. О, ҹаваб верди: “Аллаһа анд олсун, биз ону өзүмүздән, малымыздан, өз өвладларымыздан, валидејнләримиздән чох севирдик”. Пејғәмбәрин бүтүн сәһабәләри ону өзләриндән чох севәр вә онун үчүн ҹанларындан кечмәјә һазыр идиләр. Белә ки, бүтпәрәстләр Зејд ибн Дәснә адлы сәһабәјә чатыб ону өлдүрмәк истәјәндә, о вахты динсиз олан Әбу Сүфјан ондан сорушду: “Ја Зејд, истәрдинми Мүһәммәд бу саат сәнин јериндә олсун, сән исә өз евиндә оласан?”. Зејд ҹаваб верди: “Аллаһа анд олсун, мән истәмәздим ки, Мүһәммәдә һеч бир тикан да батсын”. Вә Әбу Сүфјан деди: “Мән тәрәфдарларын Мүһәммәди севән кими киминсә кими белә бәрк севдијини ҝөрмәмишәм”.
Сәвбан бин Малик адлы сәһабә Пејғәмбәри ﷺ елә бәрк севирди ки, ону ҝөрмәјәндә чох кәдәрләнәрди. Вә бир дәфә о, үзү кәдәрли Пејғәмбәрин ﷺ јанына ҝәләндә, Пејғәмбәр ﷺ ондан сорушду: “Сәнә нә олуб?”. Сәвбан ҹаваб верди: “Ја Рәсулүллаһ, Аллаһын сәламы вә саләти сәнә олсун, мән хәстә дејиләм, лакин сәни ҝөрмәјәндә сәнә раст ҝәлинҹә тәнһалыг вә гәмҝинлик кечирирәм. Сонра мән Ахирәт дүнјасыны јада салыб горхурам ки, о дүнјада сәни ҝөрмәрәм, чүнки сән пејғәмбәрләрлә бирликдә олаҹагсан...”. Онда Аллаһ-тәала ајә назил етди, орада дејилир ки, Аллаһ вә Онун Рәсулуна итаәт едиб табе оланлар о дүнјада пејғәмбәрләр, салеһләр вә шәһидләрлә бирҝә олаҹаглар. Вә Аллаһын Рәсулу бу ајәни охујанда Сәвбан чох севинди, чүнки онда үмид јаранды ки, әбәди дүнјада онунла бир јердә олаҹаг.
Пејғәмбәр ﷺ хүтбә охујанда сәһабәләриндән бири она јахынлашыб сорушду ки, Гијамәт ҝүнү нә вахт ҝәләҹәк. Пејғәмбәр ﷺ она деди: “Сән бу ҝүн үчүн нә һазырламысан?”. О, ҹаваб верди: “Мән чохлу намаз, оруҹ вә сәдәгә һазырламамышам, анҹаг мән Аллаһы вә Онун Елчисини севирәм”. Онда Пејғәмбәр ﷺ она деди: “Сән кими севмисәнсә, онунла оларсан”. Сонралар сәһабә Әнас дејәрмиш: “Вә биз Исламдан сонра Рәсулүллаһын дедијинә севинән кими нәјәсә белә бәрк севинмәмишдик: “Сән кими севмисәнсә, онунла оларсан”. Сонра Әнас әлавә етмишдир: “Вә мән дә Мүһәммәди, Әбу Бәкри, Өмәри севирәм вә үмидварам ки, онларла бирликдә Ҹәннәтдә оларам”.
Вә Пејғәмбәрдән сонра өмүр сүрән сәһабәләри да ону даһа чох севмәјә башладылар. Вә онлардан биринә өлүм јахынлашанда о, севинәрди, чүнки билирди ки, тезликлә Аллаһын Рәсулу илә ҝөрүшәҹәкдир. Пејғәмбәрин ﷺ мүәззини Билалын өлүмү јахынлашанда онун зөвҹәси гышгырмаға башлады: “Бу нә бәладыр!”. О исә деди: “Неҹә дә севинҹ вә хошбәхтликдир, сабаһ мән истәклиләрими ҝөрәрәм - Мүһәммәди вә онун тәрәфдарларыны”.
Имам Малик, Аллаһ ондан разы олсун, Пејғәмбәри чох севиб тәрифләјәнләрдән бири иди. О, Пејғәмбәрин ﷺ һәдисләрини дәстәмазсыз охумазды, һәдиси охумаға башлајанда исә һеч нә илә гираәти кәсмәзди. Бир дәфә Пејғәмбәр мәсҹидиндә һәдис охујаркән әгрәб онун ајағыны бир нечә дәфә санҹды, о исә јенә дә һәдис охумағындан дајанмады. О һәм дә Мәдинәјә ат үстүндә ҝетмәзди, дејәрәк ки, Пејғәмбәрин ҝәздији вә дәфн олундуғу торпағы һејван дырнаглары илә тапдаламагдан хәҹаләт чәкир.
Әлбәттә, сәһабәләрин вә мүсәлманларын өз Пејғәмбәри Мүһәммәдә севҝисиндән нә демәк олар, һалбуки ҹансыз әшјалар да онун һәсрәтини белә ачыг-ашкар ифадә едирдиләр. Мүсәлманлар трибунадан (минбәрдән) истифадә етмәјә башлајынҹа Аллаһын Рәсулу мәсҹиддә олан палма көтүјүнә галхараг хүтбә охујарды. Сәһабәләри минбәр дүзәлдәндә исә Рәсулүллаһ хүтбәни онун үстүндән охумаға башлады. Һәмин ҝүн мәсҹиддә олан мүсәлманларын һамысы онун һәсрәтини чәкән палма көтүјүндән ҝәлән шиддәтли фәрјады ешитдиләр. Онда Пејғәмбәр ﷺ минбәрдән дүшүб көтүјү сығаллады, вә јалныз бундан сонра о, сакитләшди. Бу, бүтүн мүсәлман дүнјасында мәлум олан сәһиһ, дүрүст тарихчәдир.
Пејғәмбәр ﷺ дејәрди: “Аллаһы севин, чүнки О сизә мәрһәмәт вә бәрәкәт верир, вә Аллаһын мәнә олан севҝисинә ҝөрә мәни дә севин, әһли-бејтимә олан севҝимә ҝөрә онлары да севин”. Әҝәр бир шәхс башгасыны севирсә, һәр шејә севҝили илә бағлы мәһәббәт елә бил севҝинин гајдасы ја да ганунудур. Мәсәлән, шәхс өз севҝилисинин евини, о евдә јашајанлары, күчәни, гоншуларыны, һәтта онун һәјәтиндә олан ев һејванларыны да севир. Буна ҝөрә дә тәкҹә Пејғәмбәрин өзүнү севмәк кифајәт дејилдир, онунла бағлы нә варса, аиләси, өвладлары вә саирә дахил олмагла, һамысыны севиб тәрифләмәк лазымдыр. Доғрудан да, Аллаһы севирәм дејиб алиҹәнаб Мүһәммәд Пејғәмбәрин јолундан чыхыб она итаәт етмәјәнин сөзләри јаландыр.
Пејғәмбәри тәсвир едәрәк, Әли ибн Әби Талиб дејәрмиш: “ О, инсанлардан ән ҹомәрди, сәхавәтлиси, бәшәр арасында ән доғручу, хасијјәтинә ҝөрә ән јумшаг вә меһрибан вә мәншәјинә ҝөрә әсилзадә иди. Онунла таныш олан һәр кәс она вурулурду. Ону характеризә едән һәр кәс дејәрди: “Мән ондан габаг вә ондан сонра она бәнзәр инсан ҝөрмәмишәм”.
Гој Аллаһ бүтүн мүсәлманлара Пејғәмбәрә ﷺ сәмими севҝи, һәр шејдә онун ардынҹа ҝетмәји версин вә Гијамәт ҝүнүндә бизи онунла бирликдә галдырсын! Амин!
