Маашла нә етмәли?
Маашла нә етмәли?
Сиз нә вахтса фикир-ләшмисиниз ки, әмәк һаггы, мааш аланда илк нөвбәдә нә едирсиниз, вә нә үчүн пуллар бармаглар арасындан гум кими сүзүлүб ҝедир?
Бу ҝүн биз сизә беш шејдән бәһс едәҹәјик ки, онлар дүшүнмәдән пул хәрҹләмәк еһтирасынын өһдәсиндән ҝәлмәјә вә тез пуллар хүлјасыны арадан галдырмаға көмәк едәҹәкдир.
1.Маашын мәбләғи илә алданмаға дәјмәз
Шүурумузун проблеми ондадыр ки, һәр хәрҹләјәндә биз һәлә дә башымызда алдығымыз әмәк һаггынын илкин мәбләғини тутуруг. Јаддашымызда бир нечә вахт о, дәјишмәдән галыр. Бу, адамы тәзә хәрҹләрә сөвг едән зеһни тәләдир, чүнки о, бу рәгәмдә дөврәләнмишдир.
Амма әслиндә исә пуллар алынан мүхтәлиф шејләрә ҝедир, вә биз нөвбәти дәфә банкомата јахынлашанда ҝөрүрүк ки, мааш артыг јохдур. Јада салмаға башлајырыг, һара вә нәјә хәрҹләмишик, чүнки бүтүн вахт алмаг вә хәрҹләмәклә мәшғул идик.
Биз баша дүшмүрүк, бу неҹә баш верди вә пуллар һара ҝетди, чүнки башымызда һәмишә әввәл алдығымыз мәбләғ иди. Вә һәр дәфә биз хәрҹләјәндә башымызда о әввәлки рәгәм үзә чыхырды.
2.Хәрҹләрин һесабыны апармаг лазымдыр
Бу проблеми биз хәрҹләримизин һесабыны апармаға башлајараг, бүтүн хәрҹләри бајағы сурәтдә јазараг, әлимиздә олан сонунҹу балансы јаддашымызда сахлајараг һәлл едә биләрик. Вә нөвбәти дәфә гызғын сә’јлә бумажники (пул кисәсини) бошалтмаг истәјәндә башымызда дәрһал әввәл хәрҹләдијимиз вәсаитдән галан дәгиг мәбләғ јаранар. Бу бизи ајылдар вә өзүмүзү алдатмаға гојмаз.
3.Тезликлә нәсә алмаг еһтира-сындан чәкинмәк лазымдыр
КИВ (күтләви информасија васитәләри) вә реклам јанлыш мәгсәд верәрәк, ҝөзәл шәкилләрлә, трендләрлә, сүн’и сурәтдә адмы алдадараг мүхтәлиф шејләр алмаға тәһрик едирләр. Биздә дәрһал нәсә алмаг, һамы кими олмамаг, башгаларына охшамамаг, хүсуси (ајрыҹа) олмаг арзусу ојадараг. Сабаһкы ҝүн һаггында дүшүнмәкдән имтина етмәк, јалныз бу ҝүн јашамаг ешги, һагг-һесабы исә сабаһ ҝөрмәк – проблеми јалныз ағырлашдырыр.
Кредитләрдә батараг, дост вә танышлардан борҹ алараг, өзүмүзү зәрбә алтына гојараг биз мүхтәлиф, һәр вахт да лазым олмајан шејләрә пул хәрҹләјирик. Алынан бу шејләр мадди тә’минат һисси версә дә, лакин тә’мир, хидмәт, јенилик тәләб едәрәк өз-өзлүјүндә һәјатымызы ағырлашдырырлар. Нөвбәти маашы алараг биз дәрһал хәрҹләмәкдән чәкинмәлијик.
4.Тез пул алмаг хүлјасына дүшмәмәли
Малијјә савадлығы курслары кечәндән сонра мән өзүмдә һәтта борҹ јығараг мәни габағыалынмаз хәрҹләрә сөвг едән чохлу јаланчы истигамәтләр, јоллар, мәгсәдләр ашкар етдим.
Һәмин вахт өзүмүн сабит ҝәлир мәнбәјим јох иди, үмуми јатагханада јашајырдым, кичик стипендија вә валидејн вә мүәллимләрдән көмәк алырдым, вә борҹларымы неҹә гајтармаг һаггында дүшүнмүрдүм. Башым тез пул газанмаг фикирләри илә мәшғул иди. Мән фикирләшмирдим ки, бизнесдә биликләр әлдә етмәк үчүн вахт вә пул еһтијаты лазымдыр.
Лакин тез пуллар һаггыда нахош истәк мәни франшиза ачмаг үчүн партнјор ахтарышына сөвг еләди ки, бу, уғурсузлугла нәтиҹәләнди. Тәрәфдашларым мәнә фикримә ҝәлмәјән шејләр һаггында суаллар вермәјә башладылар, бејнимдә јалныз о хүлја иди ки, тез пул газанмаг олар, мән ајдынҹа дүшүнмүрдүм. Газанҹ әлдә етмәк үчүн бир нечә бизнес-истигамәти ишә салмагдан төрәнмиш ҹошғун хәјал иди. Бу, тәбии ки, пулларын дағылыб јајылмасына вә гијмәтли вахтын сәрф едилмәсинә ҝәтириб чыхарды. Тәәссүф ки, буну мән чох ҝеҹ, вәсаит галмајанда вә мән бир истигамәтдә һәрәкәт едә билмәјәндә баша дүшдүм, чүнки һәр бир лајиһә чохлу вахт, диггәт вә гүввә тәләб едирди.
Суткада анҹаг 24 саат вар, вә онлар истәдијин һәр шејә чатмыр. Сонра стресс, баш ағрылары, үмидсизлик, јухусузлуг вә әлавә хәрҹләрә сәбәб олан вәзијјәтләр јаранды. Онлар борҹ гујусуну јалныз дәринләшдирирди. Она бахмајараг ки, һәр ҝүн һәр лајиһә үзрә ишләрими планлашдырырдым, бунунла белә бүтүн ортаја чыхан проблемләри һәлл етмәк олмурду.
Ҝеријә гајыдыб өз сәһвләрими јада салараг тәәссүф һиссиндән әзаб чәкирәм. Нијә мән әввәлләр тез газанмаг арзусу кими хәстәлик һаггында билмәмишәм?
Танышларымын ичәрисиндә мәнә фајдалы мәсләһәт верән адамлар јох иди, онлар өзләри мәним сәвијјәмдә иди вә мүмкүн ола билән поблемләрдән сагындыра билмәздиләр. Е’тираф едим ки, мән өзүм дә тәҹрүбәли адамлардан мәсләһәт ахтармырдым.
Мән өзүмә дејирдим: “Өзүм билирәм нә етмәк лазымдыр, вә мәнә мәсләһәтләр лазым дејил”. Бунунла мән тез пул газанмаг арзусу вә тезликлә варланмаг хүлјасына ујараг өзүмү алдадырдым. Сонра бир-биринин ардынҹа лајиһәләр дајандырылды, борҹлар верилди, лакин билик вә тәҹрүбә галды. Онларсыз мән чыхылмаз вәзијјәтдә чабалајараг мүхтәлиф истигамәтләрдә пуллары хәрҹләмәјә давам едәрдим.
Јадымдадыр, малијјә курслары апаран мүәллим дејәрди ки, өзүнүн малијјә карјерасына башлајанда о өзү дә белә иди, борҹлара ҝирәрәк, мүфлис олараг, јығдығы пуллары вә вахты сәрф едәрәк чохлу лајиһәләр ачырды. Баша дүшмәјәрәк ки – бунлар хәстәликдир. Партнјорлары, әтрафдакылары, јахын вә гоһумлары тагсырландырырды. Һәтта өз бәлаларында јашадығы өлкәни, һакимијјәт органларыны вә верҝи системини ҝүнаһкар сајырды.
5.Бир һиссәсини хејријјәчилијә верин
Биринҹи, әмәк һаггыны нәјә хәрҹләмәк лазымдыр – бу, хејир ишдир. Уғурлу адамлар белә едирләр. Онлар мүнтәзәм олараг өз ҝәлириндән вәсаитин бир һиссәсини хејријјәчилијә ајырырлар. О ки галды башга адамлара, онлар әввәлҹә хәрҹләјир, сонра исә галаны хејријјәчилијә верирләр. Доғрудур, чох һалларда һеч нә галмыр. Вар-дөвләтин сирри – хејријјәчиликдир. Лакин шәхс әввәлҹә һамысыны хәрҹләјиб сонра нә етмәји фикирләширсә, сәдәгәјә о, неҹә вәсаит ајыра биләр?
