Чүнки о – инсандыр

Ҹүмәнин сојуг гыш сәһәри, јанварын 22-дә Дағыстанын пајтахтына битишик олан Әлбурикәнд гәсәбәсинин сакини Маһилав Хејрулајев, адәти үзрә, сәһәр намазыны јеринә јетириб сәһәр јемәјинә ҝетмәјә һазырлашырды.

Бу ҝүн о, Росгвардија мајору, әлаһиддә баталјон командиринин мүавини кими гаровуллары, нөвбәтчиләри дәјишмә вахтына чатмалы, вәзифәләр гојмалы вә бөлмәнин (һиссәнин) әмәкдашлары арасында бөлүшдүрмәли иди. Маһилавын фикирләринин адәт һалыны алмыш ҝедишини телефонун гәфил (ҝөзләнилмәјән) сигналы кәсди. Екранда гоншусу Кәмаләтдинин нөмрәси ишыглпнды. Белә тез (еркән) зәнҝдән нараһат олан Маһилав дәстәји галдырды вә тәкҹә ики сөз ешидә билди: “Бизә көмәк един”. Телефонун о башында әмәлә ҝәлмиш там сакитлик бәдбәхтлијин ән ајдын-ашкар әламәти олду. “Илк олараг ағлыма ҝәлди ки, бәлкә онларда јанғын баш вериб. Пәнҹәрәдән Кәмаләтдинин евинә бахыб мән јанғынын һеч бир әламәтини ҝөрмәдим. Бүтүн ишләри атыб вә евдәкиләрә һеч нә демәјиб, мән онлара тәләсдим”, - данышыр Маһилав. Гоншунун дарвазасы бағлы иди. О, тез һасарын үстүндән кечиб евә јахынлашды. Хошбәхтликдән гапылар бағлы дејилди, вә о ичәри ҝирди.

“Мәним сәсимә һеч ким һај вермәди. Евдә там сакитлик иди. Биринҹи мән Кәмаләтдини ҝөрдүм. О, отағын ортасында узанмыш, ағзында көпүк ахырды. Мән дәрһал ону күчәјә чыхардым”, - хатырлајыр Маһилав. Евә гајыдыб о, аиләнин галан үзвләрини чыхартмаға чалышды – гоншусунун арвады вә дөрд ушағы. Онларын һамысы зәһәрләнмә әламәтләри илә узанмышдылар. “Ушаглар дурмаға чалышыр, лакин баҹармырдылар, вә онлар дөшәмәјә јыхылырдылар. 14 јашлы ушағын дили дүшмүшдү. Мән көмәк етмәк истәдим, амма о мәни дишләди”, - данышыр Маһилав. Баша дүшәрәк ки, өзү тәк баҹармаз, чүнки илк јардым ҝөстәрмәк үчүн онун тибби билҝиләри кифајәт гәдәр дејилди, о өз һәјат јолдышы Мәрзиһәт Өмәрованы чағырмаға тәләсди. О, Республика перинатал мәркәзиндә тибб баҹысы ишләјир. Баш верәндән һали олараг Мәрзиһәт әри илә бирликдә гоншуларын јанына јүјүрдү. Сонрадан мәлум олдуғу кими, Кәмаләтдин Әбдүрәһманһаҹыјевин аиләсинин зәһәрләнмәсинин сәбәби дәм газы олмушдур.

Маһилав да, гоншуларын евинә биринҹи ҝиришдә ону удараг өзүнү пис һисс етмәјә башлады. “Һәјат јолдашымла гајыданда мәндә һәјәҹан вә уддуғум газдан ајагларым дајанмаға башлады. Лакин буна бахмајараг биз һамыны ешијә, тәмиз һаваја чыхара билдик. Дилләри дүшәнләри һәјат јолдышым бөјрү үстә јатырмаг мәсләһәти верди. Бундан сонра онларын һалы хејли јүнҝүлләшди”, - дејә Маһилав хатиратыны бөлүшдүрүр. Зәрәр ҝөрмүшләрә илк тибби јардым ҝөстәриб әр-арвад тәҹили чағырдылар. Һәкимләр тез ҝәлдиләр, лакин јер бузладығына ҝөрә тәҹили јардым машыны һеч ҹүр зәрәр чәкәнләрин евинә галха билмирди. Онда Росгвардија мајору арвадыны гоншуларла гојуб өз автомобилиндә һәкимләрин далынҹа ҝетди. Ҝәлән һәкимләр дедиләр ки, зәрәрдидәләри тәҹили сурәтдә хәстәханаја апармаг лазымдыр. Биринҹи ушаглары чатдырмағы гәрара алдылар, вә артыг јолда јерли ушаг хәстәханасынын баш һәкиминә зәнҝ етдиләр ки, онларын ҝәлишинә һазырлашсынлар.

“Һәкимләрә бөјүк чох сағ ол олсун ки, оператив (әмәли) сурәтдә тибби јадым ҝөстәриб онлары өлүмдән хилас етдиләр”, - дејир Маһилав. Онун сөзләринә ҝөрә, гоншу Кәмаләтдинин евиндә буржујка (кичик дәмир печ) ишләјирди. “Ҝеҹә, јәгин ки, газы кәсибләр, вә ону јенидән гошанда гапағын форсункасы ишләмәјиб вә сәһәрә гәдәр газ евә јајылыб, бу да онларын аиләсинин зәһәрләнмәсинин сәбәби олуб”, - дәгигләшдирир о. Дағыстанын Әлбурикәнд гәсәбәсинин сакини Маһилав Хејрулајев нәинки өз гоншусуну вә онун аиләсини хилас етмиш, онларын евини тәмир етмәкдә дә көмәк етмишдир. “Өз таныш вә гоһумларымы јығараг, өз һесабымыза онлар үчүн иситмә системи еләдик, јени пластик пәнҹәрәләр гојдуг (габаглар пәнҹәрәләрдә мүшәмбә (клејонка) варды). Шүкр Аллаһа, инди онлар үчүн һеч бир тәһлүкә јохдур”, - данышыр Маһилав. Ону бу ҹүр һәрәкәт етмәјә нә вадар етди суалына ҹаваб верәрәк Маһилав Хејрулајев өз тарихчәсини данышды: “2010-ҹу илдә мән өзүм һәтта бундан даһа пис вәзијјәтә дүшмүшдүм. О вахт, евә ҝәләркән, мән билмирдим ки, дәм газы ахыб (төкүлүб) ҝедир, вә һеч нә һисс етмәдән, тәһлүкәни зәнн етмәдән ишығы јандырдым – вә бу анда партлајыш баш верди.

О вахт мәндә 50 фаиздән чох јаныг олду, сифәтим танынмајаҹаг дәрәҹәдә дәјишди. Москвада мүхтәлиф хәстәханаларда мән демәк олар ки једди ај јатдым, үзүмүн бир нечә һиссәсиндә дәрини дәјишдиләр, бир нечә пластик әмәлијјат еләдиләр. Нәләр чәкдијим јадымдадыр, вә Аллаһтәала, ҝөрүнүр ки, мәнә бу адамлара көмәк етмәји тәлгин етмишдир. Хәстәлији верән вә ону сағалдан – јалныз Улу Танрыдыр, Она һәдсиз шүкрләр олсун”. Дағыстанын кичик гәсәбәсиндә баш вермиш бу һадисәдә бизим һамымыз үчүн бөјүк ибрәт, нараһат зәманәмиздә хүсусилә әһәмијјәтли дәрс вар, - гардашлыг вә бирлик дәрси, халглар арасында достлуг дәрси. Авар Маһилав вә гумуг Кәмаләтдин, чохмилләтли өлкәмизин чохлу диҝәр сакинләри кими јан-јана, јанашы – ким һансы кәнддән, рајондан јахуд һансы милләтдәндир һаггында дүшүнмәјәрәк әмин-аманлыгда јашајырлар. “Өлкәмизин ҝәләҹәји – јалныз бирликдәдир. Ҹәмијјәтин прачаланмасы исә һеч бир фајда вермәз. Хилас етдијим шәхс - миллијјәтҹә гумугдур.Амма о ким олса да, мәним дин гардашым олуб вә инди дә вар, гоншум вә Аллаһын гулудур (бәндәсидир). Көмәк етмәк үчүн онун евинә ҝирәндә мән онун миллијјәти вә дини һаггында дүшүнмүрдүм. Ону садәҹә олараг она ҝөрә хилас едирдим ки, чүнки о, инсандыр”, - вурғулајыр Маһилав Хејрулајев. Инсанларын башгалары наминә өзләрини тәһлүкәјә салмаг нүмунәләри өлкәмиздә олдугҹа чохдур. Русијалылар өзүнүн фәдакарлығы вә көмәјә ҝәлмәјә һазырлығы илә мәлумдурлар.

Мартын әввәлиндә Владигафгазда доггуз јашлы мәктәбли Артур бузун алтына дүшмүш досту Дәмири хилас етмишдир. Јајын илк ҝүнләриндә Ҹәнуби Осетијанын Схинвал рајону Рустав кәндиндән әр-арвад “Һәјаты хилас етдијинә ҝөрә” медалы илә тәлтиф едилмишләр. Гаврик Тедејев вә Алла Захарова гәза шаһидләри олмушлар. Габагда ҝедән машын чеврилир вә јаныр. Онлар өзләрини итирмәдән јанан автомобилдән алты нәфәри чыхара билмишләр. Тәәссүф ки, белә һадисәләр, үмуми һиддәтә сәбәб олан мәнфи вә рәзил әмәлләр кими надир һалларда ҹәмијјәтдә мәлум олур. Тәмиз ағ варагда кичик гара ләкә диггәти тәмиз вәрәгин өзүндән даһа чох ҹәлб едир. Буна бахмајараг онлар ҹәмијјәтин сағламлығынын вә онун бирлијинин ајдын сүбутудур. Һеч ким сәнин адыны сорушмур, дәринин рәнҝинә вә ҝөзләрин кәсијинә, јашадығын јерә бахмыр. Сәнә көмәк әлини узатмаға һазыр оланда, јалныз она ҝөрә ки , сән – инсансан.

АБДУЛЛА МӘҺӘММӘДОВ

РОБЕРТ ГУРБАНОВ