Рамазан ајы – мәрһәмәт вә бағышланма ајыдыр

Бир дәфә бир атәшпәрәст ҝөрүр ки, оғлу Рамазан ајында мүсәлманларын габағында јејир. Бундан өтрү ону вурур вә сорушур: «Нијә сән бу ајда мүсәлманлара һөрмәт сахламырсан?» Бу һадисәдән сонра һәмин һәфтә атәшпәрәст өлүр, бу шәһәрин алими јухуда онун Ҹәннәтдә олдуғуну ҝөрүб сорушур: “Мәҝәр сән атәшпәрәст дејилдинми?». О, ҹаваб верди: «Бәли, лакин мән өлүм јатағында оларкән Рамазан ајына һөрмәтимә ҝөрә Уҹа Аллаһ мәнә Шәһадәт кәлмәсини (тәкаллаһлылыг формулуну) тәлгин етди » («Нүзһәтү үл-Мәҹәлис» китабына бах, сәһ. 217).

Сәбирсизликлә ҝөзләдијимиз хошбәхт, уғурлу Рамазан ајы, оруҹ тутулан ај јахынлашыр. Аллаһ-Тәала Гурани-кәримдә бујурур (мәнасы): «Еј иман ҝәтирәнләр! Оруҹ тутмаг сиздән әввәлки үммәтләрә ваҹиб олдуғу кими, сизә дә ваҹиб едилди» («әл-Бәгәрә» сурәси, ајә 183).

Рамазан ајы ҝәләндә биз илк олараг Уҹа Аллаһа һәдсиз һәмд-сәналар сөјләмәлијик. Бизләрдән кимин үчүнсә бу ај ҝәлмәјәҹәкдир, кимә мүјәссәр олса, һәдсиз фајда вә немәтләр үчүн Аллаһа һәмд вә сәна десин.

Рамазан ајынын фајдалары (немәтләри)

1. Рамазан – шәфгәт вә бағышланма ајыдыр. Рәвајәтдә дејилир: «Онун әввәли – мәрһәмәт, ортасы – бағышланма, сону – ҹәһәннәмдән хилас олмагдыр».
2. Рамазан ајынын илк ҝеҹәси Аллаһ Өз бәндәләринә Өз рәһми, мәрһәмәти, шәфгәти илә бахыр, Аллаһ кимә бахса, о, һеч вахт ҹәза ҝөрмәз.
3. Бу ајын сонунҹу ҝеҹәси Аллаһ ﷻ һамынын ҝүнаһларыны бағышлајыр. Бу барәдә сәһабәләр сорушдулар: «Ја Аллаһын Рәсулу, будурму Лејләт-үл-Гәдр?». Рәсулүллаһ ﷺ ҹаваб верди: «Јох, бу бағышланма вәзифәләрин (фәрзин) иҹрасы үчүн мүкафатдыр» (Әһмәд).
4. Бу ајда оруҹ тутанын ағзындан ҝәлән иј Аллаһ ﷻ үчүн мүшкүн гохусундан хош олур.
5. Һәдисдә дејилир: «Беш фәрз намазын гылынмасы, һәр ҹүмә ҝүнү әввәлки намаздан сонра ҝәлән намазда иштирак етмәк вә Рамазандан Рамазана оруҹ тутмаг онларын арасында едилән ҝүнаһлары јујур (бағышладыр), әҝәр онларын ичиндә ағыр ҝүнаһлар јохдурса (Мүслим, № 233).

30 ҝүн оруҹ тутмағын һикмәти

Әли ибн Әбу Талибдән белә мәлумат ҝәлир: «Биз мүһаҹирләр вә әнсарларла бирликдә Аллаһ Рәсулунун јанында отурдуғумуз вахт бизә бир дәстә јәһуди јахынлашды вә онлар сорушдулар: «Ја Мүһәммәд, биз сәндән Аллаһын Муса ибн Имрана вердији сөзләр һаггында сорушмаг истәјирик, онлары ҝөндәрилмиш пејғәмбәр ја да јахын мәләкдән башга һеч кимә вермәз”. Пејғәмбәр деди: «Сорушун». Вә онлар сорушмаға башладылар, суаллардан бири белә иди: «Бәс Аллаһ сәнин үммәтини отуз ҝүн оруҹ тутмаға мәҹбур етмәдими?». Пејғәмбәр ﷺ ҹаваб верди: «Адәм ағаҹдан мејвә јејәндә онун гарнында једијинин бир һиссәси отуз ҝүн галды, вә Аллаһ инсанлара отуз ҝүн оруҹ тутмағы тапшырды вә Аллаһын рәһми үзүндән ҝеҹә јемәјә иҹазә верди». Јәһудиләр дедиләр: «Сән һаглысан, ја Мүһәммәд. Даныш бизә ҝөрәк, оруҹа әвәз нәдир?». Пејғәмбәр ﷺ деди: «Мүсәлманлардан Аллаһа үмид олуб ким оруҹ тутса, Аллаһ она једди шеј верир:

1. Инсанын једији гадаған олунмуш әт онун бәдәниндә әријир.
2. Инсан Онун мәрһәмәтинә јахынлашыр.
3. Уҹа Аллаһ она јахшы ишләр ҝөрмәјә имкан верир.
4. Аллаһ зәманәт верир ки, инсан аҹ вә сусуз галмаз.
5. Јарадан гәбир әзабларыны јүнҝүлләшдирир.
6. Аллаһ-Тәала инсана илаһи нур верир ки, онунла Сират көрпүсүндән кечир.
7. Халиг инсана Ҹәннәтдә кәрамәтләр (мөҹүзәләр) верир («Тәнбиһү әл-Гафилин” китабында бах).

Рамазанын фәзиләти һаггында бәзи һәдисләр

Әбу Һүрејранын сөзләриндән нәгл олунур ки, Аллаһын Рәсулу ﷺ демишдир: «Рамазан ҝәләндә Ҹәннәт гапылары ачылыр, ҹәһәннәм гапылары бағланыр, вә шејтанлары зәнҹирләјирләр» (әл-Бухари, № 1899).

Бу һәдиси ҝөстәрән Һафиз Ибн Рәҹәб дејибдир: «Аллаһын Рәсулу өз әсһабәләрини Рамазанын ҝәлмәси илә севиндирирди…» (бах: «әл-Ләтаиф», № 279).

Ибн Аббасын сөзләриндән сөјләнилир ки, Аллаһ Елчиси ﷺ демишдир: «Рамазан ајында едилән үмрә һәҹҹә бәрабәрдир» (әл-Бухари, № 1863).

Һәдисдә сөһбәт ондан ҝедир ки, Рамазан ајында едилән үмрәјә (кичик һәҹҹә) ҝөрә мүкафат һәҹҹә бәрабәрдир. Лакин бу о демәк дејилдир ки, Рамазанда үмрә өзү илә тамдәјәрли һәҹҹи әвәз едә биләр.

Әбу Сәид әл-Хүдридән сөјләнилир ки, Аллаһ Рәсулу ﷺ демишдир: «Һәгигәтән, Аллаһын елә адамлары вар ки, онлары О, Рамазанда һәр ҝүн вә һәр ҝеҹә Ҹәһәннәмдән азад едир. Вә доғрудан да, һәр бир мүсәлман Рамазанда һәм ҝеҹә, һәм дә ҝүндүз дуасына ҹаваб алыр!» (әл-Бәззар).

Аллаһ Рәсулу ﷺ һәм дә демишдир: «Рамазанда Аллаһаын мүкафатына инам вә үмидлә оруҹ тутанын әввәлки ҝүнаһлары бағышланыр» (әл-Бухари, № 38; Мүслим, № 760).

Әбу Һүрејрадан һәдис ҝәлир ки, Аллаһ Елчиси ﷺ дејибдир: «Адәм өвладынын һәр хејирхаһ әмәли чохалаҹагдыр, хош әмәл үчүн исә ән аз әвәз он дәфә артыг олаҹагдыр, анҹаг једди јүз дәфә артыға да чата биләр». Уҹа Аллаһ бујурур: «…Оруҹ истисна олмагла, чүнки, доғрудан да, оруҹ мәним хатиримә тутулур, вә мән онун әвәзини верәрәм, чүнки Мәним хатиримә адам өз истәкләрини тәмин етмәкдән вә өз јемәјиндән имтина едир!». Оруҹ тутаны ики севинҹ ҝөзләјир: бири – оруҹу ачанда, о бириси - Рәббиси илә ҝөрүшәндә. Вә һәгигәтән, оруҹ тутанын ағзындан ҝәлән иј Аллаһ үчүн мүшкүн әтриндән дә хошдур!» (Мүслим, № 1151).

Рәсулүллаһ ﷺ дејиб: «Оруҹ – галхан, сипәрдир, онун көмәји илә Аллаһын бәндәси Оддан горунур» (әт-Тәбәрани «Кәбир»дә).

Аллаһ Рәсулу ﷺ һәмчинин демишдир: «Оруҹ тутаркән вәфат едән Ҹәннәтә дүшәр» (әл-Бәззар).

Аллаһ Елчиси ﷺ һәм дә демишдир: «Оруҹ вә Гуран Ахирәтдә Аллаһ гулуну (бәндәсини) мүдафиә (һимајә) едирләр. Оруҹ дејир: «Ја Рәббим! Мән ону ишыглы вахтда јемәкдән вә ичмәкдән мәһрум етдим, иҹазә вер мәнә ону мүдафиә едим!». Гуран исә дејир: «Рәббим мәним! Мән ону ҝеҹә јухудан мәһрум етдим, мәнә иҹазә вер ки, ону мүдафиә едим!» - вә онларын мүдафиәси (һимајәси) гәбул олунур» (Әһмәд, № 2/174).

Гој Аллаһ бизим оруҹҹарымызы вә диҝәр ибадәтләримизи сәмими, һәгиги, үрәкдән ҝәлән еләсин!

Амин!

Мүслим Абдулајев