Гардаш үчүн ҝүзҝү

Ата отаға ҝирәндә Нәдијә илә Сәид артыг өз дөшәкләриндә узанмышдылар.

- Јатмамысыныз? – сорушду ата, саламлашараг.

- Хејр, - ҹаваб верди Сәид.

– Сәни ҝөзләјирик.

- Мән бу ҝүн елә јорулмушам ки… - мүрҝүләјәрәк Нәдијә етираф етди.

- Бәли, разылашды ата ҝүлүмсәјәрәк…

- Дүшүнүрәм ки, бу ҝүн сиз бүтүн бир һәфтәлик ојнамыш, данышмыш вә јүјрмүсүнүз.

- Бу елә јахшыдыр ки, биз гонаглыға ҝедәндә, - деди Сәид.

- Аһа, - Нәдијә она гошулду.

– Бу ҝүн јахшы ҝүндүр. Әлһәмдулилләһ, - Һәм дә ана бу ҝүн бизә охумушду,

- Сәид мәлумат верди.

- Билирсән, нә барәдә? Чох мараглыдыр.

- Нә барәдә? - Бир һәшәрат һаггында,

- Сәид көмәк еләди.

– О, дејәсән, Гуранда хатырланыр.

- Әҝәр һәшәратдырса, онда, јәгин ки, бу ағҹаганаддыр, еһтимал етди ата.

- Дүздүр! – Нәдијә тәсдиг еләди.

- Онлар елә мараглыдыр ки! Сән демә, мүхтәлиф ағҹаганадлар (мығмығалар, һүнүләр, дитдилиләр) олур, вә онларын арасында тәһлүкәлиси, малјаријалысы вар. Анҹаг бизләрдә беләләри олмур…

- Ата, бәс бу ҝүн һәдис нә барәдәдир? – диггәтлә атаја бахараг, Сәид сорушду. - Будур, гулаг асын, - ҹаваб верди ата.

– Инди охујаҹағам. Пејғәмбәримиз демишдир: «Мөмин – өз гардашы үчүн ҝүзҝүдүр, мөмин дә мөминә гардашдыр, онда оланы сахламаға она көмәк едир, ону горујур вә мүдафиә едир». - Чох јахшы һәдисдир, - Нәдијә гејд еләди.

- Анҹаг мән ҝүзҝү барәдә баша дүшмәдим.

- Мән дә, - Сәид етираф еләди.

- Бу саат изаһ едәрәм, - деди ата.

- Бах, тәсәввүр един ки, сиз ҝүзҝүјә бахырсыз. Сиз орада нә ҝөрүрсүз?

- Әлбәттә, өзүмүзү, - Сәид ҹәлд ҹаваб верди.

- Дүздүр. Ҝүзҝү адамы онун өзүнә әслиндә олдуғу кими ҝөстәрир. Вә ҝүзҝүдә адам өзүндә ҝүзҝүсүз ҝөрмәдикләрини ҝөрә биләр. Мүсәлман исә диҝәр мүсәлмана ҝүзҝү бизә көмәк едән кими көмәк едир. Онун јахшы ҹәһәтләрини ҝөстәрир, нәји дәјишмәк лазым олдуғуну билдирир. Ахы, чох заман кәнардан јахшы ҝөрүнүр. Олур ки, шәхс өзүндә бәзи ҹәһәтләри, чатышмамазлыглары ҝөрмүр, онун дин гардашы исә бу нөгсанлары ҝөрүр вә онлары дүзәлтмәјә она көмәк едир.

- Јәни она даһа да јахшы олмаға көмәк едир? – дәгигләшдирди Сәид.

- Еләдир ки вар, - башынын һәрәкәти илә разылашды ата.

- Бу доғрудан да ҝүзҝү кимидир, - деди Нәдијә.

- Будур мән, мәсәлән, ҝүзҝүјә бахырам вә ҝөрүрәм ки, санҹағым јериндән дүшүб ја да сачларымы дарамаг лазымдыр. Јахуд шоколад пломбириндән сонра үзүмү јумалыјам. Бүтүн бунлары мәнә ҝүзҝү дејир.

- Беләҹә дә мүсәлманлар бирбиринә дејир вә көмәк едирләр. Онлар нәји дүзәлтмәк лазым олдуғуну бир-биринә ҝөстәрир вә даһа да јахшы олмаға бир-биринә көмәк едирләр. - Јәни биз һамымыз белә һәрәкәт етмәлијик? – сорушду Сәид.

– Бәс буну неҹә еләмәк лазымдыр? - Бәли. Һамымыз белә олмаға чалышмалыјыг, - башы илә билдирди ата. - Биз ҝөрәндә ки, мүсәлман нәсә пис иш ҝөрүр ја да онда пис бир ҹәһәт вар, бу нөгсаны ҝөрүб ону дүзәлтмәјә көмәк етмәлијик.

Анҹаг билирсиниз нә вар?

- Нә вар? - Нәдијә вә Сәид бир ағыздан сорушдулар.

- Буну чох астаҹа, еһмалыҹа еләмәк лазымдыр ки, адамы һирсләндирмәјәсән вә инҹитмәјәсән, јохса сән онунла мүнасибәтләрини позар вә һеч нәјә наил олмазсан, чүнки о, садәҹә олдараг һеч сәнә гулаг асмаг белә истәмәз.

Һәр шејдән јахшысы будур ки, онунла башга адамларын јанында дејил, тәкликдә данышасан – адамларын јанында сәһвләрини ја бәд әмәлләрини дејәндә кимин хошуна ҝәләр ки?

- Бәли, бундан адам чох утаныр… - разылашды Сәид. - Әлбәттә. Әҝәр адамла јахшылыгла вә јахынлыгда һеч ким олмајанда данышсан, сәһвини етираф етмәк (бојнуна алмаг) вә дүзәлтмәк онун үчүн асан олар. Бурасы да вар, ҝөрәҹәкдир ки, сән сәмими гәлбдән онун гајғысыны чәкир вә она јалныз јахшылыг арзулајырсан… Вә биз башга мүсәлманлар беләҹә бизим сәһвләримизи ҝөстәриб онлары дүзәлтмәјә көмәк едәндә севинмәлијик.

- Мәнә һәр һалда нәјисә ирад тутанда хошум ҝәлмир, - деди Нәдијә, - Һәтта әҝәр јахында һеч ким олмаса да.

- Белә дә олур, - ата ону сакитләшдирди. - Чүнки һәр бир мүсәлман чох јахшы, лајигли инсан олмаг истәјир. Вә нәсә баш тутмајанда онун әһвалы позулур. Анҹаг бу, тез кечиб ҝедир, вә о, сәһвини дүзәлтмәјә вә олдуғундан даһа да јахшы олмаға чалышыр.

- Бу, чох јахшыдыр, - башы илә ишарә етди Сәид. - Бәли, разылашды атасы. - Инди исә һәдисимизә гајыдаг. Биз дедик ки, мүсәлман диҝәр мүсәлманлара онларын чатышмајан ҹәһәтләрини, әјри әмәлләрини арадан галдырмаға көмәк етмәлидир. Һәдисдә һабелә дејилмишдир ки, мүсәлман диҝәр мүсәлмана гардаш мүнасибәти бәсләмәлидир.

Бәс о, даһа нә етмәлидир?

- Ону мүдафиә етмәлидир, - ҹаваб верди Сәид. - Дүздүр, - ата тәсдиг етди. - Горумалы, мүдафиә етмәли, гајғы ҝөстәрмәли, јардым әлини узатмалыдыр. Үстәлик – онда оланы горујуб сахламаға она көмәк етмәлидир. Бу, онун әмлакы ола биләр. Јәни биз тәкҹә өз әмлакымызын дејил, диҝәр мүсәлманларын әмлакынын да гајғысына галмалы вә она диггәтлә јанашмалыјыг, вә тәкҹә өз аиләмизи дејил, башга мүсәлманларын аиләләри һаггында да дүшүнмәлијик. - Демәли, бүтүн мүсәлманлар бир-биринин гајғысыны чәкмәлидирләр, - дејә Сәид јекун вурду.

- Вә даһа да јахшы олмаг үчүн бир-биринә көмәк етмәлидирләр, - Нәдијә әлавә етди. -Дүздүр, - деди ата.

– Вә бир дә - бир-бирини мүдафиә етмәли вә бир-биринә јардым ҝөстәрмәлидирләр. Вә, әлбәттә, севиб вә һөрмәт бәсләмәли… - Бу јахшыдыр, - гејд еләди Сәид.

- Мәнә елә ҝәлир ки, белә јашамаг даһа чох мараглыдыр.

-Сән һаглысан, - башы илә билдирди ата.

- Мән дә белә фикирләширәм. Инди исә сизин јатмаг вахтыныздыр. Сабаһ, иншаАллаһ, башга бир һәдис охујарыг.

КӘРИМӘ ӘЛИЈЕВА