Гардаш

Нуриман һеч вахт һәлә белә һирсләнмәмишди. Онун чохдан достлуг етдији досту Әли бирдән онунла күсүшүб гудурду. Будур, бир һәфтәдир ки, ону әсла ҝөрмүр (она фикир вермир) вә өз тәзә достлары илә ҝәзирди.

Бәли, доғрудан да – Нуриман бәрк аҹыгланмышды.

Мәҝәр дост илә белә рәфтар етмәк олармы?

Әввәлләр бир јердә ојнајар, ҝәзәр, дәрсләри өјрәнәр вә бир парта архасында отурардылар, инди исә – гәрибә ишдир! Елә бил ки һеч бир достлуг-зад олмајыб...

Вә нәдән өтрү? Бош бир шејдән өтрү. Онлар мүбаһисә етдиләр ки, ким тез гачыр. Јарыш етдиләр, вә Нуриман Әлидән кечди, о исә нәдәнсә күсүб даһа Нуриманла данышмырды. Нуриман фикирләшмәјә башлады ки, ловға јолдашынын дәрсини нечә версин, вә нәһајәт дүшүнүб тапды.

-Мәнимлә достлуг еләмәк истәмирсән – лап јахшы, - деди о, тәзә достлары илә дајанмыш Әлијә. - Анҹаг ағаҹлара мән сәндән јахшы дырмашырам. Әли бир санијәлик карыхды – о, һүндүрлүкдән горхурду. Лакин тәзә дәстәси гаршысында адыны батырмаг истәмирди, вә горхдуғуну бүрузә вермәди. -Бош шејдир, мән дә баҹарырам. Нәдир ки, мән ағаҹа чыха билмирәм? Вә оғлан сајмазјана әлини атды. Нуриман ҝүлүмсүндү: -Бунлар бош сөзләрдир. Ким нәји тәсдиг едирсә, ону сүбут етмәлидир.

Едәрсән? -Лап сүбут да еләјәрәм! – гызышды Әли.

– Бу ҝүн мәктәбдән сонра сүбут едәрәм. -Ҝедәк, - Нуриман разылыгла башыны тәрпәтди. Мәктәбдән сонра оғланлар мешәјә ҝетдиләр Әли әтрафа ҝөз ҝәздирди.

-Будур тозағаҹы дајаныб. Она чыхмаг олар, - деди Әли. Лакин Нуриман јалныз әлини атды: -Бу кола? Она чыхмаға нә вар ки? Јердән чох ҝөрүнүр. Әҝәр дырмашырсанса, онда әсил ағаҹа дырмаш. Нуриман һүндүр шам ағаҹыны сечди.

-Сән биринҹи, - деди Әли. Нуриман чијинләрини чәкди, шам ағаҹынын һамар ҝөвдәсини әлләри илә гуҹаглады вә ҹәлд ағаҹын јарысына гәдәр дырмашды. Әлинин рәнҝи гачды. -Мән исә... Мән јахшы фикирләшиб тапмышам. Нәјимә лазымдыр тиканлар батсын? Мән садә еләјәҹәјәм. Сән бурада ҝөзлә. Вә о, гачыб һарајаса ҝетди, бир аз вахт кечәндән сонра нәрдиванла гајытды.

-Чох мәнә лазымдыр ағаҹын габығында әлим-ајағым ҹырылсын, - деди о. Әли нәрдиваны ағаҹын ҝөвдәсинә гојуб онун мөһкәмлијини јохлады, нәрдиванла јухары галхды, дүз Нуриманын алтындакы бөјүк будагда отурду вә еһтијатла ашағы бахды. Нуриман бир аз ашағы дүшдү, ҹәлд ајағыны нәрдивана илишдирди вә ону елә итәләди ки, о хышылдајараг јерә дүшдү. Тәәҹҹүбдән Әлинин һәтта ағзы ачылды.

-Бу нәдир сән еләјирсән?

-Нәрдиван нәјинә лазымдыр? Сән өзүн ағаҹдан дүшмәкдән горхмурсан? Сән дедин ки, ағаҹлара дырмаша билирсән, демәли, нәрдиван лазым дејил. Нуриман ағаҹа галҹдығы кими дә ҹәлд ашағы дүшдү. Јухарыдан Әлинин горхмуш сәси ҝәлди: -Сән белә зарафат еләмә! Гој нәрдиваны...

-Әввәлҹә өз һәрәкәтин вә достунла рәфтарын һаггында фикирләш, - деди Нуриман вә евә ҝетди. Она елә белә дә лазымдыр, фикирләширди о өз-өзүнә. Бундан сонра бурнуну јухары галдырмаз. Гој орада ҝеҹәјә кими отурсун, даһа јахшысы лап сәһәрә гәдәр, онда достлуғун гијмәтини биләр! Нуриман евә ҝәләндә атасы деди: -Ешитмишәм, сән Әлидән күсмүсән... -Мән ондан јох. О мәндән күсүбдүр, - Нуриман етираз еләди. Јахшы, әҝәр биринҹи сән башламамысанса, - деди ата.

- Анҹаг јадда сахла ки, Пејғәмбәримиз Мүһәммәд демишдир: “Мүсәлман мүсәлмана гардашдыр, вә она гаршы һагсызлыг етмир вә ону көмәксиз гојмур”. Наһардан сонра Нуриман өз отағына ҝедиб дәрсләрини һазырлады. Анҹаг атасынын сөзләриндән сонра онун ганы гаралмышды. О һисс етди ки, аҹығы кечиб ҝетмишдир. Инди онун Әлијә јазығы ҝәлирди. Чүнки о, доғрудан да јүксәкликдән горхурду. Нуриман нәфәс алды. Бајыр гаранлыг олурду. Хејр, о, јахшы һәрәкәт етмәмишдир! Әли өзүнү пис апармышдыр, буна сөз јох. Амма ки, она өзү кими ҹаваб вермәк лазым дејилди. Ахы, доғрудан да мүсәлман мүсәлмана гардашдыр, вә она гаршы һагсызлыг етмир вә ону көмәксиз гојмур. Белә еләмәк лазым дејилди. Бир аз ојнамаға ҝедирәм дејиб Нуриман мешәјә гачды. Нәрдиван онун гојдуғу јердә галмышды.

-Еј, Әли! – гышгырды о.

– Сән ордасан?

-Бәли, ордајам, - ағаҹдан Әлинин јаваш сәси ҝәлди.

– Бәс сән нијә гајыдыб ҝәлмисән? -Мүһәммәд Пејғәмбәримиз r демишди: “Мүсәлман мүсәлмана гардашдыр, она гаршы һагсызлыг етмир вә ону јардымсыз гојмур”. Вә Нуриман нәрдиваны ағаҹа дирәди. Әли јавашҹа нәрдиванла јерә дүшдү. Оғланлар башларыны ашағы салараг бир-биринин гаршысында дурмушдулар. Икиси дә чох утанырды.

-Сағ ол ки, гајытдын, - нәһајәт деди Әли.

–Вә бағышла ки, мән өзүүмү белә апардым.

-Сән дә мәни бағышла, - деди Нуриман. -Ҝәл тәзәдән дост олаг, - Әли тәклиф еләди. -Ҝәл, - разылашды Нуриман. Оғланлар бирликдә евә ҝетдиләр, гәрара алараг ки, даһа күсмәмәјә чалышсынлар. Мүһәммәд Пејғәмбәр r демишдир: “Мүсәлман мүсәлмана гардашдыр, она гаршы һагсызлыг етмир вә ону көмәксиз гојмур” (Мүслим).