Рәфигә јохса дүшмән?

әввәли гәзетин өтән сајында

Тагсырландырмамаг

Белә олур ки, јахын рәфигәләр бәзән бирбирини баша дүшмүр ја да аралары дәјир, күсүшүрләр. Бу, нормал һадисәдир, анҹаг нормал дејил ки, белә анларда сиз достлуг илләри әрзиндә јығылмыш бүтүн наразылыгларынызы (иддиалары) һәјәҹанла (емосионал һалда) рәфигәнизә демәјә башлајырсыныз.

Истәкли Пејғәмбәримиз Мүһәммәд ﷺ адамларын кечмиш сәһвләрини онларын јадына салмағы гәти сурәтдә гадаған едәрди, әксинә, о һәмишә инсанлары бағышламаға вә онларын зәиф ҹәһәтләринә илтифат (ҝүзәшт) етмәјә чалышарды. Мән ҝөрүрәм ки, бу ҝүн баҹыларымызын чохлары өз рәфигәләрини һәтта баша дүшмәјә чалышмаг истәмир вә дәрһал онларын бојнуна тагсыр атмағы башламаға һазырдырлар. Бу, достлуға олдугҹа мәнфи тәсир едән пис ҹәһәтдир, чүнки һәр шәхсә ваҹибдир ки, досту ону баша дүшсүн. Әҝәр анлашылма (бир-бирини баша дүшмә) јохдурса, һеч бир достлуг узун сүрмәз, сиз неҹә адекват (ејни, бәрабәр) олсаныз да. Буна ҝөрә дә, һөрмәтли баҹылар, бир даһа сизә һеч кими вә һеч вахт һеч нәдә ҝүнаһландырмамаға чалышмағы исрарла (тәкидлә) төвсијә едирәм.

Јахшы әмәлләри јада салмаг

Инсанлар адамын пис әмәлләрини јадда сахламаға, амма онун јахшы ишләрини унутмаға мејллидирләр. Зәнн етмәк чох сәһвдир ки, танышлара вә рәфигәләрә онларын нөгсанларыны хатырладараг биз ҝуја “архасынҹа данышмыр, һәр шеји үзүнә (сифәтинә) дејирик”. Бу ҝүн бу елә дәбдә олан бир анлајышдыр ки, ҝуја доғрулугла (дүзлүклә) ассосиасија едилир. Әслиндә исә бурада јахшы һеч нә јохдур. Разылашын, һәтта ән пис адама һеч олмаса бәзән өзү һаггында нәсә јахшы бир шеј ешитмәк хошдур. Көнүллү сурәтдә алданмыш олмаг үчүн јох, хејр! Һеч олмаса һәрдәнбир өзү һаггында нәсә јахшы бир шеј ешитмәк инсана инсан кими галмаға көмәк едир. Бах, буна ҝөрә дә тез-тез онун јахшы ҹәһәтләриндән вә әмәлләриндән данышмағы өјрәнмәк лазымдыр, нәинки нөгсанларындан, гүсурларындан. Онлардан бизсиз дә дејәрләр.

Һәмчинин ону да јадда сахлајын ки, өз үнванына даими данлаг, тәнә, мәзәммәт вә иттиһам ешидәрәк адам ҝеҹ-тез өзүнә гапылаҹаг вә һеч кимлә үнсијјәт (әлагә) сахламајаҹагдыр. Бизим һамымыз үчүн ваҹибдир ки, кимсә бизи дәстәкләсин вә һәрдәнбир тәрифләсин. Буна ҝөрә дә олдугларындан даһа да јахшы олмаға сәбәб-сүбут ҝөстәрәрәк өз дин баҹыларынызы мүмкүн гәдәр тез-тез тәрифләјин. Өз тәрәфдарларындан һәр бири һаггында демәјә нәсә јахшы бир сөз тапан Рәсулүллаһ мәһз белә һәрәкәт едәрди. Вә онун тәрәфиндән белә мүнасибәт сајәсиндә адамлар Исламы чох асанҹа гәбул едирдиләр.

Нөгсанлара ҝөз бағламамалы

Јухарыда дејиләнләрин һамысы әсла о демәк дејилдир ки, биз дин баҹыларымызын ачыг-ашкар ләјагәтсиз, әдәбсиз рәфтарына, һәрәкәтләринә ҝөз бағламалыјыг. Лагејдлик һәтта ән мөһкәм достлуг үчүн дә зәрәрлидир, буна ҝөрә дә әҝәр ҝөрсәниз ки, сизин дин баҹыныз өзүнү дүзҝүн апармыр, лагејдлик ҝөстәрмәкдән чәкинин. Лакин габа (кобуд) төһмәт вә даими мәзәммәтләр етмәјә дәјмәз.

Бунун әвәзинә Пејғәмбәримизин ﷺ зөвҹәләрини нүмунә ҝөстәрәрәк јумшаглыг вә хејирхаһлыгла онун ләјагәтсиз рәфтарынын нәтиҹәләринә ишарә един. Инсанларын арасында достлуг мәһз белә гурулур, һөрмәтли баҹылар. Гој Аллаһ ﷻ бизә дин үзрә өз баҹыларымызла гаршылыглы әлагәләрдә бу садә гајдалара риајәт етмәкдә јардымчы олсун вә бизи башгаларыны тагсырландырмагдан (иттиһам етмәкдән) горусун.

ӘЛФИЈЈӘ СИНАЈ