Әр-Рүбәјји бинт Мүавиз
Әр-Рүбәјји бинт Мүавиз

Ағаҹ алтында анд ичән диндар гадын
Әр-Рүбәјји бинт Мүавиз – Исламы биринҹи гәбул едән сәһабә гадынлардандыр. Онун атасы Мүавиз ибн Афра – Бәдр дөјүшүнүн ән ҝөркәмли иштиракчыларындан вә дин уғрунда һәлак оланлардан биридир. Әбу Ҹәһлә мәһз о зәрбә ендирмиш, ону һәрәкәтсиз етмиш вә ҹан вермәјә гојмушдур.
Онун анасы исә – Үмм Јәзид бинт Гәјс ибн Зәура ибн Һәрәм иди. Әр-Рүбәјјинин зөвҹү (әри) ҝөркәмли мүһаҹирләрдән бири Ијәс ибн әл-Бүгәјр әл-Ләјси , шанлы сәһабә, Бәдр савашынын иштиракчысы иди. О, Мисирин фәтһ едилмәсиндә иштирак етмиш вә и. т. 34-ҹү илиндә вәфат етмишдир. Бу шанлы сәһабә гадынын чохлу фәзиләтләри вар ки, онларын сајәсиндә о, мүсәлман гадынлары арасында јүксәк јер тутмушдур. Уҹа Аллаһ ﷻ шанлы тәрәфдар әр-Рүбәјјәи бинт Мүавизә бөјүк вә ајдын зеһн, идрак вермишди. Онун әла јаддашы варды. Мүһәммәд ибн Аммар ибн Јәсир демишди: «Мән әр-Рүбәјји бинт Мүавиз ибн Афрадан хаһиш етдим: - Аллаһ елчисини мәнә тәсвир ет.
О, ҹаваб верди: - Оғул, әҝәр сән она бахсајдын, сән ону чыхан ҝүнәш кими ҝөрәрдин». Әр-Рүбәјји бинт Мүавиз Ислама көмәк етмәјә чалышарды, мүгәддәс мүһарибәдә иштирак етмишди. О, данышарды: «Биз Аллаһ елчиси r илә бирликдә вурушанда биз адамлара су верир, онлара көмәк едир, өлдүрүләнләри вә јаралылары ҝери Мәдинәјә ҝөндәрирдик». О, ағаҹ алтында Аллаһ елчисинә r әрРидван анды ичәнләрин сајында иди. Вә о, Аллаһ ризасыны алды вә бу мүбарәк андын сајәсиндә мүвәфәгијјәт газананларын арасында олду. Бу шанлы сәһабә гадынын һәјатында ҹәсарәт вә шәрәф долу һадисәләр олуб, онлар онун Аллаһ ﷻ ипиндән бәрк јапышмасыны вә дүшмәнләрин гәзәбинә бахмајараг Ислама олан бөјүк сеҝисини ҝөстәрир. Әмәлләри шәриәтә зидд олан адама о, һеч бир диггәт јетирмәзди. Нәгл олунуб ки, о данышарды: «Мән Әбу Ҹәһлин анасы Әсма бинт Мәһрәбдән борҹа әтир алырдым.
О, деди: - Јаз ки, сән мәнә борҹлусан. - Бәли. Мән јазырам ки, борҹ Мүавизин гызы Рүбәјјинин үстүндәдир, -дедим мән. - Сәни ҝөрүм сәсин тутулсун! Сән өз ағасыны өлдүрәнин гызысан? Мән дедим: - Хејр, өз гулуну өлдүрәнин гызыјам. - Аллаһа анд олсун, - деди о, - мән сәнә даһа һеч нә сатмарам!» Әр-Рүбәјји нәҹиб мәлуматлары билмәкдә вә өтүрмәкдә мүсәлман гадын үчүн өрнәк, нүмунә иди. Мүсәлманлар онун дәрәҹәсини билир вә онун биликләринә һөрмәт едирдиләр. Сәһабәларын вә тәбиинләрин чохлары динин мүддәаларындан нәји билдији һаггында сорушмаг үчүн онун јанына ҝәлирдиләр. Онун нәгл етдикләриндән һәр ики «Сәһиһдә» верилән мәлумат вар. О, демишди: «Ашура ҝүнү сәһәр Аллаһ елчиси көмәкчиләринин кәндләринә белә сөзләр ҝөндәрди: «Ким сәһәрдән оруҹ тутмајыбса, ҝүнүн галан һиссәсиндә јемәсин, ким сәһәрдән оруҹ тутубса, гој оруҹ тутсун». О, деди: «Вә биз о ҝүн оруҹ тутур вә ушаглары да оруҹ тутмаға мәҹбур едирдик. Биз онлар үчүн јундан ојунҹаглар дүзәлдирдик.
Әҝәр онлардан кимсә ағласајды, јемәк истәјәндә, биз она ојунҹаг верирдик ки, оруҹу ачмаг вахтына гәдәр дөзсүн». Онун һаггында әһвалатлардан бирини әз-Зәһәби «әс-Сијәр» китабында Мүһәммәд ибн Агылдан вермишдир ки, әр-Рүбәјјидән нәгл олунмушдур, һансы ки демишди: «Мәним вә әмим оғлунун арасында мүбаһисә варды (бу исә онун әри иди), вә мән она дедим: - Мәндә нә варса, һамысыны ҝөтүр вә мәндән ајрыл. - Мән белә дә едәрәм, ҹаваб верди о. Вә, Аллаһа анд ичирәм, мәндә нә вадыса, о, һамысыны алды, лап дөшәји дә. Онда мән Османын јанына ҝәлиб һәр шеји она данышдым. О исә о вахт мүһасирәдә иди. О, деди: «Шәртин даһа чох һаггы вар. Онда нә варса, һамысыны ҝөтүр, - деди о кишијә, һәтта башындан һөрүјү дә, әҝәр истәсән».
Әр-Рүбәјји бинт Мүавиз хәлифә Әбдүлмалик ибн Мәрванын дөврүндә вәфат етмишдир, и. т. 70- ҹи илиндән сонра. Гој Бөјүк Аллаһ-тәала әрРүбјјәини әфв етсин, ондан разы олсун вә ону разы етсин! Вә гој Бөјүк Аллаһ-тәала она әвәзини версин ки, О, Исламы биринҹиләрдән бири олараг гәбул етмиш вә ағаҹ алтында анд ичмишдир, чүнки О I, мүттәги вә мөмин гадынлара әвәзини верир! Материал “пејғәмбәрин гадын сәһабәләри” адлы китабдан ҝөтүрүлмүшдүр