Әрим хәјанәт едир, мән нә етмәлијәм?

Әрим хәјанәт едир, мән нә етмәлијәм?

Горхулу суалдыр... Вә чох кәдәрли вәзијјәтдир. Лакин баша дүшмәјә чалышаг. Биринҹи нөвбәдә анламаг, јәни мүәјјәнләшдирмәк, ајдынлашдырмаг лазымдыр ки, “хәјанәт” сөзүндә нәји нәзәрдә тутуруг вә һәгигәтән хәјанәт олубму вә ја бу садәҹә олараг арвадын шүбһәләридир.

Үмид едирик ки, әслиндә хәјанәт олмамышдыр. Ислам нөгтејинәзәриндән јалныз шүбһәләр вә ҝүманлар әсасында шәхси зинада (әр-арвадлыг сәдагәтини позмада) ҝүнаһландырмаға иҹазә јохдур, бунун үчүн әсаслы, тутарлы дәлилләр вә шаһид ифадәси лазымдыр. Мадам ки мәсәләдә тәфәррүатлар ајдынлашдырылмыр, вәзијјәти изаһ етмәк үчүн ики вариант тәклиф еләмәк олар.

Бағышланмаз ҝүнаһ

Биринҹи һал вә ән горхулусу – евли шәхс зинакарлыг едир, јәни онун зөвҹәси (арвады) олмајан гадынларла әлагәјә ҝирир. Бу, чох ағыр вә горхулу ҝүнаһдыр, бу барәдә мүгәддәс Гуранда ајдын, дәгиг дејилмишдир ки, адамлар һәтта ҝәләҹәкдә зина етмәјә ҝәтирә билән һәрәкәтләрдән чәкинсинләр. Аллаһ-тәала Гуранда бујурмушдур: (мәнасы): “Вә зинаја јахынлашмајын, һәтта она ҝәтириб чыхара билән сәбәбләрдән чәкинин, чүнки, доғруданда, зина – чиркин әмәл, ән ијрәнҹ ҝүнаһлардан бири вә Ҹәһәннәмә апаран јол кими пис вә јамандыр”. (“Сәфвәтәттәфасир”, Әл-Исра сурәси: 32).

Зина тәкҹә билаваситә ҹинси әлагә дејил, она ҝәтирән бүтүн һәрәкәтләрдир – гуҹаглашма, өпүшләр, һәсрәтли бахышлар вә и. а. Әбу Һүрејрәдән нәгл олунур ки, Пејғәмбәр ﷺ демишдир: “Һәгигәтән, Аллаһ Адәм өвладына онун зина пајыны габагҹадан мүәјјән етмишдир, вә о. Ону мүтләг алаҹагдыр. Ҝөзләрин зинасы – бахыш, дилин зинасы исә – сөзләрдир. Гәлб истәјир вә ҹан атыр, ҹинсијјәт үзвләри исә тәсдиг едир вә ја етмирләр”. (Мүслим, 2657; Әбу Давуд, 2152) Рәбби бизим һамымыза – һәм кишиләрә, һәм дә гадынлара – гадаған олана бахмамағы, јәни башгаларына тәәшшүглә (мејллә, һәвәслә) бахмамағы вә ҝөзләрини јерә дикмәји әмр едир ки, бунунла өзүнү вә өз намусуну ҝүнаһдан горусун.

Зина – бүтүн Мүгәддәс китабларда – Төвратда, Инҹилдә , Зәбурда гадаған олунмуш ҝүнаһдыр. “Гануни хәјанәт” Икинҹи тәхмин едилән вәзијјәт: әр даһа бир арвад алыр вә онунла никаһ бағлајыр. Әлбәттә, биринҹи арвад үчүн бу ағыр зәрбәдир, вә о, оринин һәрәкәтини хәјанәт кими гәбул едир. Анҹаг бу һалда дин нөгтеји-нәзәриндән шәхс һәр ики аилә арасында бәрабәрлијә риајәт едәнә гәдәр онда ҝүнаһ јохдур. Гурани-шәрифдә зөвҹәләрин арасында бәрабәрлијин ваҹиблији вурғуланыр. Ән-Ниса сурәсинин үчүнҹү ајәсиндән биз буну билирик (мәнасы): “Хошунуза ҝәлән гадынлардан ики, үч вә дөрд нәфәрлә евләнин. Әҝәр бир нечә гадынла әдаләтли доланмагдан горхурсунузса, о һалда тәкҹә бирисинә евләнин”. (“Сәфвәтәттәфасир”, Ән-Ниса сурәси: 3). Пејғәмбәр ﷺ һәмчинин кишиләрә хәбәрдарлыг едәрди ки, онлар бәрабәрлијә риајәт етсинләр. Әбу Һүрејрәдән нәгл олунур ки, Пејғәмбәр ﷺ демишдир: “Онун ики зөвҹәси варды, о исә онлардан јалныз биринә мејл ҝөстәрди, Дирилтмә ҝүнүндә архасынҹа сүрүнән ифлиҹ вурмуш јарым бәдәнлә ҝәләр”. (Имам Әһмәд, 8549; Әбу Дауд, 2133; Ибн Мәҹаһ, 1969; Тирмизи, 1141).

Јәни Гијамәт ҝүнү киши ҹәзасыны алаҹаг, әјрибөјүр (бичимсиз) олаҹагдыр, ондан башга, гадынлара мүнасибәтдә әдаләтсизлијинә ҝөрә һесабат вермәли олаҹаг, вә онун вурдуғу зијаны тамамилә әвәз етмәјә мәҹбур едәҹәкләр. Нә етмәли? Инди исә ән башлыҹа суала ҹаваб: әҝәр әр “гануни” вә ја “гејри-гануни” хәјанәт едибсә, нә етмәлидир? Биринҹи вәзијјәт Әҝәр әр даһа бир гадынла никаһ бағлајыбса, онда бу һалда о , әринин о бири арвадындан өз тәвазөкарлығы, хејирхаһлығы, гајғысы вә нәвазиши илә үстүн ҝәлмәк, онун үчүн ән истәнилән зөвҹә олмаг үчүн мүмкүн олан һәр шеји еләмәк лазымдыр. Кишиләр полигамик, јәни чохарвадлыдырлар, вә о, өз һүгугундан истифадә етмишдир, садәҹә олараг вәзијјәтдән, мүнагишәләрдән вә мүбаһисәләрдән јухары олмаг вә сәмим-гәлбдән Уҹа Аллаһа үмид бағламаг лазымдыр.

Икинҹи вәзијјәт

Әҝәр һәр һалда мәлум олурса ки, әр зина ҝүнаһы ишләдир,онунла сөһбәт едиб тутдуғу ҝүнаһын ағырлығындан она данышмаг, ону төвбә етмәјә чағырмаг вә ҝәләҹәкдә бу горхулу нөгсандан сахламаг ваҹибдир. Бунун үчүн ону илаһијјатчынын јанына ҝәтирмәк олар ки, онунла сөһбәт едиб ону гадаған олунмушдан чәкиндирсин, аилә дәјәриндән данышсын вә төвбәјә ҝәлмәјә көмәк етсин.

МҮҺӘММӘД АЛИМЧУЛОВ